آلودگی نوری پایتخت شبهای تهران
آلودگی نوری پایتخت شبهای تهران را بیمار کردهاست
دنیای صنعت- مریم رحمانی: تهران شبها غرق در نور میشود و رنگارنگ. مدتی است صداهایی به گوش میرسد درباره اینکه آیا این نورپردازیها اصولی بوده و مطابق با علم روز دنیا؟ این نورها که آذین بسته تهران را، زیبایی است و نوازشگر روح و روان یا استرسزا و بیماریزا؟
قدم زدن شبانه در خیابان، زیباییهای خودش را دارد چرا که شهر زیرنور هزاران لامپ شکل دیگری به خود میگیرد. شبهای تهران شبهای زیبایی است که از قرار باید نگرانش بود. بعد از بیماری هوا و صداهای گوشخراش، حالا یک مشکل دیگر در تهران رخ نمودهاست؛ «آلودگی نوری».
آلودگی نوری تنها به تهران تعلق ندارد، خیلی از شهرهای دیگر در دنیا هم مثل پایتخت ایران گرفتار این معضل هستند. طبق آمارهای اطلس آلودگی نوری، ۳/۲ درصد مردم دنیا از آلودگی نوری رنج میبرند و همچنین ۴۰ درصد جمعیت آمریکا و ۶/۱ درصد اروپائیان و ۱۰/۱ درصد مردم سایر نقاط دنیا هرگز تاریکی کامل در شب ندارند. کارشناسان معتقدند که آلودگی نوری میتواند به حال شهروندان تهرانی مضر باشد. آلودگی نوری مسالهای است که شاید خیلیها به آن توجهی نداشته باشند، اما او به ما توجه دارد.
تشخیص آلودگی نوری
آلودگی نوری در ابتدا توسط منجمان و به دلیل حساس بودن ابزارهای رصدی آنان به عنوان یک معضل زیست محیطی مورد مطالعه قرار گرفت. تابش انواع نور حتی به مقدار کم، تاثیر زیادی در پنهان شدن ستارگان میگذارد تا آنجائیکه حتی ضعیفترین نور، منجمان را مجبور به طی مسافتهای طولانی و دور شدن از شهرها میکند.
آلودگی نوری به چه معناست
آلودگی نوری در حقیقت استفاده از نورهای مصنوعی است که در زمان یا مکان به شکل نامناسب و خارج ازاستاندارد و کیفیت نامطلوب به کار میرود و محیط زیست و آسمان شب را آلوده میکند.
بنابراین آلودگی نوری به هر نوع منشا نوری که خارج از استاندارد باشد، اطلاق میشود خواه این نور درون فضای داخلی منزل شما باشد خواه در سطح شهر.
آلودگی نوری بر جسم انسان، حیوان، گیاه و طبیعت آسمان شب اثر میگذارد همچنان که باعث اتلاف انرژی هم میشود.
آلودگی نوری یعنی استفاده از لامپ در محیط منزل وقتی که نیازی به آن نیست؛ مثلا در هنگام ظهر که پذیرایی منزل شما به واسطه نورخورشیدی که از پنجرهها به درون میتابد روشن است اگر لامپ کممصرف هم روشن کنید محیط خود را به لحاظ نوری آلوده کردهاید.
همینطور استفاده از لامپی که نورش برای روشن کردن فضای اتاق شما کافی نیست هم نوعی از آلودگی نوری است. بنابراین در استفاده از لامپها برای روشنایی محیط باید استاندارهای لازم را برای شدت نور به کاربرد تا هم مصرف بهینه باشد و هم از تاثیرات مخرب آلودگی نوری به دور باشیم.
در مهندسی روشنایی کیفیت نور از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. همانگونه که نور در مکان و زمان مناسب باید استفاده گردد، کیفیت نور نیز از جهت پزشکی و سلامت انسان مورد توجه میباشد. هر نوع لامپ با توجه به ساختمان و مکانیزم تولید نور از کیفیت، رنگ نور و طیف نوری خاصی برخوردار است.
بطور مثال نور لامپهای سدیمی کم فشار از نظر ستاره شناسان بسیار مناسب است زیرا به راحتی میتوان نور این لامپها را با فیلترهای مخصوص از دید ابزارهای منجمین مخفی و پوشیده نمود. چراکه نور این لامپها فقط در طیف زرد رنگ تابش میکند و طیف نور دیگری ندارد پس براحتی با یک فیلتر کنترل میگردد.
آلودگی نوری و آسیب بر جسم و روان انسان
آسیبهای آلودگی نوری در کوتاه مدت بر جسم انسان عبارتاند از آسیبهای چشمی، بروز استرس، تضعیف قدرت فکر و خیرگی چشم و در دراز مدت هم کاهش ایمنی بدن، افزایش ابتلا به انواع سرطان از جمله سرطانهای پوستی، کاهش آستانه تحمل، بر هم خوردن ساعت درونی بدن (ساعت بیولوژیک)، بروز افسردگی و همچنین افزایش سرقت از اثرات آلودگی نوری است.
دکترعبدالله فضل علیزاده، رییس انجمن سرطان ایران میگوید: ملاتونین هورمونی است در بدن که در پاسخ به دورههای تاریکی و روشنایی روز و شب ساخته میشود.
او ادامه میدهد: این هورمون در محافظت بدن نقش دارد اما استفاده بیش از حد نورهای مصنوعی در شهرها سببساز کاهش ترشح این هورمون در بدن میشود.
رئیس انجمن سرطان ایران ادامه میدهد: حداقل مقدار نوری که لازم است تا ترشح ملاتونین متوقف شود ۲دهم لوکس است. این در حالی است که وجود انواع لامپهای نئون و نورهای خیابان مثل نورهای جیوهای از ترشح هورمون ملاتونین جلوگیری میکنند وباعث ایجاد سرطان، افسردگی، اختلال خواب میشود.
رابطه آلودگینوری و بزهکاری
کمبود روشنایی در مکانهای مختلف شهر میتواند آنها را به جایی مناسب برای انجام بزه و به پاتوقی برای مجرمین تبدیل کند.
هادی حیدر زاده مشاور محیط زیست شهرداری میگوید: نبود روشنایی مناسب در برخی معابر و نقاط شهر مشکلات بسیاری در زمینه بروز ناهنجاریهای اجتماعی و فرهنگی ایجاد کردهاست.
او میافزاید: نقاطی در شهر به عنوان مناطق بیدفاع شهری شناسایی شدهاست که عمده مسئله آنها به نور و روشنایی معابرشان بر میگردد.
آلودگی نوری و مهاجرت پرندگان
پرندگان هم به محیطی با نور مناسب نیاز دارند و نور نامناسب میتواند پرندگان را در تشخیص روز و شب با مشکل روبرو کند. اگر محیط بیش از اندازه روشن باشد بر ساختار درونی انها تاثیر میگذارد.
صدرالدین علی پور کارشناس محیط زیست معتقد است: بیش از ۸۰ درصد پرندگان با افزایش آلودگی نور، تهران را ترک کردهاند و پرندگان مهاجر به ویژه گنجشکهای مهاجر دیگر وارد تهران نمیشوند.
او میافزاید: بر اساس تحقیقات انجام شده در هیچ دورهای از تاریخ تهران شمار پرندگان موجود در تهران به این اندازه کم نبودهاست و پرندگان موجود شامل گونههای مقاومی مانند کلاغ و یاکریم است.
علی پور خاطرنشان میکند: با افزایش روند آلودگیها، سالها است که گونههای کم نظیر دامنههای البرز مانند عقاب طلایی و هما در تهران دیده نشدهاست.
شهرداری و برنامههایی برای کاهش آلودگی نوری
ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران از دی ماه گذشته قرار بود اقدام به برپایی کمیته تخصصی آلودگی نوری کند. این کارگروه قرار بود به شکل مرتب با حضور متخصصان از رشتههای روانشناسی، آسیب شناس محیطی، کارشناسان محیط زیست و بهداشت تشکیل جلسه دهد. این کارگروه تنها یک بار تشکیل جلسه دادهاست و جلسات بعدی تشکیل نشدهاست. نوریان مسئول روابط عمومی ستاد به خبرنگار دنیای صنعت گفت: جلسات بعدی تشکیل نشدهاست چرا که مبارزه با حیوانات موذی از ستاد ساماندهی صنایع و مشاغل به ستاد محیط زیست منتقل شدهاست.
هدف این کارگروه شناسایی مشکلات تهران در خصوص آلودگی هوای تهران، فرهنگ سازی و حساس کردن مردم نسبت به آلودگی نوری است. این کمیته تا کنون اقدام به نشر چندین بروشور در زمینه آلودگی نوری کردهاست.
از سویی سازمان زیباسازی شهر تهران هم در دومین جشنواره مشارکت شهروندی و خدمات شهری اقدام به برگزاری نشستهای تخصصی با حضور متخصصان خارجی و انتشار کتابهایی در این زمینه کردهاست.
حالا باید دید از دل این نشستهای تخصصی آیا راهکارهای لازم و اجرایی برای بهبود وضعیت تهران به دست میآید یا این شهر باز با نورپردازی بیمارش باید سر کند.
قدم زدن شبانه در خیابان، زیباییهای خودش را دارد چرا که شهر زیرنور هزاران لامپ شکل دیگری به خود میگیرد. شبهای تهران شبهای زیبایی است که از قرار باید نگرانش بود. بعد از بیماری هوا و صداهای گوشخراش، حالا یک مشکل دیگر در تهران رخ نمودهاست؛ «آلودگی نوری».
آلودگی نوری تنها به تهران تعلق ندارد، خیلی از شهرهای دیگر در دنیا هم مثل پایتخت ایران گرفتار این معضل هستند. طبق آمارهای اطلس آلودگی نوری، ۳/۲ درصد مردم دنیا از آلودگی نوری رنج میبرند و همچنین ۴۰ درصد جمعیت آمریکا و ۶/۱ درصد اروپائیان و ۱۰/۱ درصد مردم سایر نقاط دنیا هرگز تاریکی کامل در شب ندارند. کارشناسان معتقدند که آلودگی نوری میتواند به حال شهروندان تهرانی مضر باشد. آلودگی نوری مسالهای است که شاید خیلیها به آن توجهی نداشته باشند، اما او به ما توجه دارد.
تشخیص آلودگی نوری
آلودگی نوری در ابتدا توسط منجمان و به دلیل حساس بودن ابزارهای رصدی آنان به عنوان یک معضل زیست محیطی مورد مطالعه قرار گرفت. تابش انواع نور حتی به مقدار کم، تاثیر زیادی در پنهان شدن ستارگان میگذارد تا آنجائیکه حتی ضعیفترین نور، منجمان را مجبور به طی مسافتهای طولانی و دور شدن از شهرها میکند.
آلودگی نوری به چه معناست
آلودگی نوری در حقیقت استفاده از نورهای مصنوعی است که در زمان یا مکان به شکل نامناسب و خارج ازاستاندارد و کیفیت نامطلوب به کار میرود و محیط زیست و آسمان شب را آلوده میکند.
بنابراین آلودگی نوری به هر نوع منشا نوری که خارج از استاندارد باشد، اطلاق میشود خواه این نور درون فضای داخلی منزل شما باشد خواه در سطح شهر.
آلودگی نوری بر جسم انسان، حیوان، گیاه و طبیعت آسمان شب اثر میگذارد همچنان که باعث اتلاف انرژی هم میشود.
آلودگی نوری یعنی استفاده از لامپ در محیط منزل وقتی که نیازی به آن نیست؛ مثلا در هنگام ظهر که پذیرایی منزل شما به واسطه نورخورشیدی که از پنجرهها به درون میتابد روشن است اگر لامپ کممصرف هم روشن کنید محیط خود را به لحاظ نوری آلوده کردهاید.
همینطور استفاده از لامپی که نورش برای روشن کردن فضای اتاق شما کافی نیست هم نوعی از آلودگی نوری است. بنابراین در استفاده از لامپها برای روشنایی محیط باید استاندارهای لازم را برای شدت نور به کاربرد تا هم مصرف بهینه باشد و هم از تاثیرات مخرب آلودگی نوری به دور باشیم.
در مهندسی روشنایی کیفیت نور از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. همانگونه که نور در مکان و زمان مناسب باید استفاده گردد، کیفیت نور نیز از جهت پزشکی و سلامت انسان مورد توجه میباشد. هر نوع لامپ با توجه به ساختمان و مکانیزم تولید نور از کیفیت، رنگ نور و طیف نوری خاصی برخوردار است.
بطور مثال نور لامپهای سدیمی کم فشار از نظر ستاره شناسان بسیار مناسب است زیرا به راحتی میتوان نور این لامپها را با فیلترهای مخصوص از دید ابزارهای منجمین مخفی و پوشیده نمود. چراکه نور این لامپها فقط در طیف زرد رنگ تابش میکند و طیف نور دیگری ندارد پس براحتی با یک فیلتر کنترل میگردد.
آلودگی نوری و آسیب بر جسم و روان انسان
آسیبهای آلودگی نوری در کوتاه مدت بر جسم انسان عبارتاند از آسیبهای چشمی، بروز استرس، تضعیف قدرت فکر و خیرگی چشم و در دراز مدت هم کاهش ایمنی بدن، افزایش ابتلا به انواع سرطان از جمله سرطانهای پوستی، کاهش آستانه تحمل، بر هم خوردن ساعت درونی بدن (ساعت بیولوژیک)، بروز افسردگی و همچنین افزایش سرقت از اثرات آلودگی نوری است.
دکترعبدالله فضل علیزاده، رییس انجمن سرطان ایران میگوید: ملاتونین هورمونی است در بدن که در پاسخ به دورههای تاریکی و روشنایی روز و شب ساخته میشود.
او ادامه میدهد: این هورمون در محافظت بدن نقش دارد اما استفاده بیش از حد نورهای مصنوعی در شهرها سببساز کاهش ترشح این هورمون در بدن میشود.
رئیس انجمن سرطان ایران ادامه میدهد: حداقل مقدار نوری که لازم است تا ترشح ملاتونین متوقف شود ۲دهم لوکس است. این در حالی است که وجود انواع لامپهای نئون و نورهای خیابان مثل نورهای جیوهای از ترشح هورمون ملاتونین جلوگیری میکنند وباعث ایجاد سرطان، افسردگی، اختلال خواب میشود.
رابطه آلودگینوری و بزهکاری
کمبود روشنایی در مکانهای مختلف شهر میتواند آنها را به جایی مناسب برای انجام بزه و به پاتوقی برای مجرمین تبدیل کند.
هادی حیدر زاده مشاور محیط زیست شهرداری میگوید: نبود روشنایی مناسب در برخی معابر و نقاط شهر مشکلات بسیاری در زمینه بروز ناهنجاریهای اجتماعی و فرهنگی ایجاد کردهاست.
او میافزاید: نقاطی در شهر به عنوان مناطق بیدفاع شهری شناسایی شدهاست که عمده مسئله آنها به نور و روشنایی معابرشان بر میگردد.
آلودگی نوری و مهاجرت پرندگان
پرندگان هم به محیطی با نور مناسب نیاز دارند و نور نامناسب میتواند پرندگان را در تشخیص روز و شب با مشکل روبرو کند. اگر محیط بیش از اندازه روشن باشد بر ساختار درونی انها تاثیر میگذارد.
صدرالدین علی پور کارشناس محیط زیست معتقد است: بیش از ۸۰ درصد پرندگان با افزایش آلودگی نور، تهران را ترک کردهاند و پرندگان مهاجر به ویژه گنجشکهای مهاجر دیگر وارد تهران نمیشوند.
او میافزاید: بر اساس تحقیقات انجام شده در هیچ دورهای از تاریخ تهران شمار پرندگان موجود در تهران به این اندازه کم نبودهاست و پرندگان موجود شامل گونههای مقاومی مانند کلاغ و یاکریم است.
علی پور خاطرنشان میکند: با افزایش روند آلودگیها، سالها است که گونههای کم نظیر دامنههای البرز مانند عقاب طلایی و هما در تهران دیده نشدهاست.
شهرداری و برنامههایی برای کاهش آلودگی نوری
ستاد محیط زیست و توسعه پایدار شهرداری تهران از دی ماه گذشته قرار بود اقدام به برپایی کمیته تخصصی آلودگی نوری کند. این کارگروه قرار بود به شکل مرتب با حضور متخصصان از رشتههای روانشناسی، آسیب شناس محیطی، کارشناسان محیط زیست و بهداشت تشکیل جلسه دهد. این کارگروه تنها یک بار تشکیل جلسه دادهاست و جلسات بعدی تشکیل نشدهاست. نوریان مسئول روابط عمومی ستاد به خبرنگار دنیای صنعت گفت: جلسات بعدی تشکیل نشدهاست چرا که مبارزه با حیوانات موذی از ستاد ساماندهی صنایع و مشاغل به ستاد محیط زیست منتقل شدهاست.
هدف این کارگروه شناسایی مشکلات تهران در خصوص آلودگی هوای تهران، فرهنگ سازی و حساس کردن مردم نسبت به آلودگی نوری است. این کمیته تا کنون اقدام به نشر چندین بروشور در زمینه آلودگی نوری کردهاست.
از سویی سازمان زیباسازی شهر تهران هم در دومین جشنواره مشارکت شهروندی و خدمات شهری اقدام به برگزاری نشستهای تخصصی با حضور متخصصان خارجی و انتشار کتابهایی در این زمینه کردهاست.
حالا باید دید از دل این نشستهای تخصصی آیا راهکارهای لازم و اجرایی برای بهبود وضعیت تهران به دست میآید یا این شهر باز با نورپردازی بیمارش باید سر کند.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
