سود 7 هزار میلیارد دلاری نیازمند توجه مسئولان نفتی

این نکته را هم نباید فراموش کنیم که کل حجم ذخایر گازی ایران تا کنون چیزی حدود 33.1 تریلیون متر مکعب گزارش شده و بر این اساس، در صورتی که روزانه حدود 600 میلیون متر مکعب گاز به میادین نفتی کشور که در نیمه دوم عمر خود قرار دارند تزیق شود و پس از 30 سال، تقریبا  6.5 تریلیون متر مکعب ذخایر گازی کشور را مورد استفاده قرار داده ایم که کمتر از 20 درصد ذخایر گازی کشور را شامل می شود. بر این اساس به نظر می رسد.

در واقع ما باید 20 درصد از ذخایر گازی کشور را در طی 30 سال آینده جهت تزریق به میادین نفتی مورد استفاده قرار دهیم تا از افت میادین نفتی کشور جلوگیری به عمل آورده و ازدیاد برداشتی بالغ بر 70 میلیارد بشکه داشته باشیم. در این صورت و در طی 30 سال، با در نظر گرفتن بهای 20 سنت برای هر متر مکعب گاز و 100 دلار برای هر بشکه نفت خام تولیدی، در قبال 1.3 هزار میلیارد دلار عدم النفع از محل فروش گاز طبیعی، رقمی معادل 7 هزار میلیارد دلار سود از محل ازدیاد برداشت نسیب کشور خواهد شد.  

 

ضمنا با تزریق گاز به مخازن، گاز از بین  نمی رود بلکه امکان برداشت مجدد حدود 70 درصد آن وجود دارد. این موضوع در حالی است که در  صورت از بین رفتن امکان برداشت از چاه نفت، یا کوتاه شدن عمر برداشت از چاه، منابع  بسیاری از نفت کشور به هدر می رود همچنین باتوجه به تاثیر منفی افت فشار مخزن بر  دبی تولید وحداکثر نفت قابل استحصال از آن و همچنین پیش بینی سرعت گرفتن روند  افزایش قیمت نفت و گاز در سال های آینده تا پیش از به کارگیری روش های ازدیاد  برداشت برای هر مخزن باید تنها به اندازه نیاز نفت و گاز تولید کرد.

حال با توجه به محاسبات انجام شده و در نظر گرفتن این موضوع که نفت ماده اي تجديد ناپذير است كه متعلق به نسل فعلي و نسل هاي آينده است، آیا صيانت از منابع و ذخاير نفت خام، يكي از ضرورت هاي مهم و استراتژيك در بخش انرژي و اقتصاد كلان کشور نیست.

طبق بررسي هاي انجام شده، متوسط سرعت كاهش طبيعي توليد نفت در مخازن مناطق خشكي كشور، معادل 9 تا 11 درصد در سال است. اين كاهش را مي توان با بازيافت ثانويه ازمخازن نفت جبران كرد. در اين راستا، يكي از مسائلي كه با توجه به كاهش فشار و نوع نادر مخازن نفت كشور (كربناته شكافدار) بايد مورد توجه قرار گيرد، انتخاب روش صحيح ازدياد برداشت است.

با توجه به پژوهشي كه توسط كارشناسان نفتي كشورو به وسيله شركت ملي نفت ايران و بر روي 62 مخزن نفتي كشور كه در اولويت تزريق ميباشند (50 مخزن خشكي و 12 مخزن دريايي) صورت گرفته است حجم گاز مورد نياز براي تزريق به هريك  از اين مخازن در سه سناريوي مختلف شامل تثبيت فشار فعلي ، فشار افزايي ناقص و فشار افزايي كامل برآورد شده و در نهايت ميزان ازدياد برداشت مرتبط با هر سناريو تعيين شده است.

در سناريوي دوم ، يعني فشار افزايي ناقص ، براي دستيابي به 52.8 ميليارد بشكه نفت مازاد(با نفت 60 دلاري 3 هزارو 168 ميليارد دلار) ، تزريق انباشتي برابر با 150 تريليون فوت مكعب ( معادل 14.44 ميليارد فوت مكعب در روز) مورد نياز است و در حالت ايده ال با تزريق انباشتي 231 تريليون فوت مكعب گاز (معادل 22.13 ميليارد فوت مكعب گاز در روز) ، ازدياد برداشت قريب به 70 ميليارد بشكه نفت ( با نفت بشكه اي 60 دلار معادل 4 هزار و 200 ميليارد دلار)از مخازن كشور متصور خواهد بود كه سرمايه اي عظيم براي نسل فعلي و نسلهاي آينده است.

از مهمترين اقدامات لازم جهت صيانت از مخازن هيدرو كربوري كشور كه عمدتا در نيمه دوم عمر خود هستند ، جلوگيري از افت فشار بي رويه اين قبيل مخازن است. بديهي است كه بحث تزريق گاز در مخازن نفتي كشور از جمله جدي ترين و اساسي ترين مباحث در زمينه حفظ ، صيانت ، افزايش ضريب بازيافت و جلوگيري از افت فشار مخازن نفتي است كه با توجه به شدت بالاي مصرف انرژي در بخشهاي مختلف مصرف مجالي براي آن باقي نمانده است و علي رغم مزاياي بسيار تزريق گاز براي صيانت از اين سرمايه ملي ، تزريق گاز به ميزان لازم و كافي  به ميادين نفتي كشور صورت نميگيرد.