فشار برآمریکا با معاملات غیر دلاری

بولتن نیوز: با نگاهی به نقشه خاورمیانه، متوجه می شوید که پایگاه های نظامی آمریکا کاملا اطراف ایران را اشغال کرده اند.تشکیلات نظامی آمریکا در منطقه مستقر و فعال است. می توان درک کرد که بیشتر کشورها از احساس در محاصره بودن نگران باشند یا بواقع تحریک بشوند ولی بنظر نمی رسد این در مورد ایران صادق باشد.

ایران در مقام چهارمین کشور از نظر منابع نفتی و دومین از نظر مخازن گاز است. دو بورس عمده دنیا یکی بورس نیویورک مرکانتیل در نیویورک و دیگری بورس اینترکنتیننتال در لندن.

نفت را با دلار قیمت گذاری می کنند. با این حال ایران یک بورس نفتی به نام بورس بین المللی نفت، تاسیس نموده است. محل آن در جزیره کیش، کمی دورتر از سواحل ایران است که دولت ایران آن را به عنوان یک منطقه آزاد تجاری انتخاب کرده است.

این بورس با همکاری وزارت خانه های ایران، بورس ایران مرکانتیل و دیگر سازمان های دولتی و خصوصی در سال 2005 تاسیس شد. بورس نفت به درزمینه بورسی برای نفت، پتروشیمی و گاز با ارزهای مختلف غیر از دلار آمریکا، بخصوص یورو و ریال ایران و سبدی از ارزهای عمده (نه آمریکایی) فعالیت می نماید.

 در 13 جولای 2011 (تیرماه گذشته) ایران بورس جدیدی را فعال نمود. جالب آنکه نفت خود را در ازای دلار آمریکا ارائه کردند و قیمت پیشنهادی بالاتر از آن چیزی بود که طرف های معامله حاضر به پرداخت آن بودند، بنابراین هیچ تبادلی صورت نگرفت.

این شروع خوبی برای یک بورس نیست ولی واقعا موضوع چیست؟ ایران تحت تحریم های اقتصادی است و از سال 1979 بدین ترتیب بوده است. در سال گذشته میلادی آمریکا و اروپا تحریم ها را سخت تر کردند، تجارت با شرکت های ایرانی در حوزه بانک، کشتیرانی، بیمه، پتروشیمی و دیگر رشته ها برای همه تقریبا غیر ممکن شده است.

 با این وجود این چنین نیست که همه برای مثال چین به این موضوع توجه داشته باشند. ایران یک میلیون بشکه نفت در روز به چین می فروشد و تخمین زده می شود در سال جاری این رقم به 15 درصد کل واردات چین برسد.

 چین به سادگی تحریم های پیشنهادی آمریکا درمورد ایران را نادیده می گیرد. بورس نفت ایران نیز به نوعی راهی برای نادیده گرفتن تحریم ها است

فخرالدین حیدری نماینده پارلمان ایران بورس نفت ایران را راهی برای دور زدن تحریم ها دانست و گفت: " این بورس به منظور مستحکم کردن موقعیت ایران برای تنظیم قیمت نفت در بازارهای منطقه ای است. بورس نفت به ما فرصت می دهد که سد تحریم ها را بشکنیم، بنابراین، به تجار معتبر دنیا اجازه بدهیم بدون مشکلی وارد تجارت شوند." مشکلات وجود دارند. دیگر کشورهای نیازمند به انرژی از جمله هند از ایران نفت خریداری می کنند

. ایران روزانه چهارصد هزار بشکه در روز به هند صادر می کند. بدلیل تحریم ها، ایران باید نفت را به صورت credit بفروشد و تراز آن در حال حاضر هفت میلیارد دلار است. هند و ایران ظاهرا از طریق سیستم بانکی ترکیه عمل می کنند. این می تواند باعث عصبانیت آمریکا و فشار اسرائیل شود و یک راه حل کوتاه مدت برای تراز تجاری بین دوکشور ایران و هند باشد.

آنچه که در این میان شاخص است لازمه وجود یک اتحادیه فروش نفت است و بورس ایران می تواند تعادل اعضا اوپک، روسیه یا ونزوئلا را بر هم بزند. بوضوح درخواست وجود دارد.

 در زمانیکه دلار آمریکا از همیشه ضعیف تر است، ایران با بورس نفتی خود فشار را بیشتر می کند. چیزی که دلار آمریکا را به عنوان ارز ذخیره جهان بیش از سقف بدهکاری ها با بدهی آمریکا بخطر می اندازد آن است که تولیدکنندگان و مصرف کنندگان نفت از ارزهای دیگر استفاده کنند.

اگر کشورهای عمده مصرف کننده و تولید کننده نفت تصمیم بگیرندکه تجارت نفتی را به صورت باز، مشابه با بورس نفت ایران و نرخ آن را با ارزی به غیر از دلار آمریکا محاسبه کنند، بنابراین اقتصاد دنیا باثبات تر خواهد بود.

 احتمال ایجاد بورس commodities در روسیه، ونزوئلا، هنگ کنک، امارات یا هند زیاد است. این بورس ها می توانند برای تجارت نفت یا دیگر commodities به ارز ملی باشند بجای آنکه به دلار آمریکا محاسبه شود.

با تجارت محصولات در بورس هر کشور می تواند liquidity pools ایجاد کند. یکی از لوازم تبدیل شدن به ذخیره ارزی آن است که آن کشور در ارز خود liquidity داشته باشد.

برای روسیه، تجارت نفت به روبل می تواند اولین قدم برای ثبات روبل به عنوان ارز کلیدی جهانی باشد.

به همین ترتیب چین هم اکنون هم پیمانان تجاری خود را تشویق می کند از یوآن چین استفاده کنند که آن را تبدیل به یک ارز کلیدی جهانی خواهد کرد.بورس نفت ایران جدید نیست. زمان بندی آن برای حرکت به طرف تجارت فیزیکی نفت در تیرماه به روشنی قدمی برای فشار بر دلار آمریکا است و به دیگران نشان می دهد که برای وضعیت مبهم نفت گزینه متفاوتی وجود دارد. پرسش اصلی آن است که کشور بعدی که بورس نفت تاسیس خواهد کرد کدام است و آیا آمریکا می تواند آن کشور را تحت محاصره نظامی قرار دهد؟