قاتل‌ اسب‌ها بازگشت

جوان:

ویروس‌ها می‌میرند؟ این سؤالی است که شاید بسیاری از ما از خود بپرسیم. زمانی که یک قرص مصرف می‌کنیم و اثر ویروس را از بین می‌بریم حالمان بهتر می‌شود و بعد از مدتی دیگر اثری از ویروس‌ها وجود ندارد. آنها کجا می‌روند؟ این از جمله سؤالاتی است که برای فکر کردن و پاسخ دادن به آن باید کمی اندیشید. محققان در استرالیا متوجه نوعی جهش ویروسی شده‌اند که تصور غالب بر آن بود که سال 1994 از میان رفته است. ویروسی که در این سال منجر به کشته شدن صد‌ها اسب شده بود اکنون در یک سگ دیده می‌شود که تعجب محققان را برانگیخته و نشانه‌هایی از بحران را به دنبال خود دارد. این اولین‌بار در تاریخ است که ویروس هندرا از یک حیوان در محیط خارج از آزمایشگاه به یک حیوان دیگر منتقل می‌شود و امکان انتقال آن به انسان‌ها نیز وجود دارد. در همین حال نباید از نظر دور داشت این جهش و انتقال خطراتی به دنبال خواهد داشت که پزشکان مشغول بررسی آن هستند. برای نخستین بار هندرا از یک روباه به اسب‌ها در محیط آزمایشگاهی منتقل شد و پس از آن بعد از گذشت بیش از 17 سال به یک سگ منتقل شده است. این خبر که در نیو سات ولز 7 نفر به ویروسی ناشناخته مبتلا شده‌اند مردم را در استرالیا ترسانده است و زمانی که خبر مرگ چهار نفر از این هفت بیمار منتشر شد نگرانی‌ها در خصوص شیوع و انتقال به انسان و شایعات در این زمینه گسترش یافت در همین حال نباید از نظر دور داشت اثبات انتقال این ویروس به انسان کمی دشوار است، اما محققان در حال بررسی بیشتر این مهم هستند. ممکن است ویروس فوق در یک مسافر باشد و این مسافر با ورود به کشورهای دیگر بیماری را منتقل و در سراسر گیتی پخش کند. یکی از پزشکان می‌گوید سگی که در مزرعه‌ای در کوینزلند دچار این ویروس شده اکنون قرنطینه است، اما نباید از نظر دور داشت که این مهم نمی‌تواند به تنهایی در مقابل بحران فوق کافی باشد. چرایی اینکه ویروس‌ها زنده هستند و می‌توانند منتقل شوند را باید اینگونه توصیف کرد: ویروس‌های مختلف دارای مکانیزم‌های دقیق و پیچیده‌ای برای ادامه حیات و انتقال از یک میزبان به میزبان دیگر هستند.

روش انتقال یک ویروس از میزبان به میزبان دیگر به ماهیت واکنش متقابل بین ویروس و میزبان بستگی دارد. ویروس‌ها به روشهای زیر انتقال می‌یابند:

- انتقال از فردی به فرد دیگر در اثر تماس مستقیم

- بیشترین راه‌های انتقال ویروس‌ها توسط قطرات تنفسی، ذرات عفونی معلق در هوا و انتقال از دست به دهان است.

- انتقال از حیوانی به حیوان دیگر

- انتقال توسط آرتروپودها یا بندپایان

- انتقال ویروس‌های جانوری

- انتقال به روش مکانیکی

یکی از مسائل مهم در علم میکروبیولوژی و ویروس‌شناسی، مطالعه در مورد نحوه و راه ورود عوامل بیماری‌زا به بدن موجود سالم است. ویروس‌ها ممکن است به طور مستقیم از شخص بیمار به انسان سالم سرایت کنند. مثلاً ویروس سرماخوردگی مستقیماً به وسیله ترشحات حفره‌های بینی منتقل می‌شود. برخی ویروس‌ها از دستگاه گوارش و به وسیله غذای آلوده منتقل می‌شوند و سپس از طریق دستگاه گردش خون خود را به یاخته‌های حساس می‌رسانند. مثلاً پولیو ویروس از این طریق وارد می‌شود و پس از تقسیم در بافت‌های لنفاوی و دستگاه گوارشی خود را به دستگاه عصبی می‌رساند.

انتقال به وسیله موجودات زنده

انتقال برخی از بیماری‌های ویروسی توسط موجود زنده صورت می‌گیرد. کنترل اینگونه بیماری‌ها از نظر پزشکی فوق‌العاده مهم است. مثلاً بیماری تب زرد، توسط حشره و بیماری هاری توسط گوشتخواران آلوده مانند سگ منتقل می‌شوند. عوامل مولد برخی از این گونه بیماری‌ها دارای دو میزبان هستند و در هر دو میزبان فعالیت می‌کنند.