واشنگتن در مرحله سازش با ايران

به گزارش بولتن نیوز به نقل از فارس، مركز تحقيقات امنيتي "استراتفور " يكي از مهمترين مركز تحقيقاتي امنيتي است كه به كاخ سفيد در برنامه‌ريزي‌ها و سياست‌سازي‌هايش در اقصي نقاط جهان، مشاوره مي‌دهد در بخشي از مقاله‌اي با عنوان "معماي غيرقابل حل آمريكا و عربستان: ايران در حال تغيير سياست‌هاي منطقه خليج فارس است "، نوشت: هنگامي كه اواخر ماه ژوئن شاهد كاهش حضور نظامي عربستان سعودي در بحرين بوديم و همزمان نيز ايراني‌ها را مي‌ديدم كه آنتن‌هاي خود را در رسانه‌هاي محلي تيز كرده بودند تا خبري از مذاكرات با رياض دريافت كنند، منابع ما به ما اطلاع دادند كه شرايط لازم براي برگزاري گفت‌وگوها ميان ايران و عربستان كم‌كم در حال فراهم شدن است. براي اينكه دليل اين موضوع را بفهميم بايد برداشت عربستان سعودي از موضع كنوني آمريكا در منطقه را بررسي كنيم.

*واشنگتن در حال ورود به مرحله سازش با ايران است

در اين مرحله سعودي‌ها نمي‌‌توانند به طور كامل به نيات آمريكا اعتماد كنند. موضع آمريكا در عراق در بهترين حالت ممكن، كم اهميت است و رياض نمي‌تواند اين احتمال را ناديده بگيرد كه واشنگتن خود در حال ورود به مرحله سازش با ايران است و بنابراين عربستان سعودي را تنها خواهد گذاشت. آمريكا سه منفعت اصلي دارد كه عبارتند از: حفظ جريان نفت از طريق تنگه هرمز، كاهش قابل ملاحظه تعداد نيروهايي كه به مبارزه با شبه نظاميان سني اختصاص داده است (نيروهايي كه بنا به تعريف صورت گرفته در جنگ با ايران نيز هستند) و در نهايت نيز تلاش براي برقراري مجدد توازن قدرت در منطقه كه در نهايت مانع از اين خواهد شد كه هر يك از كشورها چه عرب و چه فارس كنترل تمام نفت در خليج فارس را برعهده گيرند.

* در شرايط ايجاد تفاهم با ايران، چيزي وجود ندارد كه آمريكا را به عربستان متعهد كند

موضع آمريكا در اين رابطه انعطاف پذير است و در شرايطي كه ايجاد تفاهم با ايران روندي دردسرآفرين است، اساسا چيزي وجود ندارد كه آمريكا را به عربستان متعهد كند. چنانچه آمريكا به اين نتيجه برسد كه هيچ گزينه خوبي در آينده نزديك براي رويارويي با ايران ندارد سازش آمريكا و ايران اگر چه آزار دهنده به نظر مي‌رسد، اما جاي بحث نخواهد داشت.
موضوع اصلي مذاكرات ميان آمريكا و ايران در آينده‌‌اي نزديك وضعيت نيروهاي آمريكايي در عراق است. ايران ترجيح مي‌دهد كه شاهد عقب‌نشني كامل نيروهاي آمريكايي از مرزهاي غربي خود باشد، اما تاكنون نيز شاهد كاهش قابل ملاحظه‌اي بوده است.
مسئله مطرح براي هر دو طرف كه در حال پيشروي به جلو هستند نه تنها در رابطه با حجم بلكه در ارتباط با گرايش و آرايش نيروهاي باقي مانده خواهد بود. علاوه بر اين، اين مسئله نيز مطرح مي‌شود كه چقدر سريع اين نيروها مي‌توانند از يك نقش آسيب پذيرتر مشاوره‌‌اي و آموزشي به يك نيروي سد دفاعي در قبال ايران تغيير گرايش دهند.

اين موضوع نيز بايد مورد بررس قرار گيرد كه حضور نظامي آمريكا در عراق (به غير از احتساب حضور ديپلماتيك واشنگتن) مي‌‌تواند ذاتا در برابر امكانات متعارف و غير متعارف ايران آسيب‌پذير باشد.

* ممكن است آمريكا بخواهد درخواست‌هاي ايران درباره امتيازات نفتي در جنوب شيعه نشين عربستان را به رسميت بشناسد

ممكن است هنگامي كه مسئله طرح‌هاي ايران براي دولت عراق و يا امتيازات نفتي در جنوب شيعه نشين اين كشور مطرح مي‌شود، آمريكا تمايل داشته باشد تا درخواست‌هاي ايران را به رسميت بشناسد اما آمريكا همچنين مي‌خواهد از اين موضوع مطمئن شود كه ايران سعي ندارد از حد خود تجاوز كند و به تهديد ثروت نفتي عربستان سعودي بپردازد. آمريكا براي تقويت سازش با ايران بايد نيروي سدكننده خود را در مقابل ايران حفظ كند و اين جا است كه به نظر مي‌رسد مذاكرات با ايران به بن‌بست رسيده است.

* سعودي‌ها مطمئن نيستند كه آمريكا در زمان نياز از آنها دفاع خواهد كرد

در اين نزاع، تهديد خيانت براي تمامي طرفين، تهديدي جدي و واقعي به حساب مي‌آيد. ايران نمي‌‌تواند مطمئن باشد كه آمريكا زماني كه كاملا آزاد گذاشته شود، وارد اقدام نظامي عليه ايران نخواهد شد. آمريكايي‌ها نيز نمي‌توانند مطمئن باشند كه ايراني‌ها براي بدست آوردن ثروت نفتي عربستان سعودي تلاش نخواهند كرد (اگرچه تداركات نظامي مورد نياز براي چنين اقدامي احتمالا فراي قابليت‌هاي ايران در شرايط فعلي خواهد بود).
و در آخر سعودي‌ها نيز نمي‌توانند مطمئن باشند كه در زمان نياز از آنها دفاع خواهد كرد. بويژه اگر آمريكا درگير موضوعات و مسائل ديگري شده باشد و يا با ايران رابطه‌اي برقرار كرده باشد كه ضرورت حفظ آن را نيز احساس مي‌كند.

*قرار گرفتن رياض در تنگنا، سعودي‌ها را به سمت تلاش براي سازش با ايران سوق مي‌دهد

هنگامي كه تمام اين‌ها با يكديگر اتفاق مي‌افتد، يعني تهديد به تصوير كشيده شده توسط ناآرامي‌ها در بحرين را در كنار موضع ناچيز آمريكا در قبال عراق و احتمال معامله واشنگتن با تهران به طور همزمان مطرح مي‌شود، ممكن است رياض با انتخاب محدودي مواجه شود و به دنبال سازش با ايران برود و دست كم تا زماني كه بتواند برداشت واضح‌تري از نيات آمريكا داشته باشد اين به اين معنا نخواهد بود كه سعودي‌ها به رابطه با رقيب تاريخي خود يعني فارس‌ها بيشتر از رابطه با آمريكا اطمينان دارند.