در گفتگو با مسئول اداره حفاظت از محیط زیست سازمان منطقه آزاد کیش مطرح شد:
سواحل زیبای کیش، در معرض خطر
جزیره کیش هم مستثنی نیست. مدتی است که ساخت و ساز ها، افزایش جمعیت، نا آگاهی گردشگران و ... باعث نابودی سواحل جزیره زیبای کیش شده است....
بولتن نیوز ـ کیش -بابک حسین نیا: یکی از دغدغه های بشر امروزی حمایت و احیاء محیط زیست آبی و طبیعی است . هر ساله آمارهایی که از طریق رسانه ها در جهان پخش می شود هشداری برای از بین رفتن منابع طبیعی در خشکی و دریاها است . جزیره کیش هم از این نظر مستثنی نمی باشد . مدتی است که ساخت و ساز ها ، افزایش جمعیت ، نا آگاهی گردشگران و توریست ها و همه همه باعث نابودی سواحل جزیره زیبای کیش شده است .
به همین منظور گفتگویی را ترتیب دادیم با مسئول اداره حفاظت از محیط زیست سازمان منطقه آزاد کیش .
مریم محمدی ، مسئول اداره حفاظت از محیط زیست سازمان منطقه آزاد کیش خود را اینچنین معرفی کرد : کارشناس زیست شناسی و کارشناس ارشد طراحی محیط زیست و فارغ التحصیل از دانشگاه تهران ، مدت 7 سال نیز ساکن جزیره می باشم .
محمدی افزود : در سال 1383 با ورود من به جزیره کیش بخش محیط زیست در سازمان منطقه آزاد کیش شکل گرفت . در آن موقع فقط یک کارشناس مسئول بود و کلیه فعالیت های نظارت ، بازرسی ، بررسی طرح ها و ... را باید یک نفر انجام می داد . بعد از آن کم کم توسعه پیدا کرده و توانستیم چند کارشناس دیگر را به این مجموعه اضافه کنیم . و با توجه به حجم زیاد کار چند نفر محیط بان را نیز به کار گرفتیم تا اینکه در حال حاضر به یک اداره تبدیل شدیم با نام " اداره محیط زیست " ، وظایف این اداره بررسی طرح ها ، کنترل آلودگی ها در زمینه محیط زیست طبیعی و انسانی ، توسعه و بهسازی محیط زیست ، کنترل و نظارت فعالیت های غیر مجاز مثل شکار و صید ، تطابق فعالیت های جاری در جزیره برابر با استاندارد ها و ضوابط جاری است .
• اداره محیط زیست طی سالیان گذشته تا کنون چه تغییراتی کرده است ؟
به نظر من در مدت این 7 سال اداره محیط زیست یک روند سریع رشد را داشته است . در این مدت سیستم سازمانی نیز تغییرات بسیار زیادی کرده است ، قبلا بخش محیط زیست وجود نداشت ، در نتیجه پروژه های ساخت اسکله ، بندر و فرودگاه و ... بدون اینکه ارزیابی محیط زیست بشوند اجرا می شد و این می توانست آسیب های جبران ناپذیری را به محیط زیست دریایی وارد کند ، ولی اکنون از این اداره نظر کارشناسی می خواهند و ما نیز سعی می کنیم با پیشنهاداتی که ارائه می دهیم بتوانیم تاثیرات منفی پروژه را به حداقل ممکن برسانیم . این پیشنهادات توسط کارشناسان این اداره بررسی و طرح می گردد تا هم از لحاظ اقتصادی و هم زیست محیطی قابل توجیح باشد .
• لاک پشت های دریایی یکی از موجودات کم نظیر و در حال انقراض هستند ، برای آنها چه تدابیری را اندیشیده اید ؟
لاک پشت های دریایی موجودات ارزشمندی هستند که در دنیا به آنها توجه خاصی می شود . این موجوداتی که در حال انقراض هستند تاثیر بسزایی در بحث اکولوژی دریایی دارند . ما درابتدا شک داشتیم که این لاک پشت ها برای تخم گذاری به سواحل جزیره کیش بیایند ، تا اینکه بعد از بررسی های بسیار زیادی که انجام شد به این نتیجه بزرگ رسیدیم که به سواحلی که سطح ماسه ای دارند بیشتر مراجعه می کنند . در نتیجه تصمیم بر این شد تا سایتی را در جنوب جزیره کیش ، که تردد لاک پشت ها در آنجا بیشتر بود را به عنوان زیست گاه آنها نام گذاری کرده و تحت حفاظت محیط بانان قرار بگیرد . این سایت یکی از بزرگ ترین سایت های تخم گذاری لاک پشت ها می باشد . این یک قدم بسیار مثبت در روند رشد اداره محیط زیست بود . این منطقه در روی نقشه سازمان منطقه آزاد کیش به عنوان منطقه حفاظت شده لاک پشت ها نام گذاری شد . این منطقه ، یک منطقه بکر و زیبا است ، خیلی از شرکت های خصوصی تمایل به خرید آن زمین ها دارند ، که خوشبختانه تحت حفاظت اداره محیط زیست سازمان منطقه آزاد کیش قرار گرفت .
•مقداری را از آن زمین ها را به شرکت پارک آبی فروخته و آن شرکت نیز در حال ساخت می باشد ! آیا این خبر را تایید می کنید ؟
آن سایت حفاظت شده هیچ ربطی به محل واگذاری زین پارک آبی ندارد ، ما در نزدیکی زمین پارک آبی لکه دیگری داریم برای تخم ریزی لاک پشت ها ولی در زمین آن شرکت نیست ، یعنی پارک آبی در حریم ساحلی مجوز نگرفته است و حدودا 120 متر فاصله دارد . در نتیجه هیچگونه اختلالی برای تخم ریزی لاک پشت ها به وجود نمی آورد . به همین دلیل این مطلب را تکذیب می کنم .
• به نظر شما ورود پس آب های آب شیرین کن به دریا باعث نابودی محیط زیست آبی نمی شود ؟ آیا شرکت آب و برق توسط شما کنترل می شود ؟
در خصوص این بحث باید عرض کنم که این پس آب ها دارای شوری بسیار زیادی هستند که این شوری می تواند باعث از بین رفتن مرجان ها و خیلی از گونه های آبزی بشود ، و فعلا تنها راه حل آن فرستادن این پس آب ها به اعماق دریاست ، به جایی که آب جریان زیادی دارد . این جریان زیاد آب باعث حل شدن و همچنین پراکنده شدن آنها می شود . ولی اداره محیط زیست طرحی را بدین صورت تعریف نمود که در کنار آب شیرین کن ها یک کارخانه تولید نمک دایر شود . این کارخانه نمک خیلی راحت از این پس آب های شور می تواند نمک کریستالیزه استخراج کند . احداث این کارخانه می تواند هم جنبه اقتصادی داشته باشد و هم از محیط زیست دریایی حفاظت شده است ، که این طرح در زمان مدیریت سابق سازمان منطقه آزاد کیش متوقف شد تا به بخش خصوصی واگذار شود . ما فقط وظیفه طراحی طرح را داشتیم و بقیه به سرمایه گذاران بخش خصوصی مربوط می شد .
• پس موضوع اسید شویی چیست ؟ آیا اسید ها نیز وارد دریا می شوند ؟
در مورد اسید شویی که انجام می شود ما هر سه ما ه و یا شش ماه یکبار به آنجا میرویم تا برای آزمایش نمونه برداری کنیم ، آنها می گویند که وارد یک استخر می شود و در دریا واریز نمی شود ، آب دریا جهت تصویه وارد حوضچه تبخیر می شود و بعد از آن پس آب غلیظ شده ای می ماند که آنرا از جزیره خارج می کنند .
• چرا آزمایش ها بین سه تا شش ماه طول می کشد ؟!!
متاسفانه ما آزمایشگاهی مجهز برای این مورد نداریم که بتواند همه فاکتورهای مورد نیاز را چک کند ، به همین دلیل به تهران ارسال می شود که آن هم دارای یک پروسه بسیار طولانی می باشد و یا اینکه هرچند ماه یک بار از آزمایشگاه های معتمد سازمان محیط زیست دعوت می کنیم تا برای تست به اینجا بیایند . نبود یک آزمایشگاه مجهز باعث پیشرفت کند تحقیقات ما در این راستا می شود . امیدوارم هرچه زودتر این آزمایشگاه در جزیره کیش دایر شود .
• محیط زیست دریایی چه نقش مهمی را در روند توسعه جزیره به همراه دارد ؟
حفاظت از محیط زیست دریایی می تواند باعث جذب بیشتر توریست های آبی شود . هرچند که باید توسط کلوپ های غواصی این گردشگران توجیه شوند ، مراقب مرجان ها باشند تا آسیب نبینند و یا اینکه آنها را قطع نکنند و با خود به خشکی بیاورند . مرجان ها یک موجود زنده هستند و اگر از آنها مراقبت نشود ممکن است شاهد انقراض آنها در اطراف جزیره کیش بشویم .
• مدتی پیش اعلام شد درجه حرارت آب دریا از حد معمول بالاتر آمده است آیا این مختص به خلیج فارس بود ؟
متاسفانه در اثر گرم شدن دمای کل کره زمین و بالا رفتن درجه حرارت آب در قسمت های مختلف دنیا و خصوصا خلیج فارس یک سری از مرجان ها از بین رفتند و به رنگ سفید درآمدند که ما در کیش نیز شاهد این بلای طبیعی بودیم . ولی به اعتقاد من مهمترین خطری که جان مرجان ها را تهدید می کند ، غواصان آماتور هستند . با برخورد تجهیزات غواصی به مرجان ها آنها را زخمی کرده و باعث مرگ آنها می شوند . به نظر من این مسئله نیازمند آموزش های قبل از غواصی توسط کلوپ های غواصی است . آنها باید همراه غواصان آماتور خود باشند ، غواص حرفه ای خود را باید عضو افتخاری محیط زیست بداند و مراقبت از جان مرجان ها را در زمان غواصی به عهده داشته باشد .
• آیا فعالیتی برای احیاء مرجان ها انجام شده است ؟
یکی از کارهایی که اخیرا انجام شده است بویه گذاری سایت سیمرغ بود . سایت سیمرغ گونه ای از زیباترین نوع مرجان بنام شاخ گوزنی را در خود جای داده است . وسعت این سایت از جنوب پارک دلفین ها تا اسکله سیمرغ که این محدوده حدود 5 کیلومتر می باشد گسترده شده است . این بزرگترین سایت بویه گذاری شده در کشور می باشد . در این منطقه عبور قایق های تندرو ، جت اسکی ها و نیز هرگونه شکار با نیزه ممنوع اعلام شده است حتی برای قایق هایی که حامل غواصان هستند بویه هایی در نظر گرفته شده تا قایق را به آن ببندند و از لنگر استفاده نکنند . همه این بویه گذاری ها اول سال 1390 کاشته شد و تمامی اعمالی که ممنوعیت داشت توسط گشت های محیط بان به کنترل کامل درآمد و مردم نیز در این حرکت بزرگ ما را یاری کردند ، اکنون ما شاهد احیاء دوباره آن قسمت شده ایم ، ماهیان به آنجا بازگشته اند و مرجان ها در حال ترمیم خود هستند . و به جرات می توان گفت این یکی از بزرگترین کارهای ما برای احیاء محیط زیست دریایی بوده است .
به همین منظور گفتگویی را ترتیب دادیم با مسئول اداره حفاظت از محیط زیست سازمان منطقه آزاد کیش .
مریم محمدی ، مسئول اداره حفاظت از محیط زیست سازمان منطقه آزاد کیش خود را اینچنین معرفی کرد : کارشناس زیست شناسی و کارشناس ارشد طراحی محیط زیست و فارغ التحصیل از دانشگاه تهران ، مدت 7 سال نیز ساکن جزیره می باشم .
محمدی افزود : در سال 1383 با ورود من به جزیره کیش بخش محیط زیست در سازمان منطقه آزاد کیش شکل گرفت . در آن موقع فقط یک کارشناس مسئول بود و کلیه فعالیت های نظارت ، بازرسی ، بررسی طرح ها و ... را باید یک نفر انجام می داد . بعد از آن کم کم توسعه پیدا کرده و توانستیم چند کارشناس دیگر را به این مجموعه اضافه کنیم . و با توجه به حجم زیاد کار چند نفر محیط بان را نیز به کار گرفتیم تا اینکه در حال حاضر به یک اداره تبدیل شدیم با نام " اداره محیط زیست " ، وظایف این اداره بررسی طرح ها ، کنترل آلودگی ها در زمینه محیط زیست طبیعی و انسانی ، توسعه و بهسازی محیط زیست ، کنترل و نظارت فعالیت های غیر مجاز مثل شکار و صید ، تطابق فعالیت های جاری در جزیره برابر با استاندارد ها و ضوابط جاری است .
• اداره محیط زیست طی سالیان گذشته تا کنون چه تغییراتی کرده است ؟
به نظر من در مدت این 7 سال اداره محیط زیست یک روند سریع رشد را داشته است . در این مدت سیستم سازمانی نیز تغییرات بسیار زیادی کرده است ، قبلا بخش محیط زیست وجود نداشت ، در نتیجه پروژه های ساخت اسکله ، بندر و فرودگاه و ... بدون اینکه ارزیابی محیط زیست بشوند اجرا می شد و این می توانست آسیب های جبران ناپذیری را به محیط زیست دریایی وارد کند ، ولی اکنون از این اداره نظر کارشناسی می خواهند و ما نیز سعی می کنیم با پیشنهاداتی که ارائه می دهیم بتوانیم تاثیرات منفی پروژه را به حداقل ممکن برسانیم . این پیشنهادات توسط کارشناسان این اداره بررسی و طرح می گردد تا هم از لحاظ اقتصادی و هم زیست محیطی قابل توجیح باشد .
• لاک پشت های دریایی یکی از موجودات کم نظیر و در حال انقراض هستند ، برای آنها چه تدابیری را اندیشیده اید ؟
لاک پشت های دریایی موجودات ارزشمندی هستند که در دنیا به آنها توجه خاصی می شود . این موجوداتی که در حال انقراض هستند تاثیر بسزایی در بحث اکولوژی دریایی دارند . ما درابتدا شک داشتیم که این لاک پشت ها برای تخم گذاری به سواحل جزیره کیش بیایند ، تا اینکه بعد از بررسی های بسیار زیادی که انجام شد به این نتیجه بزرگ رسیدیم که به سواحلی که سطح ماسه ای دارند بیشتر مراجعه می کنند . در نتیجه تصمیم بر این شد تا سایتی را در جنوب جزیره کیش ، که تردد لاک پشت ها در آنجا بیشتر بود را به عنوان زیست گاه آنها نام گذاری کرده و تحت حفاظت محیط بانان قرار بگیرد . این سایت یکی از بزرگ ترین سایت های تخم گذاری لاک پشت ها می باشد . این یک قدم بسیار مثبت در روند رشد اداره محیط زیست بود . این منطقه در روی نقشه سازمان منطقه آزاد کیش به عنوان منطقه حفاظت شده لاک پشت ها نام گذاری شد . این منطقه ، یک منطقه بکر و زیبا است ، خیلی از شرکت های خصوصی تمایل به خرید آن زمین ها دارند ، که خوشبختانه تحت حفاظت اداره محیط زیست سازمان منطقه آزاد کیش قرار گرفت .
•مقداری را از آن زمین ها را به شرکت پارک آبی فروخته و آن شرکت نیز در حال ساخت می باشد ! آیا این خبر را تایید می کنید ؟
آن سایت حفاظت شده هیچ ربطی به محل واگذاری زین پارک آبی ندارد ، ما در نزدیکی زمین پارک آبی لکه دیگری داریم برای تخم ریزی لاک پشت ها ولی در زمین آن شرکت نیست ، یعنی پارک آبی در حریم ساحلی مجوز نگرفته است و حدودا 120 متر فاصله دارد . در نتیجه هیچگونه اختلالی برای تخم ریزی لاک پشت ها به وجود نمی آورد . به همین دلیل این مطلب را تکذیب می کنم .
• به نظر شما ورود پس آب های آب شیرین کن به دریا باعث نابودی محیط زیست آبی نمی شود ؟ آیا شرکت آب و برق توسط شما کنترل می شود ؟
در خصوص این بحث باید عرض کنم که این پس آب ها دارای شوری بسیار زیادی هستند که این شوری می تواند باعث از بین رفتن مرجان ها و خیلی از گونه های آبزی بشود ، و فعلا تنها راه حل آن فرستادن این پس آب ها به اعماق دریاست ، به جایی که آب جریان زیادی دارد . این جریان زیاد آب باعث حل شدن و همچنین پراکنده شدن آنها می شود . ولی اداره محیط زیست طرحی را بدین صورت تعریف نمود که در کنار آب شیرین کن ها یک کارخانه تولید نمک دایر شود . این کارخانه نمک خیلی راحت از این پس آب های شور می تواند نمک کریستالیزه استخراج کند . احداث این کارخانه می تواند هم جنبه اقتصادی داشته باشد و هم از محیط زیست دریایی حفاظت شده است ، که این طرح در زمان مدیریت سابق سازمان منطقه آزاد کیش متوقف شد تا به بخش خصوصی واگذار شود . ما فقط وظیفه طراحی طرح را داشتیم و بقیه به سرمایه گذاران بخش خصوصی مربوط می شد .
• پس موضوع اسید شویی چیست ؟ آیا اسید ها نیز وارد دریا می شوند ؟
در مورد اسید شویی که انجام می شود ما هر سه ما ه و یا شش ماه یکبار به آنجا میرویم تا برای آزمایش نمونه برداری کنیم ، آنها می گویند که وارد یک استخر می شود و در دریا واریز نمی شود ، آب دریا جهت تصویه وارد حوضچه تبخیر می شود و بعد از آن پس آب غلیظ شده ای می ماند که آنرا از جزیره خارج می کنند .
• چرا آزمایش ها بین سه تا شش ماه طول می کشد ؟!!
متاسفانه ما آزمایشگاهی مجهز برای این مورد نداریم که بتواند همه فاکتورهای مورد نیاز را چک کند ، به همین دلیل به تهران ارسال می شود که آن هم دارای یک پروسه بسیار طولانی می باشد و یا اینکه هرچند ماه یک بار از آزمایشگاه های معتمد سازمان محیط زیست دعوت می کنیم تا برای تست به اینجا بیایند . نبود یک آزمایشگاه مجهز باعث پیشرفت کند تحقیقات ما در این راستا می شود . امیدوارم هرچه زودتر این آزمایشگاه در جزیره کیش دایر شود .
• محیط زیست دریایی چه نقش مهمی را در روند توسعه جزیره به همراه دارد ؟
حفاظت از محیط زیست دریایی می تواند باعث جذب بیشتر توریست های آبی شود . هرچند که باید توسط کلوپ های غواصی این گردشگران توجیه شوند ، مراقب مرجان ها باشند تا آسیب نبینند و یا اینکه آنها را قطع نکنند و با خود به خشکی بیاورند . مرجان ها یک موجود زنده هستند و اگر از آنها مراقبت نشود ممکن است شاهد انقراض آنها در اطراف جزیره کیش بشویم .
• مدتی پیش اعلام شد درجه حرارت آب دریا از حد معمول بالاتر آمده است آیا این مختص به خلیج فارس بود ؟
متاسفانه در اثر گرم شدن دمای کل کره زمین و بالا رفتن درجه حرارت آب در قسمت های مختلف دنیا و خصوصا خلیج فارس یک سری از مرجان ها از بین رفتند و به رنگ سفید درآمدند که ما در کیش نیز شاهد این بلای طبیعی بودیم . ولی به اعتقاد من مهمترین خطری که جان مرجان ها را تهدید می کند ، غواصان آماتور هستند . با برخورد تجهیزات غواصی به مرجان ها آنها را زخمی کرده و باعث مرگ آنها می شوند . به نظر من این مسئله نیازمند آموزش های قبل از غواصی توسط کلوپ های غواصی است . آنها باید همراه غواصان آماتور خود باشند ، غواص حرفه ای خود را باید عضو افتخاری محیط زیست بداند و مراقبت از جان مرجان ها را در زمان غواصی به عهده داشته باشد .
• آیا فعالیتی برای احیاء مرجان ها انجام شده است ؟
یکی از کارهایی که اخیرا انجام شده است بویه گذاری سایت سیمرغ بود . سایت سیمرغ گونه ای از زیباترین نوع مرجان بنام شاخ گوزنی را در خود جای داده است . وسعت این سایت از جنوب پارک دلفین ها تا اسکله سیمرغ که این محدوده حدود 5 کیلومتر می باشد گسترده شده است . این بزرگترین سایت بویه گذاری شده در کشور می باشد . در این منطقه عبور قایق های تندرو ، جت اسکی ها و نیز هرگونه شکار با نیزه ممنوع اعلام شده است حتی برای قایق هایی که حامل غواصان هستند بویه هایی در نظر گرفته شده تا قایق را به آن ببندند و از لنگر استفاده نکنند . همه این بویه گذاری ها اول سال 1390 کاشته شد و تمامی اعمالی که ممنوعیت داشت توسط گشت های محیط بان به کنترل کامل درآمد و مردم نیز در این حرکت بزرگ ما را یاری کردند ، اکنون ما شاهد احیاء دوباره آن قسمت شده ایم ، ماهیان به آنجا بازگشته اند و مرجان ها در حال ترمیم خود هستند . و به جرات می توان گفت این یکی از بزرگترین کارهای ما برای احیاء محیط زیست دریایی بوده است .
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
