تفحص از شورای‌ایرانیان به‌کجا رسید؟

بعد از تصویب طرح تحقیق و تفحص از شورای عالی ایرانیان خارج از کشور مقرر شد که کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس به انتخاب اعضای کمیته تحقیق و تفحص بپردازند اما این طرح به‌دلیل بررسی لایحه برنامه پنجم در مجلس قابل پیگیری نبود تا اینکه بالاخره نمایندگان خانه ملت تصمیم گرفتند به انتخاب اعضای این کمیته بپردازند.

در این راستا 15 نماینده انتخاب شدند که براساس این انتخابات حسین ابراهیمی نماینده بیرجند رئیس، سید حسین نقوی نماینده ورامین نایب رئیس اول، مصطفی کواکبیان نماینده سمنان نایب رئیس دوم و داریوش قنبری نماینده ایلام به عنوان دبیر این هیأت انتخاب شدند و فاطمه آلیا، محمد کرمی‌راد، علی آقازاده، عوض حیدرپور، پرویز سروری، شهریاری، الیاس نادران، شبیب جویجری، سید حسین نقوی، مصطفی کواکبیان، محمود احمدی‌ بیغش، سید رضا اکرمی از دیگر اعضای این کمیته انتخاب شدند.

علت تحقیق و تفحص چه بود؟
----------------------------------------

برگزاری همایش بزرگ ایرانیان خارج از کشور و صرف هزینه‌های هنگفت در این همایش در اذهان مردم و مسئولان جامعه پرسش‌هایی را ایجاد کرد که بالاخره منجر به تحقیق و تفحص مجلس از شورای عالی ایرانیان خارج از کشور شد. سید‌حسین نقوی عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی گزارش کمیسیون متبوعش درباره درخواست جمعی از نمایندگان ملت برای تحقیق و تفحص از شورای عالی امور ایرانیان خارج کشور را در صحن علنی مجلس قرائت کرد.

وی در این‌باره می‌گوید: این درخواست دارای 4 محور اصلی است که بر اساس آن نمایندگان 4 سؤال درباره عملکرد شورای مذکور مطرح کرده‌اند که نخستین سؤال این است که مبنای حقوقی تشکیل شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور چیست؟ دومین پرسش مطرح شده این است که اقدامات موازی با وزارت امور خارجه چرا انجام می‌شود؛ البته رهبر معظم انقلاب نیز بر عدم موازی‌کاری تأکید کرده‌اند. سوم هزینه‌های شورای مذکور از کجا تأمین می‌شود و چهارم اینکه رفت و آمدهای مشکوکی که به دعوت این شورا انجام می‌شود، چگونه است؟

این تحقیق و تفحص پس از برگزاری دومین همایش ایرانیان خارج از کشور که یازدهم و دوازدهم مرداد در تهران برگزار شد، در مجلس کلید خورد چرا‌که نمایندگان درباره میزان هزینه این همایش و نوع فعالیت‌های شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور ابهاماتی داشتند.

داستان تحقیق و تفحص از شورای عالی ایرانیان از آنجا آغاز شد که این شورا طی همایشی ایرانیان خارج از کشور را برای هم‌اندیشی و حتی سرمایه‌گذاری داخلی به کشور دعوت کرد، پس از آن اما انتقاداتی بویژه از طرف نمایندگان مجلس به مدعوین، هزینه‌های مراسم و حاشیه‌های آن وارد شد. به هر روی طرح تحقیق و تفحص از شورای ایرانیان و چگونگی عملکرد این شورا در دعوت از ایرانیان مقیم خارج از کشور چندی پیش از سوی 11 نفر از نمایندگان مطرح شد.

البته تحقیق و تفحص می‌تواند در شفاف‌سازی نقش مهمی بازی کند و حداقل عملکرد کمیته تعییین شده برای تحقیق و تفحص این است که می‌تواند حجم اعتبارات تخصیص یافته به شورای عالی ایرانیان را مشخص کند ضمن اینکه محل هزینه‌کرد این مسأله برای مردم و مسئولان کشور بسیار مهم است.

همچنین طرح تحقیق و تفحص از جمله ابزارهای قانونی نمایندگان برای نظارت بر سازمان‌ها و شرکت‌هایی است که از نظر نمایندگان در مورد فعالیتشان ابهام وجود دارد.

شورای عالی ایرانیان برای خیلی‌ها شناخته شده نیست
----------------------------------------------------------------------------

شورای عالی ایرانیان خارج از کشور نهاد جدیدی است که برای خیلی از افراد هنوز شناخته شده نیست ضمن اینکه این شورا تشکیل شد تا نیاز هموطنان مقیم خارج از کشور تأمین شود چراکه بسیاری از ایرانیان مقیم خارج از کشور به دلیل عدم دسترسی به مجموعه‌های وزارتخانه‌ای در ایران مانند ادارات دولتی نمی‌توانستند از حقوق خود بهره‌مند شوند بنابراین شورای عالی ایرانیان مقیم خارج از کشور این امکان را برای هموطنان ایرانی فراهم کرده است تا بتوانند به راحتی از حقوق خود بهره‌مند شوند.

شورای عالی ایرانیان مقیم خارج از کشور دارای 6 کارگروه تخصصی است؛ کارگروه اقتصادی و بازرگانی تحت نظر اقتصاد و دارایی، کارگروه علمی و آموزش بر عهده وزیر علوم تحقیقات و فنآوری، کارگروه فرهنگی و رسانه تحت نظر وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، کارگروه علوم و فنآوری‌های نوین بر عهده معاونت علوم و فنآوری‌های نوین تحت نظارت معاونت علمی و فنآوری رئیس جمهور، کارگروه حقوقی و قضایی تحت نظر وزیر دادگستری و کارگروه کنسولی بر عهده وزیر امور خارجه قرار دارد.

هر کدام ازاین رؤسا دبیری کارگروه را برعهده دارند و حکم دبیری شورای عالی ایرانیان را محمدشریف ملک‌زاده در اختیار دارد ضمن اینکه ریاست شورای‌ عالی ایرانیان خارج از کشور به‌ عهده محمود احمدی‌نژاد رئیس جمهور است و اسفندیار رحیم مشایی مشاور و رئیس دفتر رئیس جمهور، جانشینی وی در این شورا را به عهده دارد.

مذاکره با "مشایی " پیش از آغاز تحقیق‌ و تفحص از شورای ایرانیان
----------------------------------------------------------------------------------

در نخستین روزهای تحقیق و تفحص از شورای عالی ایرانیان که چشم‌ها به مجلس دوخته شده بود تا نتیجه کار معلوم شود، حجت‌‌الاسلام حسین ابراهیمی، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس از مذاکره با اسفندیار رحیم مشایی می‌گوید.

در حالی که موضوع تحقیق و تفحص از شورای ایرانیان در مجلس مطرح شد، مجلسی‌ها بررسی برنامه پنجم توسعه را در اولویت کاری قرار دادند.

نمایندگان بالاخره به فکر تصمیم سه ماه قبل خود افتادند
---------------------------------------------------------------------

بالاخره نمایندگان مجلس به فکر تصمیمی که یکم آذرماه 89 برای شورای عالی ایرانیان اتخاذ کرده بودند، می‌افتند و مشایی را در به مجلس دعوت می‌کنند، در این رابطه سیدحسین نقوی نماینده مردم ورامین و نائب رئیس اول کمیته تحقیق و تفحص از شورای عالی ایرانیان خارج از کشور از احضار اسفندیار رحیم مشایی رئیس دفتر رئیس جمهور و جانشین رئیس شورای عالی ایرانیان خارج کشور به مجلس برای ارائه پاره‌ای از توضیحات در خصوص شورای مذکور خبر می‌دهد.

بالاخره نتیجه تحقیق از شورای عالی ایرانیان چه شد؟
---------------------------------------------------------------------

نقوی در خصوص نتیجه جلسه کمیته تحقیق و تفحص از شورای عالی ایرانیان خارج از کشور می‌گوید: در جلسه‌ای که با حضور اسفندیار رحیم مشایی رئیس دفتر رئیس جمهور و جانشین رئیس شورای عالی ایرانیان خارج کشور و محمد شریف ملک زاده دبیر کل شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور برگزار شد در ابتدا محورهای اصلی مورد نظر کمیته مطرح شد سپس مشایی پیرامون محورها توضیحات لازم را برای اعضای کمیته داد و بعد از ارائه توضیحات، اعضای کمیته تحقیق و تفحص از شورای عالی ایرانیان خارج از کشور سؤالاتی را مطرح کردند که فرصت پاسخگویی به این سؤالات برای مشایی به وجود نیامد.

پس از آن اعضای کمیته تحقیق و تفحص 14 اسفند مهمان شورای عالی ایرانیان خارج از کشور شدند که تنها برخی از مستندات شورای عالی ایرانیان مورد بررسی قرار گرفت و رفت و آمدها همچنان ادامه دارد.

مشایی: تحقیق و تفحص از شورای عالی ایرانیان خیلی هم خوب است
-------------------------------------------------------------------------------------

در این میان اسفندیار رحیم مشایی، جانشین رئیس جمهور در شورای عالی ایرانیان خارج از کشور از ادامه این تحقیق و تفحص‌ها اظهار رضایت می‌کند و به خبرنگار فارس می‌گوید: تحقیق و تفحص مجلس از شورای عالی ایرانیان تازه آغاز شده است و جلسات نیز هنوز ادامه دارد.

وی ادامه می‌دهد: کمیته تحقیق و تفحص مجلس از شورای عالی ایرانیان سؤال می‌کند و ما نیز جواب می‌دهیم.

جانشین رئیس‌جمهور در شورای عالی ایرانیان خارج از کشور تصریح می‌کند: این تحقیق و تفحص از شورای عالی خیلی هم خوب است و حق مجلس است ضمن اینکه ما نیز از تحقیق و تفحص کمیته‌ای که در مجلس شکل گرفته است، استقبال می‌کنیم.

اردیبهشت‌ماه؛ موعد اعلام نتیجه تحقیق و تفحص مجلس از شورای عالی ایرانیان
--------------------------------------------------------------------------------------------------

بعد از این همه رفت و آمدهای مسئولان دولت و مجلس سید حسین نقوی رئیس کمیته تحقیق و تفحص از شورای ایرانیان خارج از کشور درباره زمان اعلام گزارش نهایی تحقیق و تفحص از شورا می‌گوید: طرح تحقیق و تفحص معمولاً 6 ماه وقت دارد تا انجام شود و گروه تحقیق و تفحص مجلس گزارش خود را به صحن علنی مجلس ارائه دهد.

وی بیان می‌کند: گروه تحقیق و تفحص مجلس تا آخر اردیبهشت ماه فرصت دارد تا گزارش خود را تهیه کرده و آن را ارائه دهد.

نقوی درباره اینکه جلسه آخر این کمیته با شورای عالی ایرانیان خارج از کشور چه زمانی بوده است، عنوان می‌کند: آخرین جلسه کمیته با این شورا شنبه گذشته 20 فروردین بوده است.

نکته قابل تأمل این است که آیا تحقیق و تفحص از شورای عالی ایرانیان پیش از برپایی همایش بعدی این شورا به نتیجه خواهد رسید؟ و آیا بررسی لایحه بودجه، فرصتی برای نمایندگان باقی خواهد گذاشت تا به این موضوع رسیدگی کنند یا تحقیق و تفحص همایش قبلی و بعدی این شورا با هم ادغام خواهد شد؟