آقای شهردار استعفا دهید لطفا

بولتن نیوز : امروزه حمل و نقل شهري به عنوان يکي از راه کارهاي توسعه نقشي بي بديل را ايفا مي کند.نگاه به حمل و نقل عمومي به عنوان يک از ابزارهاي روان ساختن زندگي روزمره و کاهش ترافيک و آلودگي هوا و بيش تر کردن سرعت نه تنها به عنوان يکي از اصلي ترين نگاه ها درحوزه هاي مختلف مديرت شهري مطرح مي شود بلکه در حوزه هاي کلان نيز داشتن يک سيستم حمل و نقل عمومي پيشرفته جزء معيارهاي توسعه يافتگي کشور شناخته مي شود.

در سال هاي اخير مسئولان کشور به خصوص مسئولان شهري افزايش ظرفيت هاي بخش حمل و نقل عمومي را در دستور کار خود قرار داده اند ولي گاهي نگاه ها در اين زمينه شخصي و به دور از استفاده نظرات کارشناسي مي شود.امروز اتوبوس راني ، تاکسي راني و مترو به عنوان مهم ترين بخش هاي حمل و نقل عمومي جايگاه خوبي در کلان شهر هاي کشور و ديگر شهر ها پيدا کرده اند. البته در خصوص بحث مترو نبود اعتبارات مناسب و مشکلات گوناگوني از جمله بافت تاريخي برخي شهرها باعث حرکت کند ساخت مترو در کشور شده است ولي به هرحال اين روند در پايتخت روند مناسبي را طي مي کند و در ديگر شهرها نيز در حال طي روند صعودي است.

نکته اي که در اين ميان بسيار حائز اهميت است نگاه درست و کارشناسانه به بحث نياز شهرهاي مختلف در حوزه حمل و نقل عمومي است. اين که تونل هاي بزرگ مترو با هزينه هاي زياد در شهرهاي کوچک و فاقد جمعيت لازم ساخته بشود و واگن هاي قطار شهري نيز براي آن ها خريداري شود ولي بدون استقاده و يا با حداقل استفاده بماند قطعا نه تنها صرفه اقتصادي ندارن بلکه قطعا با از بين بردن هزينه ها هيچ بازده اي را به همراه نخواهد آورد.لذا بررسي همه ابعاد و نياز سنجي لازم براي تدوين معيارهاي لازم براي توسعه حمل و نقل عمومي در شهرها بايد در دستور کار همه مسئولين و سياست گذاران قرار بگيرد.

روي سخن در اين مجال با طرح منوريل شهر قم است. طرحي که از مدتي قبل کار اجرايي آن آغاز شده است و اکنون با صرف هزینه ای بالغ بر 19 میلیارد تومان دارای چهل درصد پیشرفت کاری است  .ساکنان و مسافران شهر قم به خوبي به ياد دارند که چند سالي در مسير بستر رودخانه شهر قم و اطراف حرم حضرت معصومه(س) با تابلوهايي با اين مضمون روبرو مي شدند که طرح احداث مونوريل قم در حال بررسي است.اين طرح که مدت ها در مرحله مطالعات و . . . قرار داشت بالاخره بعد از کش و قوس هاي فراوان عملياتي شد و مسئولاني همچون رئيس ستاد مديريت حمل و نقل و شهردار قم ابعاد آن را تشريح کردند.

با همه اين بحث ها به نظر می رسید طرح احداث منوريل در قم فاقد کارشناسي هاي لازم است و بيشتر جنبه تزئيني دارد.مونوريل يا قطار شهري هوايي امروزه در دنيا به عنوان يک ابزار حمل و نقل تزئيني و نه يک ابزار حمل و نقل عمومي کارآمد شناخته مي شود که هزينه هاي ساخت و نگهداري آن بسيار زياد است. همين چندي قبل بود که شهرداري تهران هم با توجه به همين موضوع پايه هاي احداث مونوريل در غرب تهران را که ساليان متعددي برپا شده بود را به دليل نبود توجيه اقتصادي و کمک نکردن به رفع مشکلات موجود در حمل و نقل شهري جمع آوري کرد . حال اين سوال پيش مي آيد که طرحي که در کلانشهري مانند تهران با حجم عظيمي از جابه جايي ها غير کارشناسي و فاقد بازدهي لازم تشخيص داده شده است چگونه مي تواند در شهر کوچکي مانند قم و با جمعيتي محدود و رفت و آمدهاي محدودتر جواب بدهد؟

حمل ونقل عمومي در شهر قم به دو دسته تقسيم مي شود يک دسته ساکنان شهر قم هستند که براي انجام کارهاي روزمره خود در سطح شهر تردد مي کنند و يک دسته که بخش بيش تري را نيز تشکيل مي دهند مسافرين اين شهر هستند که در محوريت حرم حضرت معصومه (س) و مسجد جمکران تردد مي کنند. قم از نظر حجم جابه جايي ها از حجم بسيار پاييني برخوردار است به طوري که اگر در روزهاي معمولي هفته در سطح شهر تردد کنيد با شهري بسيار خلوت و بدون تمرکز جمعيتي خاص در نقاطي از شهر روبرو مي شويد.البته در مناسبت هاي مذهبي و روزهاي تعطيل به دليل حضور مسافرين در شهر حجم جابه جايي ها افزايش مي يابد ولي سيستم حمل و نقل فعلي به خوبي اين نيازها را برطرف مي کند.

نکته ي ديگري که مدنظر قرار مي گيرد اين است که مکاني که براي احداث اين طرح در نظ گرفته شده است نيز مکاني مناسب نميباشد به طوري که با گذشتن از بستر رودخانه قمروداز عوارضي شهر کاشان آغاز و در مصلي شهر قم به پايان ميرسد. با توجه به تمرکز اصلي مسافرين ورودي به شهر قم در ميدان بزرگ ورودي اين شهر يعني ميدان 72 تن و عدم رفت و آمد ساکنيم و حتي مسافرين شهر قم از مسيري که براي مونوريل در نظر گرفته شده است عملا کارآيي اين طرح زير سوال مي رود. همچنين با اجراي اين طرح بخش زيادي از تاکسيرانان فعال در مسير احداث اين مونوريل هم به طور خودکار از گردونه کار حذف مي شوند.

اما در حالی که همه این بحث ها به راحتی قابل طرح بود و می توانست پیش از آغاز عملیاتی شدن این طرح در دستور کار قرار بگیرد ساخت منوریل قم در میان هیاهو ها و تبلیغات فراوان به عنوان اولین قطار هوایی کشور آغاز شد .  با گذشت بیش از بیست ماه از آغاز اجرای این طرح که قرار بود سی ماهه به پایان برسد در حالی که حتی پروژه به نصف هم نرسیده بود مردم قم مجبور بودند هر روز مشکلات ناشی از انجام این عملیات عمرانی را تحمل کنند . اما با همه این مسائلی که مطرح شد دیروز این طرح بزرگ هم به سرنوشت همنوعش در پایتخت دچار شد و نماینده قم در شورای عالی استان ها از توقف این پروژه خبر داد .

این خبر که تعجب بسیاری از محافل خبری که به سرعت این خبر را پوشش دادند به دنبال داشت از آن جا بود که بعد از صرف میلیارد ها تومان از بودجه بیت المال در شهر مذهبی قم مسئولان این شهر از اساس مطالعات این پروژه را اشتباه خواندند و حالا باید پایه های عظیم جثه منوریل قم که در بستر رودخانه قمرود کار گذاشته شده بودند هم به سرنوشت پایه های میدان صادقیه تهران دچار شوند .حالای رویای سوار شدن مردم و زائرین شهر قم در بهمن ماه امسال به سراب تبدیل شده است و به دلیل اهمال مسئولین شورای شهر و شهرداری قم این طرح که از ابتدا غیرقابل توجیه بود فقط میلیاردها تومان پول را برای پیمانکارش به ارمغان آورد .

باید دید مسئولان شهری قم که تا پیش از این انجام این پروژه را از افتخارات کاری دوران خود می دانستند و از آن سخن می گفتند حال در مقابل این افتضاح کاری چه پاسخی برای گفتن دارند ؟ آیا بودجه بیت المال برای این آقایان به محل در آمدی برای پیمانکاران طرف قرار دادشان تبدیل شده است و آن ها با سلیقه کاری خود هر پروژه ای را که دوست داشته باشند انجام می دهند؟ حداقل انتظار مردم قم این است که شهردار قم که مسئول مستقیم این از دست رفتن بیت المال است از سمت خود استعفا کند و در قبال این اشتباه عظیم خود به افکار عمومی پاسخ دهد.

* محمد حسین آزادبخت