پاي خدمات الكترونيك لنگ مي‌زند

صبح اول وقت از خانه خارج مي‌شويد تا قبل از حاضر شدن در محل كارتان يا رفتن به دانشگاه و هرجاي ديگري كه بايد، سراغ چند كار اداري برويد كه فرصت زيادي براي انجام آن نمانده است. روز قبل، خشنود از اين كه ديگر لازم نيست براي تمديد يا تعويض يكي از مدارك شناسايي‌تان، به اداره مركزي مربوط به آن مراجعه كنيد. گشتي در فضاي وب زده‌ايد و چند تماس هم با مركز اطلاعات تلفن شهري گرفته‌ايد يا حتي از دوست و همسايه‌اي پرسيده‌ايد كه نزديكترين دفتر خدمات منطقه‌اي مربوط به كار شما كجاست. بعد از تحمل ترافيك صبحگاهي به اولين دفتر مي‌رسيد و با در بسته مواجه مي‌شويد و تكه كاغذي روي آن كه مي‌گويد اين دفتر به جاي ديگر منتقل شده است.
دوباره دل به ترافيك مي‌زنيد و با دو بار سوار و پياده شدن از تاكسي خودتان را مي‌رسانيد به مكان جديد. ازدحام مراجعان هر يك از بخش‌هاي اين دفتر، يعني تا نوبت شما بشود، حداقل 20، 30 نفري در صف هستند و البته جاي كافي هم براي نشستن و منتظر ماندن وجود ندارد. تحمل مي‌كنيد و احتمالاً با بازي تلفن همراهتان به اصطلاح سرگرم مي‌شويد و وقت‌گذراني مي‌كنيد. همزمان به ياد صف مشابه ديروز در بانك مي‌افتيد كه براي واريز مبلغ چند صد توماني (!) مربوط به كار امروزتان بيش ازساعتي در آن معطل شديد تا كارتان را با ارائه چند مدرك و فيش بانكي و غيره انجام دهيد و در واقع از اين يكي خلاص شده و دنبال كار بعدي برويد، تقريباً ظهر شده است و از آن انرژي و حوصله صبحگاهي‌تان، آن قدر باقي نمانده است...
اين اتفاقي نيست كه فقط براي من و شما و بعضي افراد جامعه بيفتد؛ به جرأت مي‌توان گفت همه شهروندان هر بار كه نياز به انجام يك كار اداري در هر حوزه‌اي پيدا مي‌كنند، ديگر مي‌دانند آن روز بايد تقريباً قيد همه كارهاي اصلي ديگرشان را بزنند. ادعاي الكترونيكي شدن بسياري از خدمات اداري و شهري بخصوص در شهرهاي بزرگ، هنوز به قامت جامه‌اي مي‌ماند كه پارچه‌اش بريده شده، اما «ندوخته» بر تن كارهاي اداري پوشانده شده است.
وقتي عوارض خودرويتان را از طريق اينترنت پرداخت مي‌كنيد، باز هم لازم است براي دريافت نسخه چاپ شده گواهي آن به يك دفتر خدمات الكترونيك شهر مراجعه كنيد و البته هزينه اضافي نيز براي همان يك ورق كاغذ و تلف شدن وقت خودتان بپردازيد! بليت قطار هم از پايگاه اينترنتي‌اش كه خريداري كنيد، باز براي دريافت اصل بليت بايد وقت بگذاريد و زحمت مراجعه به يك دفتر مسافرتي را بكشيد.
اين فقط نمونه‌هايي از موارد متعددي است كه براي به سر انجام رساندن آن مجبور مي‌شويد كار اضافه‌اي هم انجام دهيد كه تا حدي اصل بهره‌وري ارائه الكترونيك خدمات را زير سؤال مي‌برد. كم كردن سفرهاي درون شهري غيرضروري و كاهش هزينه‌هاي ناشي از كاغذبازي‌هاي اداري اصلي‌ترين اهداف گسترش كاركرد انجام الكترونيك امور بوده است كه هنوز در بعضي موارد ناقص مانده است. تمركززدايي در مراجعه به ادارات مركزي مختلف، از ديگر محورهاي ايجاد دفاتر خدماتي مختلف بوده است كه تعداد كم آنها، در واقع دردسرهاي ازدحام مراجعه براي انجام اين كارها را به نوعي فقط در سطح شهرها توزيع كرده است. نبود پراكندگي مناسب از حيث نيازهاي منطقه‌اي و ناحيه‌اي براساس تراكم جمعيت ساكن و جاري هر محدوده، اشكال ديگري است كه برعملكرد فعلي اين دفاتر وارد است به نظر مي‌آيد. از سوي ديگر تسهيل و تسريع در به نتيجه رسيدن امور اداري مربوط به اشخاص، نه فقط امكان استفاده مفيد از وقت را به هر شهروندي مي‌دهد، چرخه هماهنگي در بهره‌وري از زمان را در كل جامعه كامل‌تر مي‌كند؛ بلكه ديگر ارباب رجوعي با جاي خالي كارمندي مواجه نشود كه به اجبار زمان زيادي را سراغ كارهاي شخصي‌اش رفته است.