نااميدي هرمي ها در ايران

15 نفر بودند، از جوان 21 ساله تا مرد 65 ساله، از دانشجو گرفته تا بازاري و کشاورز، دستبندهاي پلاستيکي جريان خون را کند کرده بود. چشمهايشان را به گل هاي قالي دوخته بودند تا عکاسان تصويري از آنها منتشر نکنند، انگار به دنبال آبرويشان در لابلاي نخ هاي قالي مي گشتند.

آنها نه قاتل بودند و نه سارق، به قول خودشان تا کنون لقمه حرام سرسفره خانواده نبرده بودند. برايشان اين دستبند شايد اولين و آخرين بندي بود که به دليل بي اطلاعي، غفلت و روياي رسيدن به تمام آرزوهاي دنيوي اسير آن شدند. بندي که سال هاست به نام تجارت الکترونيک و به کام شرکت هاي هرمي براي ايرانيان دام گسترده است.

نخست در اوايل دهه 80 تجارت الماس يا همان دياموند بود که با زرق و برق خيره کننده اي وارد بازار مجازي ايران شد. پس از آن پرايم بانک يا همان تجارت طلا و بعد شرکت هايي مانند گلد گوئيست و... چتر تبليغات خود را باز کردند. تبليغات چنان گسترده و وهم برنگيز و وسوسه آور بود که پاي نمايندگان مجلس، هنرمندان، فوتباليستها و چهره هاي سياسي را نيز به ماجرا باز کرد.

با وجود هشدارها و اطلاع رساني پيرامون سوداگري و فعاليت غيرقانوني اين شرکت ها از سوي دستگاه هاي امنيتي و انتظامي بودند افرادي که در دام فريب گردانندگان اين شرکت ها گرفتار و با توجهيات آنان قانع شوند چنانچه وقتي برغير شرعي بودن فعاليت و تجارت شرکتهاي هرمي تاکيد شد مديران هرمي با سوء استفاده از اعتقادات مذهبي ايرانيان و جعل دستخط مراجع عظام سعي کردند فعاليت هاي غيرقانوني خود را تطهير کنند.

قانون ممنوعيت فعاليت شرکت هاي هرمي در سال 84 به وزارت دادگستري ابلاغ و همه فعاليت هاي هرمي به عنوان يکي از مصاديق اخلال در نظم اقتصادي برشمرده شد. بر اساس اين قانون، افرادي که با قصد ضربه زدن به نظام وارد چنين فعاليت هايي شوند مفسد في‌الارض شناخته شده و مجازات اعدام برايشان تعيين مي‌شود.

همچنين اگر فعالان اصلي اين شرکت ها قصد ضربه‌زدن به نظام را نداشته باشند به حبس از پنج تا 25 سال و 100 ضربه شلاق در انظار عمومي و فعالان خرده‌پا به حبس از 6 ماه تا سه سال و جزاي نقدي معادل دوبرابر اموال نامشروع حاصله محکوم مي‌شوند.

برآوردها حاکي از آن است که بيش از دو ميليون نفر در ايران فريب کوئست را خورده‌اند و اکثر آنان مالباخته هستند و تنها دو درصد از سرشبکه‌ها و ليدرهاي کوئست منافع و سودهاي کلاني به دست آورده اند.

اغلب اعضايي که گرفتار شرکتهاي هرمي شده‌اند داراي سنين 18 تا 22 سال هستند حال آنکه اين سن بهترين زمان براي تحصيل و شکوفايي استعدادهاست اما صرف اين کار بيهوده و خانمان برانداز مي‌شود.

همچنين طي چهار سال اخير 79 درصد منابع درآمدي شرکتهاي هرمي دنيا از پول ايراني‌ها تامين شده که از طريق صرافي هاي غيرمجاز و رابطان ايراني از کشور خارج شده است. به عنوان مثال يک صراف که قبلاً حلوافروش بوده، خانه‌اي هفت ميليارد توماني خريداري کرده و يک ميليارد تومان براي بازسازي آن صرف کرده است. وي در منزلش يک قهوه‌خانه سنتي داير کرده و 170 هزار خانواده اهوازي را فريب داده است.

بهمن ماه سال جاري عمليات شبانه نيروهاي اطلاعاتي براي پلمپ 50 دفتر فعال شرکت هاي هرمي و دستگيري بيش از يکهزار عضو اصلي اين شرکتها براي چندمين بار در سال جاري انجام شد.

گفتگو با افرادي که ندانسته و با وسوسه و ترفند تبليغات سياه به دام هرميها افتاده اند همچنان اين سوال را بي جواب مي گذارد که چگونه اين افراد بخشي از سرمايه زندگي شان را بر روي تجارتي ناشناخته، بدون مدرک و سند رسمي و قانوني سرمايه گذاري مي کنند.

به من گفته بودند کوئست هرمي نيست

پيمان جواني شيرازي 27 ساله با ظاهري آراسته در حالي که از غافلگير شدنش در خانه يکي از سر شاخه هاي شرکت «QI» مضطرب و وحشت زده شده است ، مي گويد: شغلم آزاد است و مدرک کارشناسي دارم. در مورد شرکتهاي هرمي از تمامي هشدارها به خوبي مطلع بودم و يقين داشتم شرکت «QI» شرکت هرمي نيست چون به ازاي پول محصول دريافت مي کنيم و نوعي«network» و تجارت جديد است. مدت چهارماه است که در تهران دوره هاي آموزش بازاريابي براي جلب مشتري مي بينم. تمامي افرادي که در اين خانه هستند هر کدام از شهرستان هاي مختلف جذب شدند تا مشتريهاي شرکت را در تمامي کشور بيشتر و بيشتر کنند.

پيمان بغض گلويش را گرفته بود و دائم سرش پايين بود. دستبندهاي پلاستيکي او را از تمامي روياهايي که در ذهنش ساخته بود را نقش بر آب کرد. وقتي که پيمان را از ساختمان به داخل اتوبوس محکومان مي بردند در حالي که گريه مي کرد گفت: ديگر به آخر خط رسيدم نمي دانستم چقدر راه را اشتباه رفتم.

من در شهرم کاسب آبرو داري هستم

نعمت الله 45 ساله اهل مشهد، به گفته خودش 15 سال است که فروشگاه بوتيک دارد و از معتمدين بازار است. مي گويد: سرم به کاسبي ام گرم بود که يکي از دوستانم به من پيشنهاد کرد که در شرکت «QI» عضو شوم. گفتم: من از شغلم راضي ام، درآمدم هم بد نيست. بعد از چند روز دوباره آمد مغازه من و گفت: تو دوست نداري هر سال يک هفته به يکي از کشورهاي اروپايي سفر کني و ساليانه 60 ميليون تومان هم درآمد داشته باشي! گفتم: مگر مي شود؟ گفت: بله ولي ابتدا بايد عضو شرکت شوي بعد هم با هم مي رويم تهران تا کار در شرکت را ياد بگيري. اگر هشت ميليون و 500 هزار تومان به شرکت بدهي هم عضو شرکت مي شوي و هم در قالب يک تور تفريحي تا 30 سال هر سال به مدت يک هفته مي تواني از ميان 130 کشور تعيين شده به يک کشور سفر کني.

من هم وقتي حساب و کتاب کردم ديدم خوب است و قيمت مناسبي دارد. به هر قيمتي بود پول را با بهره بالا قرض کردم و دادم. بعد هم به من گفتند اگر خوب کار کني مي تواني در مدت دو ماه پول خود را دوباره به دست آوري. وقتي موضوع را به پسرم گفتم او هم به من هشدار داد که  پدرجان اين شرکتها همه اش دروغ است و پول و آبرويت را از دست مي دهي ولي گوش نکردم. بعد از چند ماه هر چه تلاش کردم نتوانستم زيرگروه پيدا کنم وقتي خواستم پولم را پس بگيرم به من ندادند تا اينکه به دنبال سر شاخه تا تهران آمدم و امشب دستگير شدم.

نعمت الله دستانش مي لرزيد و دائم سرفه مي کرد. مي گفت: آسم دارم. ماموران دستبندش را باز کردند تا آبي به سرو صورتش بزند و اسپري اش را بزند. مي گفت: تنها از آبرويم مي ترسم. خدا کند کسي نفهمد...

وقتي به نعمت الله گفتم مگر از هشدارها و غيرقانوني بودن شرکتهاي هرمي توسط رسانه ها مطلع نبودي گفت: من کاسب هستم و وقت نمي کنم اخبار و روزنامه ها ورق بزنم!

تمام سرمايه بازنشستگي ام را در راه کوئست دادم

شايد در ميان افراد داخل اين آپارتمان تنها يک نفر مي دانست که اين راه به کجا منتهي مي شود که او يکي از سرشاخه ها بود. جالب اينجاست وقتي از او سوال کردم چند زير مجموعه دار دارد گفت: من چند روز است که عضو شده ام در حالي که ماموران اطلاعات از داخل رايانه نام اين شخص را با بيش از 50 زير مجموعه پيدا کردند.

هرمي ها نااميد شده اند

هر چند که دستگاه قضائي هنوز نتوانسته با قاطعيت با تمامي اعضاي شرکت هاي هرمي برخورد کند ولي نيروهاي اطلاعاتي از کوچکترين تحرکات شرکتهاي هرمي باخبرند و به گفته يک منبع آگاه آنقدر فاصله بروکراسي اداري ميان نيروهاي اطلاعاتي و دستگاه قضائي کم است که مي توانند در کمتر از 24 ساعت يکهزار نفر از اعضاي شرکتهاي هرمي را بازداشت کرده و در کمتر از پنج ساعت حکم قاضي را دريافت کنند.

به گفته يکي از سر شاخه هاي شرکت هاي هرمي موفقيت دستگاه هاي امنيتي و انتظامي در مقابله با شرکت هاي هرمي سبب شده   مديران اصلي اين شرکت ها به خصوص کوئست از فعاليت در ايران نااميد شوند.