مبارزه، بدون كلاشینكوف
اواخر سال های 1960 در دانشگاه سنگاپور تحصیل می كردم كه یك آمریكایی 19 ساله هم اطاقی من بود. او عكس های چگوارا و مائو تسه تونگ را به دیوار آویزان كرده و بی وقفه یك رساله طولانی درباره پوسیدگی نظام سرمایه داری ایالات متحده می نوشت.
در سال های 1970 كنسول اتحاد شوروی در سانفرانسیسكو بودم كه آنجا با هجوم افراد ناآرامی روبرو می شدم كه به فكر پاكسازی جامعه آمریكایی از جذام سرمایه داری بودند و به دینامیت و كلاشینكوف ( اصل این كلمه به روسی كالاشنیكف است) نیاز داشتند. در سال های1980 در سفارت شوروی در پكن خدمت می كردم كه در همان زمان بعضی شخصیت های سنت گرای چینی از رفتار دنگ جیائوپینگ شكایت می كردند و می گفتند كه او كشور را به راه لغزان سرمایه داری هدایت می كند.
در قرن بیست و یكم جولیان آسانج و سایت ویكی لیكس وارد صحنه جهانی شدند. آن ها هم نظام سرمایه داری و ایالات متحده رهبر این نظام را دوست ندارند. الآن می توان بدون توسل به كلاشینكوف با این نظام مبارزه كرد. فناوری های بالای معاصر اجازه می دهد كه ضربات مؤثر و شدیدی به مقر سرمایه داری وارد شود.
ویكی لیكس كه هزارها نامه وزارت امور خارجه آمریكا را در معرض دید عمومی گذاشت، به ایالات متحد ناك داون وارد كرد.
اولاً، همه جهانیان یك بار دیگر متوجه شده اند كه واشنگتن می تواند در حای خنجر تیزی برای ضربه زدن به شما در آستینش پنهان كرده روی شما را ببوسد.
ثانیاً، ویكی لیكس آسیب پذیری سیستم مدیریت نیرومندترین كشور جهان را كشف كرد. جاسوسان مجرب طی سال ها دنبال یكی دو صفحه اطلاعات محرمانه می گردند ولی گروهی از جوانان انبوه اسناد محرمانه واشنگتن را دزدیدند.
ثالثاً، آسانج و دوستانش خارجیان را به عدم ابراز اندیشه های خود در گفتگو با آمریكایی ها وادار كردند. امروز می توانی با واشنگتن درباره ضربه به سران مافیای مواد مخدر افغانستان توافق كنی ولی فردا این برنامه در سراسر اینترنت پخش خواهد شد.
آیا این حوادث بر روابط ایالات متحده با كشورهای خارجی و از جمله با روسیه اثر خواهد گذاشت؟ فكر می كنم كه تأثیر آن بسیار ناچیز خواهد بود. می توانیم به بی توجهی عمو سام به اسرار خود بخندیم و از دورویی او و لقب های ناراحت كننده ای كه به رهبران ما داد، انتقاد كنیم. در گفتگو با دیپلمات های آمریكایی كه نمی توانند اسرار خود و دیگران را خوب نگهدارند، احتیاط بیشتری از خود نشان خواهیم داد. ولی بعد از آن به كارهای عادی خود بر خواهیم گشت. در مجموع، روابط روسی -آمریكایی در مسیر تصاعدی حركت می كند.
طرفین قراردادی درباره تسلیحات راهبردی تهاجمی را منعقد كردند. واشنگتن برنامه های استقرار سامانه ضد موشكی در اروپا را به سال 2015 موكول كرد. به روسیه پیشنهاد شد در سامانه ضد موشكی مشترك با ناتو شركت كند. كرملین و كاخ سفید در زمینه افغانستان، خاور میانه، عدم اشاعه سلاح های هسته ای، مبارزه با تروریسم، بزه كاری سازمان یافته، مواد مخدر و دزدان دریایی با هم تعامل می كنند. از شدت رویارویی بین دو قدرت در فضای شوروی سابق و از جمله در اوكراین و آسیای مركزی كاسته شده است. واشنگتن حاضر است موانع باقی مانده را از سر راه عضویت روسیه در سازمان تجارت جهانی بر دارد. محافل سیاسی و بازرگانی آمریكا به طرح روسی اسكولكوو علاقه از خود نشان می دهند.
ولی در زمینه هماهنگی مناسبات روسی - آمریكایی بعضی مشكلات باقی مانده است. هیچ ضمانتی نیست كه توافق درباره شركت روسیه در سامانه ضد موشكی مشترك با ناتو حاصل شود. اگر ایالات متحده در سال 2015 به استقرار سامانه ضد موشكی جداگانه خود در نزدیكی مرزهای ما تن دهد، این امر موجب ازسرگیری مسابقه تسلیحاتی خواهد شد كه رهبران روسیه بر همین امر تأكید كرده اند.
با وجود تغییرات اخیر در برخورد ناتو با روسیه، این پیمان از راهبرد گسترش به فضای شوروی سابق دست نكشیده است. برای مسكو طبیعی خواهد بود كه با این گسترش مخالفت ورزد. اختلاف نظر ها بر سر گرجستان، آبخازی و اوستیای جنوبی بسیار جدی است. سفر چند ماه گذشته هیلاری كلینتون وزیر امور خارجه آمریكا به آسیای مركزی نشان داد كه زمینه برای رقابت بین روسیه و آمریكا از بین نرفته است. این رقابت به وسیله سیاست مقامات محلی تحریك می شود كه سعی می كنند از اختلافات بین قدرت های بزرگ استفاده كنند. احتمال می رود كه بحث درباره خطوط لوله ادامه یابد. آمریكایی ها از ساخت خط لوله از خارج خاك روسیه دست نخواهند كشید.
ولی پدیده ای كه می تواند روابط مسكو - واشنگتن را پیچیده سازد، اوج گیری نفوذ محافظه كاران در آن سوی اقیانوس است. قانونگذاران بانفوذ عضو حزب جمهوری خواه ضمن انتقاد شدید از سیاست داخلی و خارجی فدراسیون روسیه، با نیروهای ضد روسی در فضای شوروی سابق و در اروپا شرقی مغازله می كنند. لذا برای باراك اوباما دشوار خواهد بود كه روند اصلاح روابط با مسكو را پیش ببرد.
با این وجود نیازهای عینی ایالات متحده این كشور را وادار خواهد كرد كه به همكاری با روسیه در جهان چند قطبی ادامه دهد. در مجموع، بد نیست كه ضمن پیشبینی تحولات آینده اظهارات مائو تسه دونگ را به خاطر آوریم. وی ضمن توصیف روابط شوروی - آمریكایی سال های 1970-1960 گفت كه دو ابرقدرت با هم دعوا می كنند و همزمان توافق می كنند در آینده نیز همینطور خواهد بود ولی امیدواریم كه مسكو و واشنگتن بیشتر با هم توافق كنند تا دعوا.
ولی كسانی مانند آسانج و چگوارا كمتر نخواهند شد. در جهان مشكلات زیادی وجود دارد. عدالت طلبی و حقیقت جویی باعث می شود كه عده ای همیشه بخواهند با یك حركت تند همه این مسایل را حل كنند و مدینه فاضله برقرار كنند. دعوت ها به ویرانی دولت های جهان خوار و مصادره دارایی پولداران در آینده نیز شنیده خواهد شد.
معاون رئیس آكادمی دیپلماتیك روسیه
منبع: مسكوتایمز
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
