راه عبور از مشكلات سپردن كار مردم به مردم است

 به گزارش بولتن نیوز ، غلامرضا عليزاده اظهار داشت: هرجا بوروكراسي قويتر باشد، سرمايه اجتماعي افول مي يابد و اعتماد اجتماعي وجود ندارد. اعتماد اجتماعي سرمايه اي است كه از راه انتقال تجربه و دانش و از طريق نسل ها شكل مي گيرد.
وي همچنين بر اين باور است كه مشاركت اجتماعي سبب هم افزايي مي شود، بنابراين دولت ها براي اينكه چابك شوند و از بوروكراسي خفقاني رهايي يابند بايد امور را به سازمان هاي مردمي واگذار كنند.
عليزاده با تاكيد براينكه واگذاري امور به مردم از چند جهت به نفع دولت است، افزود: با واگذاري امور، دولت خود را از برخي مسئوليت هاي اجتماعي مبري مي كند زيرا در صورت بروز تبعات، دولت مصون از پاسخگويي است.
به گفته اين استاد دانشگاه، دولت بايد در مقام سياستگذاري باشد و براي اداره امور برنامه ريزي كند اما اجراي برخي از امور را مي تواند به مردم واگذار كند.


عليزاده با يادآوري خاطرات هشت سال جنگ تحميلي گفت: در آن دوران، زنان در پشت جبهه حمايت هاي بي دريغ خود را از رزمندگان در قالب تشكل هاي تعاوني و به صورت تهيه آذوقه، پوشاك و ساير اقلام مورد نياز جبهه ها ارائه مي دادند. به واقع بخش بزرگي از خدمات جنگ را زنان در مشاركت هاي اجتماعي بالايي كه ايجاد كرده بودند، بر عهده داشتند.
وي همچنين در بخشي از اين گفت و گو به سابقه حفر قنات در ايران اشاره كرد و گفت: حفر شبكه هاي قنات در گذشته در ايران كه حجم 18ميليون مترمكعب ميزان آب دهي آن بود با مشاركت آگاهانه مردم تحقق يافت.
به گفته عليزاده، مردم همچنين در تقسيم آب كشاورزي و از طريق مشاركت مي توانند به ياري يكديگر بيايند. ميانگين سالانه 231 ميليمتر باران در ايران، اين كشور را از جمله كشورهاي كم آب جهان قرار داده است اما روستائيان با مشاركت همواره توانسته اند در موضوع تقسيم آب موفق عمل كنند.

**استفاده از تجارب بازنشسته ها
وي همچنين به ايده علي ربيعي وزير تعاون،كار و رفاه اجتماعي در خصوص بكارگيري نيروهاي بازنشسته در قالب مددكاران اجتماعي اشاره كرد و اظهار داشت: استفاده از نيروهاي مجرب بازنشسته مي تواند در كاهش بروز آسيب هاي اجتماعي موثر باشد.
عليزاده تاكيد كرد: بازنشستگان دنيايي از تجارب در زمينه هاي كاري خود هستند و در صورتي كه سازماندهي درستي در اين خصوص صورت گيرد ، براحتي مي توانند تجارب ارزشمند خود را در اختيار جامعه قرار دهند. بازنشستگان منبع عظيم اطلاعاتي و دانش هستند كه بايد از طريق آنها انتقال فرهنگي صورت گيرد.
استاد جامعه شناسي گفت: در صورتي كه انتقال فرهنگي از نسلي به نسلي انجام نشود در خصوص درك متقابل نسل ها دچار فاصله عظيمي خواهيم شد. تجارب ارزشمند بازنشستگان پلي ميان نسل قديم و جديد است .

**دولت ها نبايد خود را درگير كارهاي اجرايي كنند
وي معتقد است، دولت ها به طور عام نبايد خود را درگير كارهاي اجرايي كنند. زماني كه دولت خود را در هر موضوعي وارد مي كند، بسياري از ضعف ها و تهديدها به حساب دولت نگاشته مي شود.
استاد دانشگاه علامه طباطبايي در ادامه بيان داشت: بنابراين سپردن كارهاي اجرايي بدست نيروهاي مردمي مي تواند دولت را ياري دهد. در «كُل» همواره خاصيتي است كه هيچگاه در «جزء» نيست. دولت در برابر ملت جزء به كل است.

**صندوق هاي تعاوني خانگي
عليزاده معتقد است، كارايي صندوق هاي تعاوني خانگي در بسياري موارد بيشتر از بانكها است زيرا مي توانند به مردم خدمات ارائه دهند و تبعات آنها هم كمتر از بانك ها است.
اين استاد دانشگاه يادآور شد: ميزان وام دهي اين صندوق ها به مردم 30برابر بانك هاي كشور است. كمك هايي كه اين صندوق ها به خانواده ها مي دهند نهادهاي دولتي نمي توانند ارائه دهند.
به گفته وي دولت ها به طور عام در فازهاي پيچيده اي گرفتارند و نمي دانند مردم چه مشكلاتي دارند.

**بوروكراسي خفقاني
وي با اشاره به اينكه بوروكراسي روند انجام كارها را كند مي كند، افزود: بوروكراسي حاكم بر ايران به وضعيت خفقاني رسيده و مهمترين مانع براي پيشبرد امور است.

**دولت سنگين شده است
استاد جامعه شناسي با اشاره به اينكه دولت در ايران مسئوليت هاي خود را بسيار افزايش داده و به عبارتي سنگين شده است،گفت: يكي از بهترين كارهايي كه مي توان انجام داد استفاده از توانمندي هاي مردمي در جهت كاهش وظايف دولت است.
عليزاده گفت: كارها در سازمان هاي دولتي به كندي انجام مي شود و مي توان گفت نوعي بي عملي در وظايف دولت مشاهده مي شود.
«همانگونه كه مردم به دولت اعتماد مي كنند دولت هم بايد در سپردن امور به مردم اعتماد كند. هم اكنون بخش بزرگي از فعاليت ها توسط خيرين انجام مي شود كه نيازي هم به حضور دولت نيست.»
وي به ذكر مثالي درباره برگزاري جشن هاي عروسي در مناطق روستايي پرداخت و گفت: در مراسم عروسي روستاها همه افراد يك روستا با حمايت مالي از عروس و داماد و شركت در جشن عروسي مي توانند يك زوج را به هم برسانند. در يك مراسم عروسي در يكي از روستاهاي آذربايجان از طريق كمك هاي مردمي مبلغ قابل توجهي براي زوج جوان جمع آوري شد .
وي ادامه داد: كمك هايي كه در اين مراسم جمع آوري مي شود به هيچ وجه جاي شرمندگي براي زوج جوان ندارد زيرا اين به عنوان يك رسم جا افتاده در آن مناطق است و در ديگر عروسي ها رويه جمع آوري كمك مالي براي افراد ديگري، تكرار مي شود.
وي همچنين به رسم اجتماعي شيرواره اشاره كرد و گفت: در اين رسم اهالي شيرهاي اندك خود را به اشتراك مي گذارند تا هر بار يك خانواده بتواند از محصولات لبني قابل توجهي برخوردار شود. هرجا كه مردم در كنار يكديگر باشند بسياري از امور قابل پيشرفت است.
يادآور مي شود، شيرواره يا واره كردن نوعي رسم اجتماعي - اقتصادي رايج بين روستائيان و عشاير مناطق مختلف ايران است كه در آن با اشتراك شير توليد شده، امكان بهره وري بيشتر اقتصادي آن فراهم مي شود.
در اين روش، عده اي از خانواده ها، بر اساس نظم و قراردادي معين شير توليدي خود را به نوبت به يكي از خانواده ها واگذار مي كنند. به گروه تشكيل شده يك واره (varah) گفته مي شود.

**نقش تعاوني ها
اين استاد جامعه شناسي دانشكده علامه طباطبايي همچنين به نقش تعاوني ها اشاره كرد و گفت: تعاوني ها هم يكي ديگر از نهادهاي مردمي هستند كه بسياري از امور در آنها توسط خود مردم به انجام مي رسد. تعاوني ها رازماندگاري جوامع در گذشته بوده اند.
وي تاكيد كرد، با شهرنشيني از بسياري از روابط سنتي دور شديم . هم اكنون در بسياري از كشورهاي توسعه يافته نيز مي توانيم برگشت به شيوه هاي سنتي را مشاهده كنيم.
عليزاده گفت، مردم مي توانند به عنوان بازوي قوي دولت محسوب شوند. در صورتي كه بخش خصوصي را در كشور فعال كنيم مي توانيم معضل بيكاري را در كشور كاهش دهيم. دولت بايد فقط نقش سياستگذار داشته باشد و بخش خصوصي و تعاوني ها موضوع اشتغال را پيگيري كنند.
به گفته وي ، ايجاد اشتغال در صنايع بزرگ براي هر شغل هشت ميليارد ريال(800 ميليون تومان) سرمايه گذاري نياز دارد در صورتي كه اين ميزان در بخش تعاون با 300 تا 500 ميليون ريال( 30تا 50 ميليون تومان) ميسر است.
عليزاده تاكيد كرد، دولت آنقدر بزرگ شده است كه هزينه بالايي را بايد صرف حقوق كاركنان خود كند به طوري كه در سال هاي اخير 80درصد بودجه عمراني صرف هزينه هاي جاري شده است، در حاليكه كار مفيد در ايران حتي به يكساعت هم نمي رسد.
وي درباره تجربه استفاده از تعاوني ها در كشور هند گفت:اين كشور از طريق تعاوني ها توانست بسياري از مسائل اجتماعي و اقتصادي خود را حل كند.كشور هند تا سال 2020 بالاترين رشد اقتصادي را در جهان خواهد داشت. اين كشور از طريق تشكل ها توانست زمين هاي كشاورزي را با حفظ مالكيت يكپارچه سازي كند.
عليزاده در پايان با تاكيد بر بكارگيري بازنشستگان براي كارهاي مشاوره و مددكاري اجتماعي، گفت: در صورتي كه چنين طرحي در كشور عملياتي شود بي ترديد مي توانيم از گسست هاي فرهنگي در كشور كه ميان دو نسل ايجاد مي شود،جلوگيري گيري كنيم.