نفوذ در حياط خلوت آمريكا
مدتي است كه منطقه آمريكاي لاتين مورد توجه برخي قدرتها قرار گرفته است.
اين منطقه به يكي از مناسبترين نقاط در عرصه اقتصاد جهاني تبديل شده و دولتها براي دوستي با كشورهاي آن و بهدستآوردن منابع خام اين كشورها با يكديگر در رقابت هستند. ديدار اخير هو جين تائو، رئيسجمهوري چين و ديميتري مدودف، رئيسجمهوري روسيه از آمريكاي جنوبي نشانگر رقابت اين كشورها براي تجارت سودمند با كشورهاي آمريكاي جنوبي و نيز، نفوذ ژئوپليتيك در حياطخلوت آمريكا است. روساي جمهوري چين و روسيه دقيقا در يك هفته به آمريكاي لاتين سفر كردند.
رئيسجمهوري چين به برزيل سفر كرد و قراردادهايي براي سرمايهگذاري در اين كشور منعقد كرد. رئيسجمهوري روسيه نيز در همان هفته به آرژانتين سفر كرد. اهميت اين سفر در آن بود كه پيش از اين در تاريخ سياسي روسيه هيچ رئيسجمهوري از اين كشور بهطور رسمي از آرژانتين ديدار نكرده بود. پس از آن مدودف راهي برزيل شد تا در اجلاس كشورهاي عضو «بريك» (برزيل، روسيه، هند و چين) حضور يابد.
در سالهاي اخير جمهوري اسلامي ايران نيز درصدد برقراري و توسعه روابط متقابل با كشورهاي آمريكاي لاتين بوده و توانسته است روابط نسبتا خوبي هم با اين كشورها برقرار كند.
روابط ايران با كشورهاي آمريكاي لاتين بهشدت باعث نگراني آمريكا و حتي اسرائيل شده است؛ بهطوري كه به قول رامين مهمانپرست، سخنگوي وزارت خارجه «براي اينكه به اهميت حضور پررنگ ايران در اين منطقه پي ببريد، كافياست نگرانيهاي رژيم صهيونيستي را در اجبار كشورهاي اين منطقه براي محدودكردن همكاري با ايران دنبال كنيد» اخيرا نيز رابرت گيتس، وزير دفاع آمريكا با سفر به اين كشورها درخصوص برقراري روابط دوستانه با جمهوري اسلامي ايران هشدار داد.
چين در راس رقابت براي بهدستآوردن مواد خام منطقه آمريكاي لاتين است. رئيسجمهور چين در جريان ديدار اخير خود از برزيل و نيز در سفر قبلي خود به اين كشور در سال 2004، تلاش كرد تا با مقامات اين كشور به توافقاتي در زمينه استخراج مواد معدني اين كشور كه براي اقتصاد چين از اهميت حياتي برخوردار است، دست يابد. همچنين رئيسجمهوري چين قصد ديدار از ونزوئلا و شيلي را نيز داشت اما بهدليل وقوع زلزله در چين سفرش ناتمام ماند و مجبور شد به پكن بازگردد. در سال 2009 چين با پشتسرگذاشتن آمريكا به شريك اول تجاري برزيل تبديل شد. طبق اطلاعات منتشره از سوي دولت برزيل، حجم معاملات بين دو كشور از 7/6 ميليارد دلار در سال 2003 به 1/36 ميليارد دلار در سال 2009 رسيده است.
روسيه نيز تلاش فراواني را براي بازگشت به آمريكاي لاتين آغاز كرده است. مدودف، رئيسجمهور روسيه در سفر خود به آرژانتين در يك كنفرانس مطبوعاتي اظهار داشت: روسيه به آمريكاي جنوبي بازگشته است. به اعتقاد ما در اينجا دوستان ما زندگي ميكنند. ما ميخواهيم روابط نزديك با آنها برقرار كنيم. شرايط كنوني اجازه اين كار را به ما ميدهد.
حضور روسيه نبايد موجب هراس ديگران شود، چرا كه كسي نميتواند مدعي انحصار در اين منطقه باشد. كريستينا فرناندِز، رئيسجمهوري آرژانتين نيز در گفتوگو با مدودف اظهار داشت: ما درباره شكلگيري نظم نوين جهاني صحبت ميكنيم و از حضور بازيگران بزرگي چون روسيه با تاريخ غني آن در منطقه استقبال مينماييم.
رئيسجمهوري روسيه در اين سفر با بازرگانان و تجار آرژانتيني نيز ديدار كرد و خواهان گسترش روابط تجاري بين دو كشور شد. همچنين مدودف تفاهمنامههايي با اين كشور در زمينههاي انرژي اتمي، فضا و حملونقل به امضا رساند.
يك ماه قبل نيز ولاديمير پوتين، نخستوزير روسيه در جريان سفر خود به ونزوئلا قراردادهايي با اين كشور به امضا رساند كه حجم اين قراردادها حدود 5 ميليارد دلار برآورد ميشود. اين قراردادها در زمينههاي مختلفي چون تسليحات نظامي، انرژي، هوانوردي، كشتيسازي، ترانزيت و كشاورزي بودند. پوتين همچنين در كاراكاس با اوو مورالس، رئيسجمهوري بوليوي ديدار و گفتوگو كرد. همچنين، در اين گفتوگوها در مورد همكاري مشترك در زمينه نفت و گاز تبادلنظر شد.
روسيه با برزيل نيز در زمينههاي مختلفي چون كشاورزي، انرژي اتمي، صنايع هواپيمايي و موشكي و نظامي- فني و... همكاري فعالي دارد. با درنظرگرفتن توسعه فعال روابط روسيه با برزيل ميتوان گفت كه حضور اقتصادي روسيه در آمريكاي جنوبي بهصورت روزافزوني گسترش مييابد.
حضور ايران در آمريكاي جنوبي
در دهه اخير جمهوري اسلامي ايران نيز در كنار ساير قدرتها تلاش روزافزوني براي ورود به منطقه آمريكاي جنوبي انجام داده است. اين تلاشها بهخصوص با رويكارآمدن دولت نهم در ايران به اوج خود رسيده است. در اين دوره ايران موفق به برقراري روابط دوستانهاي با برخي كشورهاي آمريكاي لاتين از جمله ونزوئلا، بوليوي و برزيل شده است.
سفرهاي متعدد دولتمردان ايران به اين كشورها و نيز سفرهاي مقامات اين كشورها به ايران فضاي مناسبي براي گسترش روابط متقابل ايجاد كرده است. در حال حاضر، ايران در اين منطقه بيشترين روابط در زمينههاي مختلف را با كشور ونزوئلا دارد؛ همچنين بيشترين مراودات اقتصادي را با كشور برزيل داشته و اخيرا هم اقداماتي را در بوليوي، نيكاراگوئه و اكوادور آغاز كرده است.
در ميان كشورهاي آمريكاي جنوبي، برزيل مقام نخست را از نظر حجم مبادلات با ايران دارا است. هماكنون حجم مبادلات رسمي ايران و برزيل بهطور مستقيم و غيرمستقيم حدود 2ميليارد دلار برآورد شده و اميد ميرود كه در نتيجه سفر ارديبهشتماه رئيسجمهور برزيل به ايران و مذاكرات دولتمردان دو كشور، حجم اين مبادلات افزايش چشمگيري يابد. مهدي غضنفري، وزير بازرگاني در ديدار با ميگوئل جورج، وزير خارجه برزيل با بيان اينكه ايران و برزيل از منابع و توانمنديهاي بسياري بهرهمند هستند، آمادگي وزارت بازرگاني ايران را براي افزايش حجم مبادلات تا 4ميليارد دلار در كوتاهمدت اعلام كرد.
غضنفري تاكيد كرد كه نگاه به شرق و توسعه مناسبات با كشورهاي آمريكاي لاتين و آفريقا جزو اولويتهاي اصلي دولت آقاي احمدينژاد به شمار ميآيد. وزير امور خارجه برزيل نيز به توسعه روابط با ايران تاكيد كرد و خاطرنشان ساخت كه برزيل درخصوص ايران معامله نخواهد كرد چرا كه همكاري با ايران موضع اصولي دولت برزيل است.
با عنايت به اينكه كشورهايي همانند روسيه و چين، رقابت تنگاتنگي براي نفوذ بيشتر در آمريكاي جنوبي و برقراري روابط سودمند اقتصادي با اين كشورها دارند، جمهوري اسلامي ايران نيز با توجه به پتانسيلهاي موجود و با استفاده از فضاي مناسبي كه در سالهاي اخير ايجاد شده، ميتواند سهم قابل توجهي را در تجارت با اين كشورها بهخود اختصاص دهد. در شرايطي كه كشورهاي جهان در رقابت با يكديگر سرسختانه خواهان ورود به بازارهاي كشورهاي آمريكاي لاتين هستند، چرا ما از اين فرصت بهوجودآمده استفاده نكنيم؟ جمهوري اسلامي ايران اين توانايي را دارد كه در عرصههاي مختلف از جمله انرژي، كشاورزي، صنعت و همكاريهاي علمي - تحقيقاتي وارد بازار اين كشورها شود.
واقعيت اين است كه كشورهاي آمريكاي لاتين در تلاشند تا به نوعي از زير سلطه آمريكا خارج شوند و به اين منظور، درصدد ايجاد و ارتقاي روابط سياسي- اقتصادي با ديگر كشورهاي جهان هستند. همين مسئله باعث ميشود كه آنها بهرغم مخالفت پنهان و آشكار آمريكا، به همكاري و ارتباط با جمهوري اسلامي ايران تمايل داشته باشند. اميد است كه دولت ايران با بهكارگيري حداكثر ظرفيت دستگاه ديپلماسي خود و با استفاده بهينه از شرايط موجود بتواند براساس سياست همگرايي كشورهاي جهان سوم، سطح مناسبات ايران با كشورهاي اين منطقه مهم را ارتقا دهد.
اين منطقه به يكي از مناسبترين نقاط در عرصه اقتصاد جهاني تبديل شده و دولتها براي دوستي با كشورهاي آن و بهدستآوردن منابع خام اين كشورها با يكديگر در رقابت هستند. ديدار اخير هو جين تائو، رئيسجمهوري چين و ديميتري مدودف، رئيسجمهوري روسيه از آمريكاي جنوبي نشانگر رقابت اين كشورها براي تجارت سودمند با كشورهاي آمريكاي جنوبي و نيز، نفوذ ژئوپليتيك در حياطخلوت آمريكا است. روساي جمهوري چين و روسيه دقيقا در يك هفته به آمريكاي لاتين سفر كردند.
رئيسجمهوري چين به برزيل سفر كرد و قراردادهايي براي سرمايهگذاري در اين كشور منعقد كرد. رئيسجمهوري روسيه نيز در همان هفته به آرژانتين سفر كرد. اهميت اين سفر در آن بود كه پيش از اين در تاريخ سياسي روسيه هيچ رئيسجمهوري از اين كشور بهطور رسمي از آرژانتين ديدار نكرده بود. پس از آن مدودف راهي برزيل شد تا در اجلاس كشورهاي عضو «بريك» (برزيل، روسيه، هند و چين) حضور يابد.
در سالهاي اخير جمهوري اسلامي ايران نيز درصدد برقراري و توسعه روابط متقابل با كشورهاي آمريكاي لاتين بوده و توانسته است روابط نسبتا خوبي هم با اين كشورها برقرار كند.
روابط ايران با كشورهاي آمريكاي لاتين بهشدت باعث نگراني آمريكا و حتي اسرائيل شده است؛ بهطوري كه به قول رامين مهمانپرست، سخنگوي وزارت خارجه «براي اينكه به اهميت حضور پررنگ ايران در اين منطقه پي ببريد، كافياست نگرانيهاي رژيم صهيونيستي را در اجبار كشورهاي اين منطقه براي محدودكردن همكاري با ايران دنبال كنيد» اخيرا نيز رابرت گيتس، وزير دفاع آمريكا با سفر به اين كشورها درخصوص برقراري روابط دوستانه با جمهوري اسلامي ايران هشدار داد.
چين در راس رقابت براي بهدستآوردن مواد خام منطقه آمريكاي لاتين است. رئيسجمهور چين در جريان ديدار اخير خود از برزيل و نيز در سفر قبلي خود به اين كشور در سال 2004، تلاش كرد تا با مقامات اين كشور به توافقاتي در زمينه استخراج مواد معدني اين كشور كه براي اقتصاد چين از اهميت حياتي برخوردار است، دست يابد. همچنين رئيسجمهوري چين قصد ديدار از ونزوئلا و شيلي را نيز داشت اما بهدليل وقوع زلزله در چين سفرش ناتمام ماند و مجبور شد به پكن بازگردد. در سال 2009 چين با پشتسرگذاشتن آمريكا به شريك اول تجاري برزيل تبديل شد. طبق اطلاعات منتشره از سوي دولت برزيل، حجم معاملات بين دو كشور از 7/6 ميليارد دلار در سال 2003 به 1/36 ميليارد دلار در سال 2009 رسيده است.
روسيه نيز تلاش فراواني را براي بازگشت به آمريكاي لاتين آغاز كرده است. مدودف، رئيسجمهور روسيه در سفر خود به آرژانتين در يك كنفرانس مطبوعاتي اظهار داشت: روسيه به آمريكاي جنوبي بازگشته است. به اعتقاد ما در اينجا دوستان ما زندگي ميكنند. ما ميخواهيم روابط نزديك با آنها برقرار كنيم. شرايط كنوني اجازه اين كار را به ما ميدهد.
حضور روسيه نبايد موجب هراس ديگران شود، چرا كه كسي نميتواند مدعي انحصار در اين منطقه باشد. كريستينا فرناندِز، رئيسجمهوري آرژانتين نيز در گفتوگو با مدودف اظهار داشت: ما درباره شكلگيري نظم نوين جهاني صحبت ميكنيم و از حضور بازيگران بزرگي چون روسيه با تاريخ غني آن در منطقه استقبال مينماييم.
رئيسجمهوري روسيه در اين سفر با بازرگانان و تجار آرژانتيني نيز ديدار كرد و خواهان گسترش روابط تجاري بين دو كشور شد. همچنين مدودف تفاهمنامههايي با اين كشور در زمينههاي انرژي اتمي، فضا و حملونقل به امضا رساند.
يك ماه قبل نيز ولاديمير پوتين، نخستوزير روسيه در جريان سفر خود به ونزوئلا قراردادهايي با اين كشور به امضا رساند كه حجم اين قراردادها حدود 5 ميليارد دلار برآورد ميشود. اين قراردادها در زمينههاي مختلفي چون تسليحات نظامي، انرژي، هوانوردي، كشتيسازي، ترانزيت و كشاورزي بودند. پوتين همچنين در كاراكاس با اوو مورالس، رئيسجمهوري بوليوي ديدار و گفتوگو كرد. همچنين، در اين گفتوگوها در مورد همكاري مشترك در زمينه نفت و گاز تبادلنظر شد.
روسيه با برزيل نيز در زمينههاي مختلفي چون كشاورزي، انرژي اتمي، صنايع هواپيمايي و موشكي و نظامي- فني و... همكاري فعالي دارد. با درنظرگرفتن توسعه فعال روابط روسيه با برزيل ميتوان گفت كه حضور اقتصادي روسيه در آمريكاي جنوبي بهصورت روزافزوني گسترش مييابد.
حضور ايران در آمريكاي جنوبي
در دهه اخير جمهوري اسلامي ايران نيز در كنار ساير قدرتها تلاش روزافزوني براي ورود به منطقه آمريكاي جنوبي انجام داده است. اين تلاشها بهخصوص با رويكارآمدن دولت نهم در ايران به اوج خود رسيده است. در اين دوره ايران موفق به برقراري روابط دوستانهاي با برخي كشورهاي آمريكاي لاتين از جمله ونزوئلا، بوليوي و برزيل شده است.
سفرهاي متعدد دولتمردان ايران به اين كشورها و نيز سفرهاي مقامات اين كشورها به ايران فضاي مناسبي براي گسترش روابط متقابل ايجاد كرده است. در حال حاضر، ايران در اين منطقه بيشترين روابط در زمينههاي مختلف را با كشور ونزوئلا دارد؛ همچنين بيشترين مراودات اقتصادي را با كشور برزيل داشته و اخيرا هم اقداماتي را در بوليوي، نيكاراگوئه و اكوادور آغاز كرده است.
در ميان كشورهاي آمريكاي جنوبي، برزيل مقام نخست را از نظر حجم مبادلات با ايران دارا است. هماكنون حجم مبادلات رسمي ايران و برزيل بهطور مستقيم و غيرمستقيم حدود 2ميليارد دلار برآورد شده و اميد ميرود كه در نتيجه سفر ارديبهشتماه رئيسجمهور برزيل به ايران و مذاكرات دولتمردان دو كشور، حجم اين مبادلات افزايش چشمگيري يابد. مهدي غضنفري، وزير بازرگاني در ديدار با ميگوئل جورج، وزير خارجه برزيل با بيان اينكه ايران و برزيل از منابع و توانمنديهاي بسياري بهرهمند هستند، آمادگي وزارت بازرگاني ايران را براي افزايش حجم مبادلات تا 4ميليارد دلار در كوتاهمدت اعلام كرد.
غضنفري تاكيد كرد كه نگاه به شرق و توسعه مناسبات با كشورهاي آمريكاي لاتين و آفريقا جزو اولويتهاي اصلي دولت آقاي احمدينژاد به شمار ميآيد. وزير امور خارجه برزيل نيز به توسعه روابط با ايران تاكيد كرد و خاطرنشان ساخت كه برزيل درخصوص ايران معامله نخواهد كرد چرا كه همكاري با ايران موضع اصولي دولت برزيل است.
با عنايت به اينكه كشورهايي همانند روسيه و چين، رقابت تنگاتنگي براي نفوذ بيشتر در آمريكاي جنوبي و برقراري روابط سودمند اقتصادي با اين كشورها دارند، جمهوري اسلامي ايران نيز با توجه به پتانسيلهاي موجود و با استفاده از فضاي مناسبي كه در سالهاي اخير ايجاد شده، ميتواند سهم قابل توجهي را در تجارت با اين كشورها بهخود اختصاص دهد. در شرايطي كه كشورهاي جهان در رقابت با يكديگر سرسختانه خواهان ورود به بازارهاي كشورهاي آمريكاي لاتين هستند، چرا ما از اين فرصت بهوجودآمده استفاده نكنيم؟ جمهوري اسلامي ايران اين توانايي را دارد كه در عرصههاي مختلف از جمله انرژي، كشاورزي، صنعت و همكاريهاي علمي - تحقيقاتي وارد بازار اين كشورها شود.
واقعيت اين است كه كشورهاي آمريكاي لاتين در تلاشند تا به نوعي از زير سلطه آمريكا خارج شوند و به اين منظور، درصدد ايجاد و ارتقاي روابط سياسي- اقتصادي با ديگر كشورهاي جهان هستند. همين مسئله باعث ميشود كه آنها بهرغم مخالفت پنهان و آشكار آمريكا، به همكاري و ارتباط با جمهوري اسلامي ايران تمايل داشته باشند. اميد است كه دولت ايران با بهكارگيري حداكثر ظرفيت دستگاه ديپلماسي خود و با استفاده بهينه از شرايط موجود بتواند براساس سياست همگرايي كشورهاي جهان سوم، سطح مناسبات ايران با كشورهاي اين منطقه مهم را ارتقا دهد.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
