احتمال فروپاشي يورو
هر كسي كه از دور و نزديك ، بحران مالي يونان را مطالعه ميكند، ميداند كه بحران يونان تنها يك سر بحراني است كه متصل به يورو است. سرهاي بزرگتر اين بحران در كشورهايي مانند اسپانيا و ايتالياست.
كشورهايي مانند يونان و اسپــانيا در ركود اقتصادي به سر ميبرند. دولتها در زمان ركود به دو سياست انبساط مالي و انبساط پولي دست ميزنند.
سياستهاي انبساط پولي در اروپا (بعد از اتحاد پولي و اتخاذ يورو) به فرانكفورت كه بانك مركزي اروپا در آن است، سپرده شدهاند.
براي تحرك اقتصادي، آنچه براي دولتهاي اروپايي ميماند، سياستهاي توسعه مالي است. اتخاذ سياستهاي توسعه مالي مستلزم قرضگيري اين دولتها از بازار است كه دولتهاي يونان و اسپانيا آن را به وفور انجام داده و با اين كار باعث افزايش ميزان بدهيهاي خود شدهاند. مثلا بدهيهاي دولتهاي يونان و ايتاليا به بيش از 100 درصد توليد ناخالص داخليشان بالغ ميشود. دولت اسپانيا هم در همين حدود بدهي دارد.
دولتها براي خلاصي از بدهيشان، چند راه پيش رو دارند. يك راه آن است كه از پرداخت بدهي خودداري كنند. كه البته اين كار هزينههاي بسيار سنگيني براي يك كشور دارد، از جمله اينكه قرض گرفتن در آينده را بسيار سخت ميكند. راه حل دوم اين است كه اگر بدهيها به واحد پول در جريان داخل كشور است، دولت با چاپ پول بدهي خود را بپردازد.
به اين كار پولي كردن بدهي گفته ميشود. انتخاب اين راهحل براي يونان و اسپانيا و به دليل اينكه واحد پولشان يورو است ممكن نيست. آلمان و فرانسه هم حاضر نيستند بدهيهاي يونان و اسپانيا را با چاپ پول يا دادن اعتبار (در عمل) بپردازند.
راهحل سوم اين است كه از مخارج دولتي بكاهند و به مالياتها اضافه كنند كه اين انتخاب در شرايط ركودي، ركود را تشديد ميكند. ضمن آنكه انتخاب اين كار با مخالفتهاي سياسي از داخل اين كشورها روبهرو است كه نمونه آن همين اعتصابات داخل يونان است.
اگر اين كشورها از همه اين راهها بمانند، آنوقت ممكن است از خير واحد پول مشترك بگذرند. احتمالي كه تا مدتي پيش كاملا نامعقول به نظر ميرسيد، ولي اكنون بحثهايي (در گوشه و كنار) راجع به آن ميشود.
كنار رفتن يونان ممكن است بحران بسيار جدي براي يورو ايجاد نكند، اما اگر ايتاليا يا اسپانيا دست از يورو بردارند، يورو در معرض خطر جدي قرار ميگيرد و دنيا را در معرض بحران مالي قرار ميدهد كه يكي از اقتصاددانان (باري ايچنگرين از بركلي) آن را مادر همه بحرانهاي مالي دنيا نام نهاده است.
برخي از اقتصاددانان معتقدند براي جلوگيري از بحران يورو، اروپا تنها يك راه در پيش دارد و آن هم اتحاد مالي است. به اين معنا كه دولتي مركزي با بودجهاي هنگفت (مانند آمريكا) به وجود بيايد. امكان چنين چيزي نيز در آينده نزديك وجود ندارد.
كشورهايي مانند يونان و اسپــانيا در ركود اقتصادي به سر ميبرند. دولتها در زمان ركود به دو سياست انبساط مالي و انبساط پولي دست ميزنند.
سياستهاي انبساط پولي در اروپا (بعد از اتحاد پولي و اتخاذ يورو) به فرانكفورت كه بانك مركزي اروپا در آن است، سپرده شدهاند.
براي تحرك اقتصادي، آنچه براي دولتهاي اروپايي ميماند، سياستهاي توسعه مالي است. اتخاذ سياستهاي توسعه مالي مستلزم قرضگيري اين دولتها از بازار است كه دولتهاي يونان و اسپانيا آن را به وفور انجام داده و با اين كار باعث افزايش ميزان بدهيهاي خود شدهاند. مثلا بدهيهاي دولتهاي يونان و ايتاليا به بيش از 100 درصد توليد ناخالص داخليشان بالغ ميشود. دولت اسپانيا هم در همين حدود بدهي دارد.
دولتها براي خلاصي از بدهيشان، چند راه پيش رو دارند. يك راه آن است كه از پرداخت بدهي خودداري كنند. كه البته اين كار هزينههاي بسيار سنگيني براي يك كشور دارد، از جمله اينكه قرض گرفتن در آينده را بسيار سخت ميكند. راه حل دوم اين است كه اگر بدهيها به واحد پول در جريان داخل كشور است، دولت با چاپ پول بدهي خود را بپردازد.
به اين كار پولي كردن بدهي گفته ميشود. انتخاب اين راهحل براي يونان و اسپانيا و به دليل اينكه واحد پولشان يورو است ممكن نيست. آلمان و فرانسه هم حاضر نيستند بدهيهاي يونان و اسپانيا را با چاپ پول يا دادن اعتبار (در عمل) بپردازند.
راهحل سوم اين است كه از مخارج دولتي بكاهند و به مالياتها اضافه كنند كه اين انتخاب در شرايط ركودي، ركود را تشديد ميكند. ضمن آنكه انتخاب اين كار با مخالفتهاي سياسي از داخل اين كشورها روبهرو است كه نمونه آن همين اعتصابات داخل يونان است.
اگر اين كشورها از همه اين راهها بمانند، آنوقت ممكن است از خير واحد پول مشترك بگذرند. احتمالي كه تا مدتي پيش كاملا نامعقول به نظر ميرسيد، ولي اكنون بحثهايي (در گوشه و كنار) راجع به آن ميشود.
كنار رفتن يونان ممكن است بحران بسيار جدي براي يورو ايجاد نكند، اما اگر ايتاليا يا اسپانيا دست از يورو بردارند، يورو در معرض خطر جدي قرار ميگيرد و دنيا را در معرض بحران مالي قرار ميدهد كه يكي از اقتصاددانان (باري ايچنگرين از بركلي) آن را مادر همه بحرانهاي مالي دنيا نام نهاده است.
برخي از اقتصاددانان معتقدند براي جلوگيري از بحران يورو، اروپا تنها يك راه در پيش دارد و آن هم اتحاد مالي است. به اين معنا كه دولتي مركزي با بودجهاي هنگفت (مانند آمريكا) به وجود بيايد. امكان چنين چيزي نيز در آينده نزديك وجود ندارد.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
