تشديد فرار مغزها از انگليس

کاهش بودجه هاي علمي و پژوهشي در انگليس طي سال هاي اخير باعث تشديد روند مهاجرت نخبگان يا به اصطلاح فرار مغزها از اين کشور به مناطق ديگر جهان شده است.

به گزارش ايرنا، به دنبال بروز بحران مالي و بانکي که از حدود دو سال پيش جامعه انگليس را نيز همچون اکثر جوامع غربي دچار رکود اقتصادي کرده، دولت اين کشور تصميم گرفت اعتبارات برخي بخش ها را براي جبران کسري بودجه ملي کاهش دهد. از جمله بخش هايي که در ماه هاي آخر دولت فعلي انگليس با کاهش اعتبارات مواجه شده اند، دانشگاه ها و مراکز علمي اين کشور هستند.
برخي کارشناسان پيش بيني کرده اند که در صورت ادامه روند فعلي طي سه سال آينده، احتمالا اکثر دانشمندان برجسته اين کشور مهاجرت خواهند کرد و انگليس طي سال هاي آينده با کمبود نيروي متخصص مواجه مي شود.
اين موضوع همچنين به وجهه و اعتبار مراکز علمي و دانشگاهي انگليس که از جمله منابع درآمد زا براي اقتصاد اين کشور به شمار مي روند، لطمه مي زند و ممکن است طي سال هاي آينده داوطلبان کمتري براي ادامه تحصيلات عالي به انگليس بيايند.
در حالي که مردم انگليس خود را براي شرکت در انتخابات پارلماني در ماه آينده آماده مي کنند، احزاب سياسي در تبليغات انتخاباتي خود در کنار موضوعات ملموس اقتصادي، نيم نگاهي نيز به مشکلات مراکز علمي و دانشگاهي اين کشور دارند و هريک تلاش مي کنند براي جلب نظر متخصصان و افراد تحصيل کرده، برنامه هايي را با هدف حفظ و تقويت جايگاه علمي و پژوهشي اين کشور ارائه کنند.
مهاجرت نخبگان که در افواه عمومي به "فرار مغزها" معروف است، مختص کشورهاي توسعه نيافته و يا در حال توسعه نيست بلکه اين پديده در کشورهاي غربي نظير انگليس نيز به چشم مي خورد و حتي در مقاطعي از جمله در سال هاي اخير به يکي از موضوعات کليدي و مهم در محافل علمي و دانشگاهي اين کشورها تبديل شده است.
نکته جالب توجه اين است که بر اساس پژوهش هاي انجام شده، انگليس از جمله کشورهايي است که بالاترين نرخ فرار مغزها را در ميان کشورهاي اروپايي دارد.
سازمان توسعه و همکاري اقتصادي موسوم به "او ايي سي دي" که مقرش در فرانسه است در گزارشي اعلام کرد انگليس در سال 2008 "بيشترين ميزان فرار مغزها" را طي 50 سال اخير داشته است، به طوريکه از هر 10 شهروند نخبه انگليسي بيش از يک نفر از اين کشور مهاجرت کرده اند.
بر اساس گزارش اين سازمان بين المللي، هم اکنون بيش از 3/2 ميليون انگليسي در خارج از اين کشور زندگي مي کنند که از اين تعداد بيش از 1/1 ميليون نفر نخبه، فارغ التحصيل دانشگاهي و کارگران برخوردار از مهارت هاي فني بالا هستند.
اين ميزان مهاجرت افراد نخبه و متخصص (بيش از 1/1 ميليون) در ميان ديگر کشورهاي اروپايي بالاترين تعداد است، به طوري که آلمان پس از انگليس با 860هزار و فرانسه با 370هزار در رتبه هاي بعدي قرار دارند.
در اين گزارش همچنين آمده است: هيچ کشور (اروپايي و توسعه يافته) ديگري تا سال 2008 ميلادي تا اين حد نخبگان خود را از دست نداده است.
اين گزارش که بر اساس يافته هاي تحقيقي در ميان 220 کشور انجام شده بود نشان داد که ميليونها پوند پول ماليات دهندگان انگليسي که براي تربيت افراد نخبه و دانشگاهي در اين کشور صرف مي شود در واقع به نوعي بيهوده مصرف شده است. براي مثال، هزينه تربيت يک پزشک عمومي در انگليس 250هزار پوند است در حاليکه از هر 10 پزشک نخبه، يک نفر به خارج از انگليس مهاجرت مي کنند.
بر اساس آخرين آمار منتشره در اروپا، از ميان نخبگاني که از انگليس مهاجرت مي کنند، 27/3 درصد آنها در بخش پزشکي و 37/7 درصد در بخش هاي علوم اجتماعي و 28/5 درصد در بخش هاي مهندسي مشغول به کار هستند.
همچنين تعداد زيادي از نخبگاني که از انگليس مهاجرت مي کنند (بيش از 62 درصد آنها) در پي يافتن شغلي با درآمد بالا به آمريکا مي روند و جذب دانشگاه هاي آن کشور مي شوند.
آخرين آمار اعلام شده توسط سازمان ملي آمار انگليس که در فوريه 2010 منتشر شد نشان مي دهد نرخ مهاجرت نخبگان انگليسي در حال افزايش است به طوريکه 363هزار نفري که در سال منتهي به ژوئن 2008 مهاجرت کرده بودند در سال منتهي به ژوئن 2009 به 371هزار نفر افزايش يافت.
همچنين در سال 2006، هر سه دقيقه يک انگليسي از اين کشور مهاجرت کرده است که اين نرخ مهاجرت از زمان جنگ جهاني دوم در اين کشور بي سابقه بوده است.
نخبگان انگليسي اکثرا تمايل دارند به آمريکا، کانادا و استراليا مهاجرت کنند.
"ديويد کولمن" استاد دانشگاه آکسفورد و "کريستين داستمن" از دانشگاه لندن دليل اين مهاجرت بي سابقه را "بالا بودن کيفيت زندگي و قانون" در ديگر کشورها نسبت به انگليس و نيز فرار از ماليات ذکر کرده اند.
جالب توجه است که عبارت "فرار مغزها" براي اولين بار در انگليس و در دهه 1950 در پي مهاجرت وسيع دانشمندان و نخبگان انگليسي به آمريکا مصطلح شد و مورد استفاده قرار گرفت.
همچنين در دهه 1970 دهها هزار نفر از نخبگان انگليسي به منظور فرار از پرداخت ماليات هاي سنگين و همچنين فراهم نبودن فرصت هاي شغلي مناسب، از اين کشور مهاجرت کردند.
"ديمين گرين" عضو مجلس عوام و مسئول امور مهاجرت در دولت سايه انگليس از حزب محافظه کار در اين زمينه گفته است که حاکميت 13 ساله حزب کارگر بر دولت و پارلمان انگليس باعث به وجود آمدن موج سوم فرار مغزها از انگليس شده است.
گرين "ماليات بالا و دخالت هاي دولت" را دليل تشديد روند فرار مغزها از انگليس دانست و وعده داد در صورت روي کار آمدن حزب محافظه کار، نرخ فرار مغزها کاهش خواهد يافت.
حزب محافظه کار انگليس در حال حاضر در نظرسنجي هاي انتخاباتي از حزب حاکم کارگر پيش است و از شانس زيادي براي پيروزي در انتخابات ماه آينده و تشکيل دولت آينده انگليس برخوردار است.
اين در حالي است که بر اساس قانون بودجه سال 2010 انگليس که چندي پيش توسط دولت کارگري به پارلمان ارايه شد، بودجه پژوهشي دانشگاه هاي انگليس به شدت کاهش خواهد يافت به طوريکه تعدادي از کارشناسان نسبت به افزايش شديد مهاجرت نخبگان اين کشور هشدار داده اند.
براي مثال، "رالف سيسرون" مدير فرهنگستان علوم آمريکا، چندي پيش در نشست ساليانه اين فرهنگستان گفت: کاهش بودجه دانشگاه ها در انگليس باعث مي شود نخبگان دانشگاهي انگليس به آمريکا بيايند زيرا بودجه پژوهشي دانشگاه هاي ما بسيار زياد است.
دولت انگليس در پايان سال گذشته ميلادي اعلام کرد 600 ميليون پوند از بودجه پژوهشي دانشگاه هاي انگليس در سال 2010 کاسته خواهد شد و اين کاهش تا سال 2013 ادامه خواهد يافت که در اين صورت تعداد زيادي از دانشمندان و نخبگان انگليسي در پي کسب فرصت هاي شغلي بيشتر و بهتر از اين کشور مهاجرت خواهند کرد.
"پيتر آگر" برنده انگليسي جايزه نوبل شيمي نيز درباره افزايش فرار مغزها در انگليس هشدار داد.
وي گفت: سياستمداراني که مي خواهند بودجه پژوهشي انگليس را کاهش دهند و باعث دلسردي نخبگان جوان شوند بايد از خود براي ضربه زدن به يک نسل از نخبگان علمي کشور تشکر کنند.
بنابراين پيش بيني مي شود جامعه چندصد هزار نفري دانشگاهي و نخبه انگليس در انتخابات ماه آينده اين کشور در کنار مسائل ديگر به دنبال نامزدهايي باشند که برنامه اي براي کاهش فرار نخبگان ارايه دهند.