کد خبر: ۲۱۳۷۵۳
تعداد نظرات: ۱ نظر
تاریخ انتشار: ۲۹ تير ۱۳۹۳ - ۱۸:۰۱
متن گزارش تحقیق و تفحص مجلس از صنایع خودروسازی ایران در خبرگزاری تسنیم منتشر شد.
تسنیم:  گزارش تحقیق و تفحص مجلس شورای اسلامی از صنایع خودروسازی ایران در جلسه علنی صبح امروز پارلمان قرائت شد. متن کامل این گزارش که از سوی گروه پارلمانی خبرگزاری تسنیم منتشر شد، بدین شرح است:

گزارش تحقیق و تفحص از

عملکرد صنایع خودروسازی کشور

در اجرای اصل هفتاد و ششم قانون اساسی و ماده 198 آئین نامه داخلی مجلس شورای اسلامی

کمیسیون صنایع و معادن

هیات تحقیق و تفحص از عملکرد صنایع خودروسازی کشور

خرداد ماه 1393

 

شناسنامه  گزارش

شماره گزارش :

شماره چاپ :                                

تاریخ انتشار :

ویرایش : بیستم

عنوان گزارش : تحقیق و تفحص از عملکرد صنایع خودروسازی کشور

مجلس شورای اسلامی دوره نهم سال سوم

نام کمیسیون : کمیسیون صنایع و معادن

اعضای هیات : آقایان؛ علی علیلو، سید عنایت اله هاشمی، ابوالقاسم جراره،  الله وردی دهقانی، سید محمد بیاتیان محمدرضا خان‌محمدی، حسین فتاحی، ضرغام صادقی، سید شریف حسینی، غلام ‌محمد زارعی، رمضانعلی سبحانی‌فرد، الیاس طاهری، بهروز نعمتی، مؤید حسینی‌صدر و مجید منصوری

بسم ا.. الرحمن الرحیم

دیباچه:

با درخواست تعدادی از نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی طرح "تحقیق و تفحص از عملکرد صنایع خودروسازی کشور" در آبان  ماه سال 1391 تهیه و در تاریخ 6/12/1391 نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی با 189 رای موافق از 226 رای به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید.

1- بررسی نحوه تعامل شرکت‌های خودروسازی با قطعه سازان ( از نظر قیمت، کیفیت و شیوه تنظیم قراردادها و پرداختها )
2- بررسی عملکرد قانون ارتقاء کیفی تولید خودرو و سایر تولیدات صنعتی داخلی و میزان برنامه ریزی انجام شده جهت بهبود کیفیت خودرو
3- بررسی میزان سرمایه گذاری‌های انجام شده در صنعت خودرو در جهت کاهش هزینه، قیمت تمام شده و استفاده از تکنولوژی-های پیشرفته
4- بررسی میزان هزینه‌های غیر مرتبط و غیر ضرور
5- بررسی میزان سرمایه گذاریهای بی‌ مورد و خارج از چارچوب مقررات شرکت‌های خودرو سازی

در 20 اسفند ماه سال 1391جلسه کمیسیون صنایع و معادن با حضور اکثریت اعضاء برگزار و 15 نفر به شرح مندرج در صفحه اول به عنوان اعضای هیات تحقیق و تفحص انتخاب و  آقایان سید عنایت اله هاشمی، ابوالقاسم جراره، علی علیلو و الیاس طاهری به عنوان اعضای هیات رئیسه این هیأت منتخب و با رأی اکثریت اعضا، آقای    علی علیلو به عنوان رییس هیأت تعیین گردیدند.

پس از تامین محل استقرار هیات و تهیه امکانات و تجهیزات، افراد متخصص و متعهد انتخاب و ماموریتهای هر یک از کمیته-های تخصصی (مشتمل بر کمیته های    ساختار، امور ویژه، مالی و حسابرسی، فنی و استاندارد و حقوقی ) تعیین گردید. که با تصویب و ابلاغ منابع مالی از سوی هیأت رئیسه محترم مجلس شورای اسلامی در مورخ 06/06/1392 ضمن جمع آوری اطلاعات و بررسی میدانی از واحدهای مختلف و انجام 11880 نفر ساعت فعالیت کارشناسی مستند به 120 هزار برگ سند کتبی    و دیجیتال؛ در مورخ 04/12/1392  گزارش نهایی در 540 صفحه تهیه و تدوین شد ولیکن با توجه به تکلیف آئین نامه‌ای، این گزارش در مرحله تلخیص با 26 صفحه تهیه     و پس از قرائت و تصویب در هیات و کمیسیون هم اکنون حضور همکاران محترم و مردم شریف تقدیم می‌گردد.

ذکر این نکته ضروری است که بیان ایرادها، ضعفها و مشکلات موجود به معنی نادیده انگاشتن زحمات بی شائبه کارکنان زحمتکش اعم از کارگران شرافتمند، پرسنل اداری و فنی مهندسی توانمند و همچنین مدیران فهیم که در راه رشد و اعتلای بیش از پیش صنعت خودرو تلاش وافری دارند، نمی باشد. لازم به ذکر میباشد در حین انجام ماموریت اقدامات اجرایی در راستای اصلاح امور و استفاده بهینه از منابع مختلف در موارد متعدد از سوی مسوولان اجرایی صورت گرفته است.

به تاسی از کلام شریف ”من لم یشکر المخلوق لم یشکر الخالق" بر خود واجب می دانیم از کلیه دستگاه‌ها، نهادهای ذیربط، کارشناسان، صاحبنظران و نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی که با هیات همکاری داشته‌اند صمیمانه قدردانی نمائیم.

ربنا تقبل منا انک انت السمیع العلیم

مقدمه

الف: صنعت خودروسازی کشور دومین شاخه مهم اقتصاد ملی بعد از صنعت نفت و گاز به حساب می‌آید. در سال 2011 ایران به عنوان دوازدهمین تولید‌کننده بزرگ جهانی خودرو شناخته شده بود که متاسفانه در سال 2012 با شش پله تنزل در رتبه هجدهم یعنی پایین تر از کشورهای ترکیه و اندونزی قرار گرفت.

             ب: در حال حاضر 28 شرکت خودروسازی در تولید انواع خودروهای سبک و سنگین در کشور فعالیت می‌نمایند. ظرفیت تولید 5 خودرو سازی بزرگ کشور در دولت ذیل بیان شده است.

             ب : در حال حاضر 28 شرکت خودروسازی در تولید انواع خودروهای سبک و سنگین در کشور فعالیت می¬نمایند. ظرفیت تولید 5 خودرو سازی بزرگ کشور در    جدول ذیل بیان شده است.

 ج: صنعت خودرو کشور با گردش مالى سالانه حدود  200 هزار میلیارد ریال و ایجاد اشتغال مستقیم و غیر مستقیم یرای حدود 500 هزار نفر، یکى از کانون‌هاى توجه سیاست گذاران کشور است.

د: صنعت خودرو در جهان به عنوان لوکوموتیو رشد صنایع دیگر شناخته شده است به طوری که 60 رشته صنعتى با صنعت خودرو مرتبط هستند. صنعت خودرو در ضریب همبستگی پیشین رتبه دوم را در بین 10 صنعت برتر کشور دارا میباشد. از صنایع مهمى که ارتباط نزدیکى با صنعت خودرو دارند مى‌توان به صنعت فولاد، آلومینیوم، مس، شیشه، لاستیک، نساجى، الکترونیک، رنگ و مواد شیمیایى اشاره کرد که به عنوان صنایع بالا دستى ورودى صنعت خودرو محسوب می‌شوند.

هـ: یکی از مهمترین صنایعی که قدرتهای صنعتی با حساسیت بالایی مورد تحلیل و بررسی قرار می دهند صنعت خودرو می‌باشد؛ مهمترین هدف آنها می‌تواند حفظ بازارهای صادراتی محصولات خود و تلاش در غیر اقتصادی نمودن تولیدات کشورهای هدف با اتخاذ تدابیر و اعمال سیاست‌های بازدارنده همراه با انواع ترفندها و تطمیع میباشد.

نگاهی به بخشی از گزارش David S. Cohen  معاون وزیر خزانه داری آمریکا به مجلس سنا در مورخ 22 دی ماه سال 1392 (12/دسامبر/2013) میتواند گویای بسیاری از ناگفته­ها باشد. برنامه ریزی گسترده به منظور اجرای سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی ابلاغی مقام معظم رهبری به منظور ساماندهی هر چه سریعتر صنایع خودروسازی کشورمان در این برهه زمانی حساس از اهمیت ویژه ای برخوردار می‌باشد.

ذکر این نکته حائز اهمیت است که اعمال تحریمهای صنعت خودرو کشور از سوی کشورهای غربی در تاریخ تیر ماه 1392 (جولای 2013) فقط شامل تحریم قطعات و فن آوری بوده و محصولات ساخته شده (CBU) شامل این تحریم نمی­‌گردند.

حاصل فعالیت هیات تحقیق و تفحص با برررسی حدود 120 هزار برگ سند کتبی و دیجیتال و مطالعات میدانی، گزارشی 540 صفحه­ای می­باشد لیکن با توجه به تکلیف آئین نامه­ای در جهت تلخیص مطالب اقدام و چکیده­ای مختصر و مفید با سرفصلهای ذیل تقدیم حضور میگردد :

1- صاحبان سرمایه

1-1: شرکت ایران خودرو دارای 14 سهامدار  بوده و در تاریخ تدوین گزارش حدود 82 درصد از سهام این شرکت­، دولتی و شبه دولتی میباشد و بالغ بر 18 درصد سهام متعلق به سهامداران حقیقی و حقوقی خرد بوده است.


 

2-1: شرکت صنایع تولیدی کروز با نقض ردیف 6 از  بند ط ماده 45 و مواد 46 و 47 قانون اجرای سیاستهای کلی اصل 44 قانون اساسی و مصوبه شصت و سومین جلسه شورای رقابت از طریق شرکتهای تدبیر سرمایه آراد و سپهر ایرانیان کیش در مجموع مالک 92/26% سهام شرکت ایران خودرو و یک عضو در هیات مدیره شرکت می باشد.

3-1: شرکت سایپا دارای 10 سهامدار اصلی می باشد. مالکیت حدود 37 درصد آن در اختیار سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران می باشد. این شرکت دارای سهام عمده شرکتهای سرمایه گذاری سایپا و سرمایه گذاری گروه صنعتی رنا است که این سه شرکت نیز به صورت ضربدری در مجموع 46 درصد سهام سایپا را در اختیار دارند.

4-1: شرکت سرمایه گذاری گروه صنعتی رنا مالکیت حدود 13درصد از سهام شرکت ایران خودرو و حدود 15 درصد از سهام شرکت سایپا را در تملک خود دارد. ترکیب سهامداران شرکت رنا گویای این واقعیت است که عمده سهام این شرکت متعلق به بخش دولتی یا شبه دولتی میباشد.

سهامداران شرکت شرکت سرمایه گذاری گروه صنعتی رنا تا تاریخ 30/12/1391

ردیف

سهامدار

%

1

شرکت سرمایه گذاری سایپا

90/19

2

شرکت پیشگامان بازرگانی ستاره تابان ( سهامی خاص )

05/12

3

شرکت تجارت الترونیک خودرو تابان ( سهامی خاص )

12

4

شرکت سرمایه گذاری صندوق بازنشستگان  کشوری

82/9

5

صندوق بازنشستگی کشوری

29/7

6

شرکت سرمایه گذاری سمند

45/6

7

سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران

01/5

جمع شرکتهای سرمایه گذاری استانی ( سهام عدالت )

50/4

جمع سهامداران حقیقی

87/18

سایر سهامداران حقوقی زیر 1%

11/4

 

5-1: گروه سایپا در فرآیند خرید سهام بلوک 18 درصدی متعلق به سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، مبلغ 170 میلیارد ریال سپرده حضور در معامله که توسط این گروه پرداخت شده بود را از دست داده و به نفع سازمان بورس ضبط گردیده، که بنابر مستندات ارائه شده (ائم از داوری و یا قضایی) توقیف این وجه توسط سازمان بورس فاقد وجاهت بوده است. در روند اختصاصی سازی سهام شرکت سایپا، این شرکت  17000 میلیارد ریال از منابع مالی را به جای سرمایه‌گذاری در خطوط تولید، با سفته بازی و خرید سهام سایپا که در اختیار شرکت شستا و گروه بهمن قرار داشته (سال 1389) اتلاف نموده، این درحالیست که سهام مذکور به 2 برابر قیمت عرضه شده در تابلو بورس خریداری گردیده و از این بابت بالغ بر 17200 میلیارد ریال برای کارکنان ایجاد تعهد مالی شده است.

بررسی مستندات حاکی از آن می­باشد که دو خودروساز بزرگ کشور به صورت  دولتی و سیاسی مدیریت می­گردند و غالب عزل و نصبها در سطوح هیات مدیره و مدیران میانی تحت فشار و یا حمایت خاص برخی از مدیران ارشد سیاسی و یا حتی برخی تامین کنندگان بزرگ صورت می­پذیرد. تحلیل و بررسی­های کارشناسی موید این نکته مهم می­باشد که این امر یکی از مهمترین موانع خصوصی سازی واقعی می­باشد. بدیهی است هدایت بنگاه­های اقتصادی با رویکرد دولتی و دستوری، تشکلی سیاسی – اقتصادی را ایجاد نموده و به یقین تضمین کننده اهداف اقتصادی بنگاه نخواهد بود.

  1. مدیریت مالی ، کنترل و نظارت

             1-2: بررسی اجمالی صورت­های مالی اساسی دو شرکت بزرگ خودروساز ایران خودرو و سایپا حاکی از خروج این شرکتها از مسیر ایفای وظایف اصلی خود (تولیدخودرو) و ایجاد انبوهی از شرکت­های اقماری (به ترتیب در حدود 150 و 90 شرکت)  و بعضاً صوری در داخل و خارج از کشور با مدیریتهای ماتریسی، تو در تو، پیچیده کارآمدی لازم یا غیر فعال است. که محل جذب منابع انسانی و انجام معاملات خاص شده­اند و بعضاً با تهیه و تنظیم صورتهای مالی غیر شفاف و غیر قابل اتکاء،    حقوق صاحبان سرمایه را در معرض سفته بازی، دلالی و تهدید قرار داده­اند و در نهایت خسارت ناشی از اینگونه عملکرد­ها را در قالب هزینه سربار و هزینه مالی و امثالهم با افزایش قیمت محصولات بر دوش مصرف­کننده نهایی قرار گرفته­ است.

2-2:  شرکت ایران خودرو بر اساس صورتهای مالی تجدید ارائه شده در عملکردهای مالی به جز سالهای 1384 و 1385 دارای سود عملیاتی بوده است، لیکن به رغم وجود زیانهای انباشته و بدون کسر سود مذکور از آن زیانها، مجمع عمومی با استناد به گزارش حسابرسان ( که با سوء استفاده از استاندارد شماره 6 حسابرسی  قدام به تشخیص سود نموده ­اند) نسبت به تصویب سود سالیانه اقدام نموده است. نکته مهم آنکه طی 10 سال اخیر حسابهای بلاتکلیف متعددی در شرکت وجود داشته و بدون گرفتن ذخیره اقدام به تعدیل در سالهای متمادی نموده که این اقدام موجب تغییر وضعیت از سود دهی به زیان دهی گردیده است.

3-2: علیرغم وجود حدود 80.000 میلیارد ریال حجم مطالبات سررسید شده در صورتهای مالی اساسی دو شرکت اقدام جدی و اثر بخشی در خصوص وصول مطالبات صورت نپذیرفته است؛ این در حالی است که طی سالهای اخیر این شرکتها عامل اصلی کاهش تولید را ضعف توان مالی و سرمایه در گردش ناشی از عدم پرداخت تسهیلات توسط بانک­ها اعلام نمود­ه­اند. نکته جالب توجه آنکه با وجود حجم عظیم مطالبات فوق الذکر، هزاران میلیارد ریال تسهیلات اخذ شده قبلی به دلیل عدم بازپرداخت به موقع به طور سنواتی استمهال گردیده ­اند.

خلاصه مانده تسهیلات دریافتی و میزان بهره و جریمه پرداختی  شرکت ایران خودرو

                                                                       مبالغ به میلیارد ریال

ردیف

شرح

1390

1391

نیمه اول 1392

1

تسهیلات ریالی

34.640

32.619

29.529

2

تسهیلات ارزی

3341

2620

2504

-

جمع

370981

350240

32.034

3

میزان بهره و جریمه تاخیر پرداخت

8.330

9.750

5.180

 

خلاصه مانده تسهیلات دریافتی و میزان بهره و جریمه پرداختی  شرکت سایپا

                                                                         مبالغ به میلیارد ریال

ردیف

شرح

1390

1391

نیمه اول 1392

1

تسهیلات ریالی

18.154

22.674

20.191

2

تسهیلات ارزی

4.218

3.664

2.875

-

جمع

22.372

26.338

23.066

3

میزان بهره پرداختی

1.749

2.051

اعلام نشده است

4

میزان جریمه تاخیر پرداخت

3.400

3.550

2.270

 
4-2: سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران به نمایندگی از دولت، سهامدار عمده و منصوب کننده مدیران شرکت سایپا به عنوان صاحبان مجامع عمومی میباشد، نسبت به دریافت بالغ بر 5000 میلیارد ریال سود سهام خود از شرکت سایپا اهتمام ننموده و در واقع  بهره برداران اصلی از این مبالغ، دیگر سهامداران سایپا بوده‌­اند.
 
5-2: فقدان واحدهای نظارتی و حسابرسی داخلی اثر بخش در شرکتهای ایران خودرو و سایپا موجب :
  1. عدم شفافیت و بی انضباطی در سطوح مختلف
  2. عدم استفاده بهینه از منابع
  3. پیدایش سوء جریان مالی و اقتصادی در چرخه مالی و عملیاتی

             6-2: نسبت سود خالص به فروش که نشانگر سودآوری فعالیتهای شرکت بوده و یکی از شاخصهای اصلی و مهم در ارزیابی بازدهی و کارایی تولید و ساختار بهای     تمام شده محصولات شرکت میباشد، در شرکت ایران خودرو از سال 1381 دارای شیب نزولی و منفی بوده به طوریکه در سال مالی 1391 اثر بخشی فعالیتها به زیر       نقطه صفر منتقل شده است.

             7-2: یکی از اقلام مهم بهای تمام شده محصولات شرکتهای سایپا و ایران خودرو هزینه های مالی می­باشد که پس از مواد اولیه مستقیم مهمترین عامل در تعیین      بهای تمام شده محسوب می گردد. هزینه های مالی حدود 13 درصد از بهای تمام شده محصولات بوده و مبلغ آن بطور متوسط در هر خودرو بالغ بر 40 میلیون ریال و در برخی از خودروهای گران قیمت مانند سوزوکی گراند ویتارا بیش از 150 میلیون ریال برآورد میگردد. قابل ذکر می­باشد حدود  70% هزینه های مالی ناشی از بهره تسهیلات دریافتی از بانکها می­باشد. در صورت وجود یک مدیریت مالی صحیح و منظم و با تاکید بر وصول مطالبات  حدود 80.000 میلیاردی؛ هیچگونه نیازی به اخذ تسهیلات بانکی نخواهد بود.

             8-2: شرکت ایران خودرو به منظور تامین منابع مالی از سیستم بانکی کشور، تضامینی بالغ بر 300.000 میلیارد ریال به صورت چک یا سفته یا سهام شرکتهای تابعه ارائه نموده است. از این مبلغ، بالغ بر 172.000 میلیارد ریال تضامین وامهای اخذ شده توسط شرکت ایران خودرو، 118.000 میلیارد ریال تضامین وامهای اخذ شده برای شرکتهای تابعه و مبلغ 10.000 میلیارد ریال تضامین وامهای اخذ شده برای شرکتهای غیر وابسته بوده است.

             9-2: جدول برخی صورتهای مالی ایران خودرو

گروه صنعتی ایران خودرو

                               صورت مقایسه گزیده ای از حسابهای بیلان و عملکرد مالی  ( مبالغ  به  میلیون  ریال )

ردیف

شرح حساب

1389

1390

1391

1

جمع کل دارائی‌ها

142.290.298

153.180.301

157.136.931

2

جمع کل بدهی ها

126.192.278

138.697.561

154.009.050

3

جمع حقوق صاحبان سهام

16.098.020

14.482.740

3.127.881

4

میزان سود(زیان) خالص

9.580.142

4.127.697

(1.078.606)

5

سرمایه در گردش

(23.240.313)

(34.572.702)

(34.707.021)

6

میزان کل فروش

136.875.943

126.695.668

83.232.125

 

شرکت ایران خودرو

           صورت مقایسه گزیده ای از

حسابهای بیلان

و عملکرد مالی 

( مبالغ  به  میلیون  ریال )

ردیف

شرح حساب

1389

1390

1391

6 ماهه

1392

1

جمع کل دارائیها

90.526.508

101.708.893

103.445.526

104.660.078

2

جمع کل بدهی ها

79.637.715

88.935.613

96.561.034

101.926.704

3

جمع حقوق صاحبان سهام

10.888.793

12.773.280

6.884.492

2.733.375

4

میزان سود(زیان) خالص

4.090.458

3.421.416

(3.975.778)

(4.581.117)

5

سرمایه در گردش

(20.862.817)

(20.936.652)

(20.855.288)

(23.889.489)

6

میزان کل فروش

98.693.971

107.420.961

70.568.596

30.507.830

 

             10-2: جدول برخی صورتهای مالی سایپا

گروه خودروسازی سایپا

                                                                صورت مقایسه گزیده ای از حسابهای بیلان و عملکرد مالی                          ( مبالغ  به  میلیون  ریال )

ردیف

شرح حساب

1389

1390

1391

1

جمع کل دارائیها

100.141.756

171.540.584

120.012.607

2

جمع کل بدهی ها

80.195.363

99.088.936

113.394.135

3

جمع حقوق صاحبان سهام

20.216.393

18.451.648

6.618.472

4

میزان سود(زیان) خالص

6.346.108

3.870.204

(7.847.978)

5

سرمایه در گردش

(5.497.302)

(12.578.461)

(22.913.275)

6

میزان کل فروش

83.159.946

104.776.476

73.370.712

 

شرکت سایپا

صورت مقایسه گزیده ای

از حسابهای بیلان و

عملکرد مالی

( مبالغ  به  میلیون  ریال )

ردیف

شرح حساب

1389

1390

1391

6 ماهه 1392

1

جمع کل دارائیها

53,102,385

64,208,536

65,996,724

61,641,166

2

جمع کل بدهی ها

33,915,704

45,001,366

58,122,690

56,674,491

3

جمع حقوق صاحبان سهام

19,186,681

19,207,170

7,874,034

4,966,675

4

میزان سود(زیان) خالص

3,539,842

5,220,489

(7,205,094)

(2,907,360)

5

سرمایه در گردش

(9,865,177)

(16,988,851)

(28,128,813)

(31,125,659)

6

میزان کل فروش

48,835,036

54,237,247

28,555,479

16,850,712

نمودارهای دارائی‌ها، بدهی ها و حقوق صاحبان سهام گروه خودروسازی سایپا

  1. زنجیره تامین

1-3: شرکتهای کروز، عظام و صنایع سندان ایرانیان، تامین کننده بیش از 30% قطعات و سیستم‌های خودروهای پرتیراژ شرکت ایران خودرو می باشند، این شرکتها عمدتاً تامین کننده انحصاری این قطعات هستند (نزدیک به 2300 قطعه و مجموعه بصورت تک منبع تامین) .  با استناد به گزارش نماینده سازمان بازرسی کل کشور مستقر در شرکت ساپکو بر اساس گزارشات دریافتی از شرکت ایران خودرو ، عدم تامین قطعات توسط شرکت کروز از تاریخ 17/01/1392 لغایت 19/08/1392 منجر به 26 روز توقف خط و کاهش تولید به میزان 18985دستگاه شده است. تامین قطعات از تولیدکنندگان انحصاری باعث گردیده است تا در صورت وجود نقیصه در قطعه به جهت جلوگیری از توقف خط تولید علیرغم بروز مشکلات کیفی، شرکت مجبور به استفاده از اینگونه قطعات در تکمیل محصولات شده و نهایتاً تعداد زیادی از مشتریان در شبکه خدمات پس از فروش در صف تعویض این قطعه معیوب قرار گیرند که بعضاً برخی از این قطعات در دوره گارانتی هم تامین می گردد.

2-3: عدم مدیریت صحیح در زنجیره تامین موجب شده است تامین از طریق شبکه­های شرکتی تو در تو و پیچیده که به نحو ماهرانه­ای به هم تنیده شده­اند افزایش شدید قیمت قطعات را به همراه داشته و به طور طبیعی قیمت تمام شده محصولات تولیدی شرکت را به صورت فزاینده افزایش داده­ است. با بررسی روند عملکرد صنعت خودرو­سازی کشور در زمینه تامین قطعات مورد نیاز مشاهده میگردد انگیزه تولید قطعات در داخل کشور به شدت کاهش یافته و گرایش به واردات قطعات بی کیفیت از خارج از کشور توسط "قطعه ساز نماها" و  "واردات قطعات بی کیفیت چینی با برچسب ایرانی" افزایش داشته است و صنعت خودروسازی را بیش از پیش به خارج از کشور وابسته نموده است. در برخی از موارد مشاهده شده خودروسازان راساً اقدام به واردات قطعات از خارج از کشور می­نمایند. در سال 1392 هر دستگاه خودرو پراید بدون کیسه هوا و با موتور یورو 2 مبلغ 1600 دلار و هر دستگاه خودرو تیبا 2000 دلار نیاز ارزی داشته است. این مبالغ با ادعای خودکفایی این محصول در تعارض میباشد.

3-3: 49% شرکت سازه گستر متعلق به شرکت سایپا بوده و 51% الباقی متعلق به شرکت نیوان ابتکار (سهامی خاص) می باشد. شرکت سایپا مالکیت 100% شرکت نیوان ابتکار را دارد. مطالبات شرکت سایپا  از شرکت نیوان ابتکار بالغ بر952 میلیارد ریال می باشد که حدود 600 میلیارد ریال آن تسهیلات ارائه شده به این شرکت بابت خرید 100 درصدی سهام شرکت تاپکو بوده که تاکنون تکلیف 22% سهام متعلق به صندوق بازنشستگی از سوی فروشنده، مشخص نگردیده است.