آشنايي با حاميان خارجي آشوب هاي مخملي

در ايالات متحده نقش، جايگاه و اثربخشي مراکز پژوهشي به حدي اهميت يافته که خود را به عنوان يکي از لابي هاي تأثيرگذار در فرايند سياستگذاري کنگره و کاخ سفيد مطرح کرده اند.

با توجه به اينکه بهره گيري از ظرفيت نرم افزاري براي تغيير رفتار بازيگران مخالف ايالات متحده و حمايت از شاخک هاي مهندسي تهاجم نرم به يکي از گفتمان هاي غالب مراکز پژوهشي آمريکا تبديل شده، آشنايي با مختصات مطالعاتي نظريه پردازان و پژوهشگران ارشد اين مراکز مي تواند در تبيين نقشه راه مناسب براي پيشگيري از وقوع تهديدات نرمي که در قالب نافرماني مدني و شورش هاي مخملي سازماندهي مي شوند موثر واقع شوند.
مهمترين کانون هاي فکري آمريکا که از مديريت استراتژيک گسترش نافرماني مدني در قالب تهاجم نرم حمايت مي کنند عبارتند از:

موسسه امريکن اينترپرايز
«مايکل لدين»، «ريچارد پرل»، «داگلاس فيث»، «پل ولفوويتز»، «دانيل پلتکا» و «جان بولتون» از مهمترين پژوهشگران «موسسه امريکن اينترپرايز» هستند که بر مديريت تهاجم نرم با بهره گيري از ابزار ديپلماسي عمومي و ايجاد نافرماني مدني تأکيد مي کنند. به عنوان مثال مايکل لدين در سال 2001، موسسه «اتحاد براي دموکراسي در ايران» را پايه گذاري کرد و برنامه ائتلاف براي مردم سالاري متأثر از انديشه هاي وي است.
مايکل لدين در رسوايي ايران ـ کنترا حضور داشت و از مشورت دهندگان مشاور امنيت ملي ريگان «رابرت مک فارلن» بود و معتقد است آمريکا بجاي عراق بايستي جمهوري اسلامي ايران را در حلقه اول جنگ با تروريسم قرار مي داد ولي با گذشت زمان و پس از چالش هاي فراوان نيروهاي آمريکايي در عراق از گزينه هاي سخت افزاري فاصله گرفت و بر مديريت استراتژيک تهاجم نرم و زمينه سازي براي وقوع خيزش هاي مدني متراکم و گسترده در جمهوري اسلامي ايران تأکيد مي کند.

کميته خطر جاري
يکي از مراکز پژوهشي حامي گسترش نافرماني مدني در جمهوري اسلامي ايران، کميته خطر جاري است که از لابي هاي پژوهشي بانفوذ ايالات متحده شناخته مي شود که در سال 1950 از سوي «تريسي وورهيز» پايه گذاري شد و براي مهار مهمترين خطر هايي که آمريکا را تهديد مي کند، توصيه هاي لازم را ارائه مي دهد. اين موسسه مطالعاتي در دوره هاي مختلف، نقش مهمي در مديريت سياست خارجي روساي جمهوري آمريکا مانند دوآيت آيزنهاور، جيمي کارتر، رونالد ريگان و جرج بوش ايفا کرده است. نقش کميته خطر جاري در تنش زدايي ميان آمريکا و شوروي و انعقاد قرارداد سالت ـ 2 به حدي بود که در کابينه رونالد ريگان، 33 پست کليدي را به خود اختصاص داد و در دوره رياست جمهوري «جرالد فورد» و مديريت «جرج هربر واکر بوش» بر سازمان اطلاعات مرکزي آمريکا، سازماني با عنوان «تيم بي» را به رياست «ريچارد پايپز» و با هدف ارزيابي قابليت ها و اهداف شوروي سازماندهي کرد. اين مرکز پژوهشي يکي از مهمترين تهديدهاي آمريکا پس از حوادث يازده سپتامبر را توسعه فناوري بومي هسته اي ايران معرفي کرد و براي مهار آن، ائتلاف اضطراري براي خلع سلاح يک جانبه را پيشنهاد داد. برخي اعضاي اين مرکز مطالعاتي در دوره رياست جمهوري جرج بوش (2008 ـ 2000) متأثر از فضاي ايجاد شده پس از حوادث يازده سپتامبر با سازماندهي تشکيلاتي به نام ائتلاف براي دموکراسي مهمترين و تأثيرگذارترين شيوه مقابله با جمهوري اسلامي ايران را عملياتي کردن آموزه هاي دکترين براندازي نرم معرفي کرده اند.
کميته خطر جاري در گزارش اکتبر 2005 (مهر ماه 1384)، گزينه هاي سخت افزاري را بي فايده دانست و خواستار مهندسي تهاجم نرم با بهره گيري از مولفه هاي نرم افزاري شد که به پروژه دلتا معروف شده است.
به عنوان مثال مارک پالمر، مدير اجرايي «شرکت توسعه مرکزي» و از پژوهشگران ارشد کميته خطر جاري، تنها راه مهار ايران هسته اي را زمينه سازي براي وقوع انقلاب نارنجي مانند اوکراين و انقلاب سرخ مانند گرجستان مي داند و معتقد است «بايستي گزينه تغيير رژيم جمهوري اسلامي ايران را از طريق مديريت تهاجم نرم دنبال کرد و با شکاف سازي ميان رهبري حکومت و مردم با استفاده از شعار جدايي دين از سياست، مقدمه انجام اصلاحات ساختاري را در حاکميت به وجود آورد و از روحانيون شيعه ميانه رو نيز که خواهان اين رويه هستند پشتيباني شود. حمايت آمريکا از فرايندهاي دمکراتيک باعث انصراف جمهوري اسلامي ايران از تلاش براي دستيابي به سلاح اتمي مي شود که نمونه هاي آن را مي توان در آفريقاي جنوبي، اوکراين و قزاقستان مشاهده کرد.»
مارک پالمر معتقد است تغيير رفتار ديپلماسي فعال هسته اي جمهوري اسلامي ايران، مستلزم تغيير رژيم با بهره برداري از مهندسي تهاجم نرم و مديريت مناسب چهار راهبرد «دکترين مهار»، «نبرد رسانه اي»، «ساماندهي نافرماني مدني» و «تنش زايي قومي ـ فرقه اي» است.
کميته خطر جاري به منظور تشويق جامعه ايران به نافرماني مدني و در گام بعد سازماندهي انقلاب هاي رنگين، توصيه هاي زير را به رجال سياسي ـ امنيتي آمريکا ارائه کرده است:
- اقدام هماهنگ تبليغاتي براي آزادي زندانيان سياسي ـ امنيتي،
- مصاحبه با خانواده زندانيان،
- بهره گيري از ترفندهاي کاريکاتوريسم امنيتي و انعکاس تصاوير مجازي از راهپيمايي ها و تنش هاي خياباني،
- همکاري با سازمان هاي بين المللي بشردوستانه،
- تقويت نافرماني مدني و تداوم بخشي به تجمع هاي سياسي،
- تضعيف سپاه پاسداران و نيروي مقاومت بسيج،
- سرمايه گذاري روي سازمان هاي مردم نهاد با بهره گيري از تجربيات آمريکا در صربستان، شيلي، اندونزي و فيليپين.

مرکز پژوهش هاي هادسون
مرکز مطالعاتي هادسون به رياست «هربرت لندن» از مراکز پژوهشي است که از گسترش نافرماني مدني بويژه پس از دهمين دوره انتخابات رياست جمهوري حمايت کرده و يکي از روش هاي تعديل سياست هاي هسته اي دولت دهم را مديريت تهاجم نرم معرفي کرده است.

مرکز بين المللي محققان وودرو ويلسون
«مرکز بين المللي محققان وودرو ويلسون» يکي از مهمترين مراکز پژوهشي آامريکاست که در راستاي مديريت انقلاب هاي مخملي فعاليت مي کند که در سال 1968 تأسيس شد و رياست آن برعهده «لي هميلتون» است. هاله اسفندياري از مديران بخش خاورميانه اي اين مرکز است.
برخي توصيه هاي اين مرکز با هدف ايجاد و گسترش نافرماني مدني در جمهوري اسلامي ايران عبارتند از:
- حمايت از سازمان هاي مردم نهاد بشردوستانه
ايالات متحده در تخصيص بودجه 75 ميليون دلاري سال 2007 با عنوان «تشويق دموکراسي در ايران» به صراحت اعلام کرد که هدف از تخصيص اين بودجه حمايت از شکل گيري سازمان هاي مردم نهاد بشردوستانه در ايران است.
- حمايت از نخبگان ايران براي حضور در همايش ها و کنفرانس هاي علمي با موضوع حقوق بشر

بنياد سوروس
بنياد سوروس (موسسه جامعه باز) متعلق به «جرج سوروس» سرمايه دار يهودي مجار تبار آمريکايي است که در پوشش فعاليت هاي بشردوستانه و حمايت از ايجاد مراکز مطالعاتي، موسسات خبري و تلويزيوني فعاليت مي کند که نقش مهمي را در وقوع انقلاب هاي رنگين در گرجستان و اوکراين ايفا کرد. اين بنياد يکي از حاميان مالي طرح هاي پژوهشي براندازانه موسسات مطالعاتي آمريکاست، بطوريکه بنابر اعترافات هاله اسفندياري ـ مدير و موسس برنامه خاورميانه مرکز ويلسون ـ برنامه هاي براندازانه اين مرکز از طريق بنياد سوروس حمايت مالي مي شود.
کيان تاج بخش به عنوان نماينده بنياد سوروس در ايران از جمله کساني بود که با ايجاد کارگروه هاي مطالعاتي با حضور جوانان و دانشجويان به سخنراني مي پرداخت که از مهمترين آثار مطالعاتي وي مي توان به تأليف کتاب «سرمايه اجتماعي، اعتماد، دموکراسي و توسعه» در مهر 1385 اشاره کرد.

موسسه هوور وابسته به دانشگاه استنفورد
«موسسه هوور وابسته به دانشگاه استنفورد» يکي از مهمترين مراکز پژوهشي پيرو سياست «فشار از بيرون، تغيير از درون» است که به احزاب محافظه کار و ليبرال نزديک است و در سال 1919 توسط رئيس جمهور اسبق آمريکا هربرت هوور در دانشگاه استنفورد تأسيس شد.