افزایش وابستگی به نفت فساد اقتصادی را بیشتر می‌کند

به گزارش بولتن نیوز، محمد خوش‌چهره در دومین نشست از همایش نفت و توسعه گفت: در ابتدا باید تعریف دقیقی از مفاهیم پایه‌ای بحث خود از جمله مفهوم توسعه داشته باشیم.

وی ادامه داد: درک صحیح از مفهوم توسعه پیش شرط اینگونه مباحث است بنابراین باید گفت توسعه اقتصادی یک واژه پیچیده است و بهتر است بجای توسعه اقتصادی بگوییم توسعه ملی چون ابعاد مختلف و پیچیده‌ای دارد.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: توسعه را می‌توان به عنوان فرایند رسیدن به وضعیت مطلوب تعریف کرد. حال سوال اینجاست که وضعیت مطلوب چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟ که در اینجا نگرش‌ها و جهان بینی‌های مختلف می‌تواند به نتایج مختلفی در مورد وضعیت مطلوب منجر شود.

خوش‌چهره خاطرنشان کرد: در موضوع نهادها، مهمترین نهاد، دولت است و در نظام سرمایه داری بازار مهمترین نهاد است اما در کنار این دو نهاد، نهاد جامعه مدنی نیز وجود دارد؛ حال باید رابطه نهاد دولت و نفت را بررسی کنیم تا بتوان اثرات آن بر فرایند توسعه را شناخت.

وی گفت: در مورد نحوه استفاده از نفت باید تصریح کرد که بعد از جنگ تمام دولت‌ها کارکرد مشابهی در مواجهه با درآمدهای نفتی داشته اند و  در حوزه اقتصادی همه دولت‌ها وابستگی شدیدی به درآمدهای نفتی داشته اند.

خوش‌چهره خاطرنشان کرد: در طول سال‌های اخیر این وابستگی افزایش یافته است به طوری که وابستگی بالای به نفت منجر به وابستگی به واردات می‌شود و همان طور که دیده می‌شود واردات کالاهای مصرفی به شدت در حال افزایش است.

این استاد دانشگاه گفت: از طرف دیگر درآمدهای نفتی خود ریشه بروز بسیاری از فسادهای اقتصادی است و هرچه درآمد و وابستگی به نفت بیشتر باشد سطح فساد اقتصادی نیز بیشتر می‌شود.

وی گفت: وابستگی دولت به  نفت باعث شده است که در کارکردهای اصلی دولت انحرافاتی ایجاد شود و در کشورهایی که درآمد دولت عمدتا از درآمدهای مالیاتی است عقلانیت در سیاست‌گذاری‌ها وجود دارد اما در کشور ما که دولت وابسته به درآمد‌های نفتی است به تصمیمات و سیاست گذاری‌های عقلایی توجه جدی نمی‌شود.

خوش‌چهره اظهار داشت: بنابراین نفت باعث می‌شود که نهاد دولت از عقلانیت فاصله گیرد و به سمت تصمیمات سطحی حرکت کند. وی با اشاره به اینکه در کشورهای وابسته به نفت مردم مطالبه گر نیستند گفت: از طرفی دولت‌ها نیز پاسخگو نیستند چون مالیات نقش اصلی در سبد بودجه دولت ندارد.

وی ادامه داد: بنابراین در یک بررسی تاریخی باید ببینیم که نفت چه آسیب هایی را بر اقتصاد داشته است به طوری که نفت باعث شده است که دولت از نظارت، کنترل و هدایت به سمت تصدی‌گری و مالکیت حرکت کند.