آمریکا و معضل نفوذ نظامی در آمریکای لاتین

به گزارش فارس، دهمین نشست وزیران دفاع کشورهای قاره آمریکا یکشنبه 16 مهر در مونته ویدئو، پایتخت اروگوئه  تشکیل شد.در این راستا لئون  پانتا وزیر دفاع آمریکا در دومین دور از سفرش به آمریکای لاتین شنبه 15 مهر برای شرکت دراین نشست وارد اروگوئه شد. وزیر دفاع آمریکا در حاشیه این نشست دیدارهایی با مقامات نظامی اروگوئه، السالوادور، کانادا، برزیل، مکزیک و کلمبیا داشت. گسترش همکاریهای منطقه ای و امنیتی محور مهم گفتگوهای پانتا با مقامات کشورهای آمریکای لاتین بود.

لئون پانتا قبل از شرکت دراین نشست در باره روابط آتی نظامی آمریکا با منطقه آمریکای لاتین گفت: واشنگتن در زمینه تجهیزات نظامی به کشورهای آمریکای جنوبی کمک خواهد کرد. وی از آغاز یک مرحله جدید سخن گفت که در آن آمریکا تنها تامین کننده امنیت منطقه نخواهد بود.پانتا ادعا کرد دولتش می خواهد به کشورهای آمریکای جنوبی کمک نماید تا خود تامین کننده امنیت کشورشان باشند. "جرج لیتل" سخنگوی پنتاگون نیز در یک کنفرانس خبری در واشنگتن گفت که در این سفر بر تعهدات وزارت دفاع آمریکا برای تقویت همکاریهای نظامی واشنگتن با کشورهای آمریکای لاتین تاکید می شود.

به گفته مقامات ارشد پنتاگون که همراه وزیر دفاع آمریکا هستند این نشست فرصت تاریخی برای اعضای آن فراهم می آورد زیرا شرکت کنندگان به بررسی یک ابتکار از سوی شیلی می پردازند.براساس طرح شیلی قرار است یک پایگاه اطلاعاتی برای هماهنگی تلاش های کشورهای عضو در هنگام بروز فاجعه ایجاد شود. به گفته این مقام آمریکایی اگر طرح ابتکاری شیلی دنبال شود این اولین بار از سال 1996 است که وزیران دفاع به بحث در باره خط مشی و دیگر مسایلی می پردازند که یک اقدام مشخص را عملی می کند.

به گفته یک سخنگوی وزارت دفاع آمریکا مباحث مطرح در نشست وزرای دفاع بر مبنای تقویت مشارکت این کشور ها و بالابردن توان آنها در ایجاد امنیت منطقه ای و بین المللی  می باشد.

این اظهارات مقامات  پنتاگون در حالی بیان می شود که واقعیات موجود چیزی خلاف آن را نشان می دهد.اساسا روابط نظامی و دفاعی آمریکا با منطقه آمریکای لاتین در سال های اخیر دستخوش تحولات مهمی شده است.روی کار آمدن روسای جمهور چپ گرا و یا دارای گرایشات ضد امپریالیستی در این منطقه در کشور هایی مانند ونزوئلا ، بولیوی ، پرو ، اکوادور، نیکاراگوئه ، برزیل در کنار وجود دولت هایی مانند کوبا که سال هاست روابط تیره ای با واشنگتن دارند باعث شده تا روابط مستحکم سیاسی و نظامی که آمریکا در دوره جنگ سرد با این منطقه داشت دچار تغییرات عمده ای شود. انتخاب رهبران چپگرا در آمریکای لاتین به انزوای بیشتر ایالات متحده در این منطقه منجر شده و با حضور قدرتمند چاوز و کشور نفت خیز ونزوئلا آنها دیگر به کمک های واشنگتن نیاز نخواهند داشت.

کشوری مانند ونزوئلا  که هوگو چاوز چپ گرا در آن  مدتهاست قدرت  را بدست دارد ضمن کاهش قابل ملاحظه روابط نظامی با آمریکا ، به گسترش روابط نظامی با روسیه پرداخته و در سال های اخیر به یکی از مشتریان عمده تجهیزات نظامی روسیه مبدل شده است . ضمن این که چاوز بدنبال نفی سلطه آمریکا بر این کشور و تشویق دیگر کشور های منطقه برای مبارزه با سلطه گرایی  آمریکا است . روسای کشور هایی مانند  پرو ، بولیوی و اکوادور نیز کمابیش همین مسیر را طی کرده و خواهان قطع سیاست های سلطه طلبانه آمریکا در کشورشان چه  از جنبه اقتصادی و سیاسی و چه از جنبه دفاعی و نظامی هستند.

این در حالی است که بازیگران جدید بین المللی مانند روسیه و چین نیز بیش از پیش بدنبال  توسعه نفوذ در آمریکای لاتین و گسترش روابط در جنبه های مختلف و از جمله  فروش تسلیحات و کسب پایگاه نظامی هستند.در این زمینه روسیه چند سال قبل اقدام به برگزاری رزمایش دریایی با ونزوئلا کرده و بر تقویت روابط نظامی خود با کوبا و دیگر کشور های آمریکای لاتین تاکید ورزیده است. از دیدگاه روسیه، آمریکای لاتین بازار مطلوبی برای تسلیحات روسی بوده و در عین حال افزایش حضور نظامی روسیه در این منطقه به مثابه اقدامی متقابل در برابر اقدامات خصمانه آمریکا در صحنه اروپا بویژه استقرار سپر موشکی و نیز گسترش ناتو بسوی شرق محسوب می شود. به طور کلی روسیه سعی می‌کند اختلافاتش با ایالات متحده در زمینه مسائلی همچون گسترش ناتو به شرق و طرح‌های آمریکا برای استقرار سامانه های سپر موشکی در اروپا را به آمریکای لاتین بکشاند. در واقع روس‌ها با تغییر میدان بازی قصد دارند توجه مقامات کاخ سفید را به اقدامات تلافی‌جویانه خود جلب کنند. از این رو روسیه تلاش می‌کند نفوذ خود را در منطقه آمریکای لاتین افزایش داده و با انعقاد قراردادهای نظامی و امنیتی، منافع آمریکا در آمریکای لاتین را به چالش بکشد. بدین ترتیب روس‌ها سعی دارند با استفاده از اصل "مقابله به مثل" به آمریکایی‌ها تفهیم کنند که حضور واشنگتن در حیاط خلوت روسیه می‌تواند پاسخی مشابه داشته باشد. روسیه در صدد است از طریق گسترش حیطه نفوذ خود در آمریکای لاتین، پاسخی مناسب به نفوذ روزافزون ایالات متحده در مناطق اروپای شرقی، قفقاز و آسیای مرکزی بدهند.

این در حالی است که آمریکا با توجه به چالش های موجود در مسیر حفظ نفوذ خود در آمریکای لاتین در صدد است با استفاده از فرصت موجود یعنی برپایی نشست وزرای دفاع قاره آمریکا در مونته ویدئو به هر بهانه ممکن اقداماتی را برای شروع و یا گسترش برخی اقدامات مشترک دفاعی و نظامی با کشور های آمریکای لاتین آغاز نموده و بدین ترتیب نقش منطقه ای مسلط خود را کماکان حفظ نماید.با این همه آمریکا در این مسیر با چالش های متعددی مواجه است. در این باره شورای روابط خارجی آمریکا چند سال قبل  با اشاره به منافع ایالات متحده در منطقه آمریکای لاتین، راهکارهایی را برای گسترش روابط آمریکا با کشورهای این منطقه ارائه داده و در عین حال اعتراف کرده بود که دوران نفوذ واشنگتن در این منطقه به سر آمده است. شورای روابط خارجی آمریکا نوشت  منطقه آمریکای لاتین بزرگترین تامین کننده خارجی نفت برای آمریکا و یک شریک محکم و قدرتمند در توسعه سوخت های جایگزین است. این منطقه سریع ترین شریک تجاری در حال رشد آمریکا و همچنین بزرگترین تولید کننده مواد مخدر است. آمریکای لاتین همچنین بزرگترین منبع مهاجران آمریکایی است. همه این موارد، روابط عمیق- راهبردی، اقتصادی و فرهنگی - آمریکا با این منطقه را تقویت می کند، اما همچنین نگرانیهای عمیق را تقویت می کند. این شورا تصریح می کند که دوره آمریکا به عنوان نفوذ برتر در آمریکای لاتین به سر آمده است. شورای روابط خارجی افزوده است کشورهای این منطقه نه تنها قوی تر شده اند، بلکه روابط خود را با کشورهای دیگر از جمله روسیه و چین و هند  گسترش داده اند.