رشادت مردم کُرد ایرانی در دفاع از کیان مملکت

استان های غربی کشور در هشت سال دفاع مقدس

31 شهریور ماه هر سال، به پاس افتخارآفرینی و مبارزه حق طلبانه مردم ایران، به عنوان سالروز شروع جنگ تحمیلی از سوی رژیم بعث عراق علیه جمهوری اسلامی ایران با عنوان «هفته دفاع مقدس» نامگذرای شده است. روز و هفته ای که برای همه ایرانیان و البته مردم استانهای هم جوار با عراق یادآور شروع هشت سال پیاپی مقاومت و ایستادگی توام با از دست دادن عزیزان، خانه و کاشانه است. در طول سالهای اول پس از انقلاب مردم ایران با چالش های بزرگی برای دفاع از انقلاب اسلامی روبه رو بوده و پاسداری از انقلاب اسلامی در گرو برون رفت پیروزمندانه از این گرداب بود. آشفتگی ناشی از انقلاب و تغییر ساختارها به خصوص در بخشهای اداری و نظامی، فشار های خارجی از جانب کشورهای غربی برای اعمال نفوذ مجدد و استثمار انقلاب و همچنین فعالیهای جاه طلبانه گروهای مختلف برای به بیراهه کشیدن انقلاب اسلامی، از جمله این چالشها بود.

اما در این میان شاید بتوان بیان داشت که بزرگترین آزمون برای مردم، پس از انقلاب، جنگ خصمانه و تحمیلی رژیم بعثی صدام علیه مردم ایران بود. جنگی نابرابر که در یک طرف آن ارتش تا دندان مسلح عراق با پشتیبانی همه جانبه کشورهای غربی قرار داشت و در دیگرسو مردم ایران که برای دفاع از انقلاب اسلامی به فرمان رهبر انقلاب خود لبیک گفته و با جان و دل پا به عرصه نبرد گذاشتند. اکنون پس از گذشت دبیش از دو دهه از پایان جنگ بی شک نمی توان منکر صدمات و آسیبهای جبران ناپذیر در استانهای غربی و جنوبی کشور شویم. اگرچه آنها هیچگاه در این راه مبارزه تنها نبودند اما در این شهرها پیر و جوان، زن و کودک همگی در کنار مردان خود ایستادند تا دشمن را از خانه هایشان بیرون کنند و بتوانند دین خود را به انقلاب اسلامی ادا نمایند. حمله های مداوم زمینی و هوایی به شهرها که تنها در کرمانشاه بالغ بر 1126 مرتبه هجوم و بمباران هوایی و موشکی ارتش بعثی بوده، از دست دادن عزیزان، ویرانی خانه و کاشانه و آوارگی مردم این استانها گواهی بر استقامت و دلیری آنها است.

رشادت مردمان کُرد ایرانی در جنگ

در این میان رشادت و جنگجویی مردم کرد ایران، را نیز نباید فراموش نمود. مردمی که علاوه بر جنگ با دشمن متجاوز باید در جبهه داخلی، علیه گروهک های ضد انقلابی نفوذ کرده به این شهرها نیز می جنگیدند. تلاش و مبارزه ای دو چندان علیه متجاوزین خارجی و مزدوران داخلی بیانگر عزمی راسخ برای دفاع از انقلاب اسلامی و ارزشهای آن بوده که کردهای ایران در طول تاریخ مقاومتی ایران بدان مشهوراند. وجود 5 هزار و 400 نفر شهید راه حق در استان کردستان و 9 هزار و 500 شهید در استان کرمانشاه گواهی بر رشادت ها و فداکاری های این مردمان است. از دیگر تلاشهای رزمندگان به خصوص در استانهای غربی و کردنشین می توان به حماسه پاوه در مرداد سال 58، برای مقابله با یورش مشترک گروههای ضد انقلابی و رژیم بعثی، و یا حماسه گیلان غرب و مقاومت و پایداری مردم کرمانشاه در این حماسه، اشاره کرد.

آثار بجای مانده از جنگ

اما اکنون با گذشت 24 سال از پایان هشت سال پیاپی دفاع مقدس، تا چه اندازه می توان بیان داشت که چهره این شهرها از غبار جنگ پاک شده و سرعت توسعه در استان های غربی و جنوبی جنگ زده تا چه حد بر اساس برنامه های دولت بوده است؟

در طول دو دهه پس از جنگ بر اساس سیاستهای دولت و سرمایه گزاری های بخش خصوصی و دولتی، استاهای غربی و جنوبی رشد چشمگیری به لحاظ توسعه یافتگی داشته اند. سرمایه گزاری در بخش صنعتی و احداث کارخانه های صنعتی- دفاعی و تولیدی، تمرکز بر بخش کشاورزی، تأکید هرچه بیشتر بر آموزش و پرورش از جمله فعالیتهای سودمند جهت حرکت به سمت پیشرفت و توسعه در این استان ها است. استانهای غربی و جنوبی، دارای پتانسیل های بالقوه زیادی در بخشهای مختلف مانند کشاورزی، صنعت و معدن بوده که در صورت اعمال سیاستهای مناسب و سرمایه گذاری پیوسته و اعمال مدیریت کارامد می توانند موتور محرکه ای مناسب برای ارتقاء و رشد این استانها باشند. به عنوان مثال بر اساس برآوردهای صورت گرفته توسط خانه صنعت و معدن استان کرمانشاه این استان، در مهر ماه امسال، در رتبه 19 توسعه یافتگی در بین دیگر استانها قرار دارد.

اگرچه در طی این دو دهه پس از جنگ تلاشهای زیادی در زمینه بازسازی و احیای این استان ها صورت گرفته است، اما باید تأکید کرد که شکوفایی در گرو توجه مدام و پیوسته مسئولین کشور است.

مشکلاتی چون دوری از پایتخت و حملات پی در پی به خصوص در سالهای اول وقوع جنگ در این استانها سبب گشت تا تلاشها برای بازسازی این مناطق با تأخیر مواجه شود، به نحوی که این کندی در بازسازی و پیشرفت، در مقایسه با سایر استانها، کماکان ادامه داشته است. وضعیت جغرافیایی و نزدیکی به مرز (استان کرمانشاه به لحاظ موقعیت جغرافیایی بیش از 300 کیلومتر مرز مشترک با کشور همسایه عراق دارد) می تواند سبب رشد بازارهای صادراتی و تولیدی از این مناطق شود اما آنچنان که باید مورد توجه قرار نگرفته است.

از دیگر مسائلی که مردم نواحی غربی و جنوبی با آن مواجه اند، می توان به عدم دسترسی به امکانات بهداشتی به صورت فراگیر و جامع، کمبود دسترسی به خطوط حمل و نقل زمینی مناسب، عدم توجه کافی به بخش کشاورزی و کمک به کشاورزان به خصوص در استانهای کرمانشاه و کردستان و همچنین سرمایه گزاری ناکافی در زمینه جاذبه های گردشگری و توریستی در مناطق غربی، اشاره نمود البته لازم به ذکر است راه آهن غرب کشور در حال احداث است اما می بایست در روند راه اندازی آن سرعت بیشتری به خرج داد.

جدای از ویرانی های فیزیکی ناشی از جنگ، مردم این مناطق با مشکل بزرگ دیگری نیز مواجه بوده اند و آن مشکلات اجتماعی و روحی ناشی از بروز جنگ است. مشکلاتی چون مهاجرت اجباری از مناطق مورد تجاوز، که خود سبب بروز برهم خوردن روال زندگی و بروز تعارضات فرهنگی و نارسایی های اجتماعی شده است، از دست دادن موقعیت های اجتماعی گذشته، آسیبهای روحی شدید ناشی از مرگ عزیزان و هم نوعان، احساس انزوا و طرد شدگی، همگی مسائلی است که در طول این دو دهه کمتر آثار ناشی از آن برطرف شده و گاهاً مردم همچنان با این مشکلات دست و پنجه نرم می کنند.

چشم انداز پیش رو

اگرچه تلاش برای بازسازی مناطق جنگ زده چه به لحاظ فیزیکی و چه لحاظ اجتماعی همواره در دستور کار دولت و سیاست گذاران بوده است و تا امروز نیز ادامه داشته است؛ اما باید قبول داشت که هنوز این کمک ها و تلاشها کافی نبوده و حرکت در مسیر سازندگی استانهای در گیر جنگ تحمیلی باید با نظارت و سرمایه گذاری بیشتری همراه باشد. به خصوص در زمینه های اجتماعی و روحی مردم این مناطق چشم انتظار حمایتهای بیشتری هستند که تنها با یار پیوسته و مداوم امکان پذیر خواهد بود.

نکته بسیار پر اهمیت دیگری که می تواند روند این توسعه را شتاب ببخشد تغییرات ساختاری و سیاسی در کشور همسایه عراق است به نحوی که دیگر نه اثری از صدام حسین دشمن ملت ایران باقی مانده است و نه دیگر حزب بعث روی کار است بلکه این دوستان و متحدان سال های نه چندان دور ایران، یعنی کُردها و شیعیان هستند که در راس قدرت قرار گرفته اند و به همین دلیل روابط دو کشور بسیار دوستانه، حسنه و رو به گسترش بوده است لذا این روند باعث می شود که دیگر سرمایه گذاری در استان های غربی و جنوبی با ریسک بالایی نباشد بلکه نگاههای بیشتری را نیز متوجه خود کرده است چون این مناطق که زمانی سرحد دفاع از ناموس و کیان ملت بودند اینک دروازه های دوستی ایران و عراق و ملت دو کشور دوست همسایه محسوب می شوند.

الهام محمدی