کارآفرینی راه تحقق اقتصاد مقاومتی/ دولت بستر کسب و کار را فراهم کند

مینو مهرنوش در گفت‌وگو با فارس، با اشاره به رویکرد مسئولان برای رسیدن به اقتصاد مقاومتی و تأثیر کارآفرینی در این بحث پرداخت و اظهارداشت: این موضوع از سوی مقام معظم رهبری مطرح شده و بنا به موقعیت زمانی که در آن قرار داریم بیشتر مورد توجه است و دو مسأله در این رابطه بسیار مهم تلقی می‌شود.

وی، ضرورت تقویت و پرداختن به اقتصاد مقاومتی را وجود مشکلات داخلی، حمایت و توسعه تولید و نیز مقابله با تحریم‌ها و فشارهای همه‌جانبه از سوی کشورهای اروپایی و آمریکا دانست.

* اقتصاد مقاومتی را اقتصاد دفاعی تعبیر نکنیم

مهرنوش با بیان اینکه نباید مفهوم اقتصاد مقاومتی را به اقتصاد دفاعی تعبیر و تفسیر کرد، بیان داشت: این رویکرد به معنای بستن مرزهای کشور و عدم ورود و خروج کالا نیست و قطعاً کشور برای تأمین برخی محصولات خود نیاز به ورود کالا از دیگر کشورها دارد.

این استاد دانشکده کارآفرینی یکی از ویژگی‌های اقتصاد مقاومتی را استفاده از ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های موجود در کشور دانست و افزود: با ایجاد فضا سازی در مباحث علمی و کاربردی کردن آن می توان با ظرفیت‌های موجود بسیاری از مشکلات موجود را رفع کرد.

* ذات کارآفرینی با مقاومت و فرصت سازی عجین است

وی در پاسخ به این سؤال که کارآفرینی چگونه می‌تواند در ایجاد فراهم کردن بستر اقتصاد مقاومتی تأثیرگذار باشد، تصریح کرد: ذات مبحث کارآفرینی با مقاومت و شناسایی فرصت‌های جدید گره خورده است و زمانی که از کارآفرین صحبت می‌شود، در ذهن افراد ویژگی مقاومت متبادر می‌شود.

مهرنوش خاطرنشان کرد: کارآفرینی ابزار بسیار مهم برای داشتن یک اقتصاد کلان است تا بتوان آن را با نام اقتصاد مقاومتی در نظر گرفت.

* فرصت‌ها باید در اقتصاد مقاومتی به ارزش تجاری تبدیل شود

به گفته این استاد دانشگاه، یک کارآفرین با نگاه تیزبینانه به دنبال فرصت‌ها است و در مقابل مشکلاتی که بر سر راه است، مقاومت کرده و با برداشتن مشکلات به موفقیت دست پیدا می‌کند. در حقیقت، شخص و گروه‌هایی که می‌توانند فرصت‌ها را شناسایی و آن را تبدیل به ارزش تجاری کنند کارآفرین گفته می‌شود.

وی تأکید کرد‌: ظهور این افراد در این شرایط باعث می‌شود که به اقتصاد مقاومتی دسترسی پیدا کرده و تجارب سایر کشورها نیز نشان می‌دهد کارآفرینان افرادی هستند که در شرایط سخت اقتصادی روی فرصت‌های خاصی حرکت و از بحران‌ها عبور کرده تا موجب توسعه و رشد اقتصادی شوند.

* کارآفرینی مکمل اقتصاد مقاومتی است

این استاد دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران، در پاسخ به این سؤال که آیا می‌توان با آموزش کارآفرینی در سطوح مختلف تحصیلی رویکرد اقتصاد مقاومتی را دانشگاه‌ها و جوانان دنبال کرد، گفت: در حال حاضر برخی دروس با عنوان کارآفرینی در دانشگاه‌‌ها تدریس می‌شود، اما این موارد بیشتر مربوط به راه‌اندازی و توسعه کسب و کار است تا بحث کارآفرینی، این دو مبحث مکمل یکدیگر بوده و با استفاده از آن می‌توان به اقتصاد مقاومتی دست پیدا کرد.

مهرنوش، کارآفرینی و کسب و کار را، راه دستیابی به اقتصاد مقاومتی عنوان کرد و یادآور شد: به منظور فرهنگ سازی رویکرد اقتصاد مقاومتی در دانشگاه‌ها نمی‌توان متون و دروس را با این عنوان آموزش داد، اما باید یک اصل کلی از سوی اقتصاددانان و کارشناسان این حوزه مصادیق آن تعیین و تبیین شود.

عضو هیئت علمی دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران در خصوص شاخص خوداتکایی در کارآفرینان و نقش آن در اقتصاد مقاومتی اظهار داشت: این دیدگاه مورد قبول بسیاری کارشناسان اقتصادی است اما نباید اقتصاد مقاومتی را خودکفایی و دوری از ورود ارز و کالا به کشور تفسیر کرد بلکه می‌توان از ظرفیت‌ها و امکانات دیگر کشورها به منظور توسعه و پیشرفت در تولید و رسیدن به اهداف استفاده کرد.

وی در خصوص ایجاد و راه‌اندازی مراکز مشاوره شغلی و کارآفرینی توسط وزارت تعاون کار و رفاه اجتماعی اظهار داشت: نگرش و بیش ایجاد کسب و کار از طریق بخش دولتی و خصوصی بسیار مهم است.

این استاد کارآفرینی با اعتقاد به اینکه تغییر و نگرش در رابطه با کسب و کار و کارآفرینی نیاز به آموزش و ایجاد آگاهی و سرمایه گذاری دارد، تصریح کرد: یکی از زمینه‌های رشد و توسعه این مباحث توجه و ارائه برنامه دقیق و سرمایه‌‌گذاری دولت و بخش خصوصی است.

* دولت زمینه کسب و کار را برای بخش خصوصی هموار کند

مهرنوش با اشاره به ورود دولت به کارهای اجرایی در زمینه کسب و کار و کارآفرینی گفت: قطعاً دولت نباید در مباحث اجرایی وارد شود و می‌تواند از طریق برنامه‌ریزی، بسترسازی، فراهم کردن زیر ساخت‌ها بر فعالیت‌ بخش‌های اجرایی نظارت داشته باشد.

وی نقش دولت را معرفی، حمایت و نظارت بازار خدمات کسب و کار دانست و افزود:‌ فراهم کردن بازار تسهیلات برای عرضه‌کننده و مصرف‌کننده خدمات باید توسط دولت انجام شود.

مهرنوش تأکید کرد: در حال حاضر برخی دستگاه‌های دولتی چنین بازاری را ایجاد کردند و گروه‌هایی را در قالب همکاری معرفی می‌کنند، اما اینکه تسهیلات خاصی برای شرکت‌های ارائه‌دهنده مشاوره و آموزشی کسب کار در نظر بگیرند وجود ندارد.

وی ادامه داد: تا حدودی حوزه‌ها و روش‌های پرداختن به کار وجود دارد، اما ایجاد تعامل سیستمی میان خدمات گیرنده و ارائه دهنده خدمات وجود ندارد.

این استاد دانشگاه در پاسخ به این سؤال که برای راه‌اندازی یک کسب و کار در کشور از ارائه طرح تا بهره‌برداری چه مدت زمان نیاز دارد، تصریح کرد: با توجه به رشته فعالیت‌های کسب و کار این مدت متفاوت است و اکنون امکان ثبت شرکت ظرف کمتر از چند روز وجود دارد، اما برای گرفتن مجوز از لحاظ زمانی و رانتی هم دچار مشکل هستیم و بسیاری از شرکت‌ها برای فعالیت در زمینه‌ مدنظر با این جواب مواجه می‌شوند که مجوز این فعالیت داده نمی‌شود و مشاهده می‌کنیم که مجوزها خرید و فروش می‌شوند و این موضوع بدان معناست که بازار برای آن وجود دارد.

مهرنوش با اشاره به اینکه در حال حاضر مجوز برخی فعالیت‌ها از سوی مراکز رسمی داده نمی‌شود، عنوان کرد: این در حالی است که در بازار آزاد باید این مجوز را با پول خریداری کرد و دلیل مسئولان برای عدم صدور مجوز اشباع شدن این‌گونه فعالیت و شرکت‌ها است که گاهی اوقات از سوی همین شرکت‌ها به دولت فشار وارد می‌شود.

* پروسه راه‌اندازی کسب و کار در کشور طولانی است

این فعال کارآفرینی پروسه راه‌اندازی کسب و کار در کشور را طولانی و زمانبر ارزیابی کرد و افزود: بروکراسی حاکم بر راه‌اندازی کسب و کار در بسیاری از موارد غیر ضروری و ناکارآمد است که تنها به فرسایشی شدن زمان و ایجاد کار کمک می‌کند.

وی یکی از مشکلات اساسی در حوزه کسب و کار را مباحث مربوط به قانون کار دانست و خاطرنشان کرد: کسب و کارهای فعلی کشور با منابع انسانی بسیار مشکل دارند و قانون کار به نحوی تنظیم شده که کارفرما با مشکل مواجه می‌شود.

وی تأکید کرد: کارگر،‌ کارفرما و دولت از ثبات لازم در زمینه کاری برخوردار نیستند و هیچ‌کدام از وضعیت فعلی رضایت کامل ندارند که این مسئله منجر به بی‌اعتمادی طرفین نسبت به یکدیگر در کار می‌شود.