يك ماه عاشقي توشه اي براي يك سال بندگي

هنوز دلمان گرم عشق بازي با ماه مهماني خدا بود كه ناگهان منادي حلول عيد را خبر داد و ما را در بهت و حسرت يك ماه ديگر از ماه هاي عاشقي و بندگي فرو برد. هنوز جان روحمان از زلال اين چشمه معرفت سيراب نشده بود، هنوز اشك هاي عاشقي شب هاي پرستاره و آسماني ماه خدا روي گونه هايمان بود و هنوز يك دل سير با خدا مناجات نكرده بوديم كه عيد فطر آمد و نوبت عاشقي به سالي ديگر افتاد. وداع با ماه مهرباني و ملكوتي خداوند، هميشه سخت است و دلگير. خصوصاً وقتي فرازهاي زيباي مناجات عارفانه حضرت امام سجاد عليه السلام را در وداع با ماه ضيافت الله زمزمه مي كني، احساس جدايي از محبوبي عزيز و دوست داشتني در وجودت دو چندان مي شود. كاش مي شد همه عمر مهمان خدا بود، كاش همه سال را در اين بزم عاشقانه و اين شور مستانه بوديم. اما آيا به راستي نمي شود حال و هواي ماه خدا را هميشه داشت يا لااقل بخشي از آن را؟ حضرت امام سجاد عليه السلام در فرازي از همان مناجات، ماه رمضان را ماه نرم شدن دلها معرفي مي فرمايند. اگر همين فراز از آن مناجات را مورد توجه و كنكاش قرار دهيم شايد بتوانيم همه سالمان را رنگ رمضان بزنيم و عطر ناب اين بزم را با مشام جانمان استشمام كنيم. ببينيم چه چيزي دلها را نرم كرد و آسماني؟ اگر بخشي از اين نرمي بخاطر ويژه هاي ماه مبارك رمضان باشد، كه بي ترديد هم چنين است- يقيناً بخشي ديگر، مربوط است به اعمالي كه در روزها و شب هاي اين ماه انجام داديم. وقتي چنين است چرا اين برنامه را، برنامه ثابت و هميشگي مان در طول سال قرار ندهيم؟ به اميد آنكه هميشه در حال و هواي ماه خدا باشيم، چند راه كار ساده را با هم مرور كنيم:

 

1-تلاوت قرآن. يقيناً در بهار قرآن، همه و همه رجوع بيشتري به كتاب انسان ساز و آسماني قرآن دارند و برنامه جزءخواني روزانه، تقريباً برنامه اي عمومي است. يقيناً فهم و تدبر در آيات الهي ما را آسماني مي كند. پس چرا همه سال قرآن نخوانيم!؟ شهيد مطهري در نامه اي به فرزندشان او را توصيه به خواندن حداقل روزانه يك حزب قرآن مي كنند و تاكيد مي كنند كه اين كار حداكثر 5 دقيقه طول مي كشد! پس چرا معطليم بسم الله روزانه 5 دقيقه به سخن خدا گوش بدهيم!

2-سحرخيزي در سحرهاي ماه مبارك، براي خوردن سحري معمولا يك ساعت قبل از اذان بيدار مي شويم تا دلتان بخواهد درباره بيداري قبل از اذان صبح توصيه و تاكيد و دستور داريم. نفحات و نسيم هاي سحري، اعجازي دارند كه بر هيچكس باطن آن معلوم نيست و هر كس به قدر ظرف خودش فهمي از آن دارد. مثل ما كه حالا ثمر يك ماه سحرخيزي را با همه وجودمان حس مي كنيم. نه يك ساعت اما مي شود لااقل يك ربع قبل از اذان صبح بيدار بود و اين رويه نيكو را ادامه داد. هر چند اعمالي مثل نماز شب در آن ساعت از بالاترين دستورات است اما نفس بيدار بودن مهم است حتي اگر فقط در سجاده ببينيم و بنشينيم!

3-نماز اول وقت معمولا توفيق نماز اول وقت- خصوصاً نماز صبح- فقط در ماه رمضان حاصل است. اين دستور اكيد معصومين، نقشي اساسي در نظم زندگي و احساس آرامش دارد. خودمان را از اين آرامش محروم نكنيم و همه سال را به اين سنت حسنه بگذرانيم و حالا اگر به جماعت باشد كه نورعلي نور!

4- مهماني رفتن و مهماني دادن. معمولا در ماه مبارك رمضان يا به افطاري دعوت شده ايم يا مهمان افطاري داشته ايم. اين مهماني ها يعني صله رحم در بهترين شب ها و روزهاي خدا. بركت صله رحم بر هيچ كداممان پوشيده نيست بله همه كار داريم، شلوغيم، گرفتاريم! اما ديدن خواهر و برادر و فاميل بركتي دارد كه غفلت از آن موجب پشيماني است! مي توان كم خرج و ساده در همه سال سنت نيكوي ماه مبارك را زنده كرد و به ياد افطاري هاي لذت بخش ماه خدا، از اقوام و خويشان پذيرايي كنيم، فقط فراموش نكنيم ساده و بي آلايش!

5- حق الناس. همه ما شاهد بوده ايم كه در ماه مهماني خدا، افراد در اظهارنظر و سخنان خود، بسيار محتاط مي شوند، هر حرفي را نمي زنند و حتي هر حرفي را نمي شنوند! ديده ايم كه شخص مي گويد «حيف كه ماه رمضان است يا حيف كه روزه ام وگرنه...»! چرا هميشه ماه رمضان نباشد؟ چرا تلاش نكنيم هميشه از گفتارمان مراقبت كنيم؟ مي شود پشت سر خواهر و برادر ديني مان حرف نزنيم. قطعا خداي ماه رمضان بعد از ماه رمضان هم مي شنود و بر كارهاي ما شاهد و ناظر است مراقب باشيم اندوخته ماه را با يك غيبت نابود نكنيم!

6- دعا و مناجات. خوب كه دقت مي كنيم، در ماه خدا، هيچ كدام از نمازهايمان نماز خالي نبود! يعني بعد از سلام فرار نكرديم. نشستيم و با خدا حرف زديم. يا علي و يا عظيم خوانديم دعاي روز را خوانديم و براي مردم طلب خير كرديم. چرا همه سال با خدا حرف نزنيم؟ وقت زيادي نمي گيرد يكي دو دقيقه. شبها هم افتتاح خوانديم يا اباحمزه. اين مناجات ها اثر عجيبي در بيداري دل و نرم شدن آن دارد. وقتي شب در اباحمزه از ترس تاريكي و تنگي قبر و از ترس سؤال نكير و منكر گريه مي كرديم، فردايش نمي توانستيم آدم ديگري باشيم و به مردم ظلم كنيم. مدام همان تصوير مناجات جلوي چشممان بود. مدام به خودمان مي گفتيم كه ما همانيم كه در افتتاح با اذن خود خدا با او حرف نزنيم پس هر حرفي را نزنيم. اين فايده مهم مناجات را از خودمان دريغ نكنيم. اگر نه هر شب لااقل بعضي شبهاي هفته را به خلوت با خدا بگذرانيم. كوتاه هم باشد عيبي ندارد اما سر زدن به خدا را فراموش نكنيم!

7-مراقبت: يك چيزهايي هست كه راه را باطل مي كند و همه مان بلديم و از آنها دوري مي كرديم. اما نه بالاتر از آن هم بود مراقب بوديم نگران بوديم حس مي كرديم بعضي كارهاي ديگر هم روزه مان را خراب مي كند از آنها دوري مي كرديم. مواظب بوديم نگاهمان به كساني كه نبايد نيفتد! حجابمان جوري نباشد كه كسي دلش بلرزد! حرفي نزنيم كه كسي برنجد و خيلي كارهاي ديگر. همه اينها را برگ برنده روزه مان مي دانيم. حالا چرا قصد برگشتن كنيم!؟ چرا باز هم نگاهمان را مراقبت نكنيم؟ چرا حجابمان مثل ماه رمضان نباشد؟ مراقبت ما را به جايي مي رساند كه احساس قرب و نزديكي هميشگي را برايمان به ارمغان مي آورد. يك ماه امتحان اين را برايمان ثابت كرد مواظب باشيم دور نشويم.

8-بهره مندي از مجالس علما. اكثر مردم در ماه رمضان، رفت و آمد بيشتري به مساجد و جلسات مذهبي دارند. حتي آنها هم كه توان رفتن ندارند. به خاطر پخش سخنراني ما از صدا و سيما، خواه و ناخواه در زلال معارف الهي، تن مي شويند. اما معارف براي همين سي روز نيستند! مساجد براي سي روز ساخته نشده اند! بعد از ماه مبارك رمضان هم خودمان را محروم نكنيم مسجد محل را جزء برنامه هاي هميشگي مان قرار بدهيم. به گوش كردن، بيش از سخن گفتن عادت كنيم و چه گوش كردني بهتر از جلسات معارف و مذهبي؟! در اطرافمان اگر نه هر شب هر هفته و لااقل هر ماه از اين مجالس هست. صدا و سيما هم اگر نه به اندازه ماه مبارك رمضان اما خالي از اين محافل نيست. فراموش نكنيم حضرت امام سجاد در مناجات ابا حمزه ثمالي، دور بودن از مجالس علما را يكي از عوامل تيره روزي و بيچارگي معرفي فرموده اند.

همين چند راه كار ساده، كليدهاي عيش مدام و عشق بازي جاودانه با حضرت رب العالمين است. خودمان را محروم نكنيم و بر سر سفره رحمت خدا بمانيم و البته ديگران را هم فراموش نكنيم.

حسين منصور

التماس دعا.