موازي‌کاري، آسيب بزرگ صادرات پتروشيمي

به گزارش موج، موازي‌کاري از جمله مسائلي است که در کشور ما همواره در حوزه‌هاي مختلف مشکل‌ساز بوده و متاسفانه هزينه‌هاي فراواني به بخش‌هاي مرتبط وارد مي‌کند. موازي‌کاري در عرصه اقتصاد، زيان‌هاي به مراتب بيشتري در پي دارد چرا که بروز هرگونه ضعف در اقتصاد، روي ساختارهاي کشور مي‌تواند تاثيرگذار باشد. 

در حوزه‌هاي مختلف اقتصادي نيز برخي بخش‌ها داراي تاثيرگذاري بالاتري هستند که صنعت پتروشيمي يکي از اين بخش‌هاست. اگر به آمار صادرات غيرنفتي ايران نظري بيافکنيم، خواهيم ديد که صنعت پتروشيمي و صنايع وابسته به آن از جايگاه خاصي برخورداراست؛ بطوريکه مي توان گفت صادرات غير نفتي ايران بدون پتروشيمي جايگاه چندان مناسبي نخواهد داشت. 

بخش اعظم صادرات غيرنفتي ايران وابسته به صنعت پتروشيمي است و به همين دليل رونق بخش پتروشيمي مي‌تواند رونق بخش صادرات غيرنفتي و به تبع آن افزايش درآمدهاي ارزي کشور باشد. آنچه نيل به اين هدف را تسهيل مي‌‌سازد، توسعه صنعت پتروشيمي و تسريع در احداث مجتمع‌هاي پتروشيمي به منظور افزايش توليد است اما اين تنها بخشي از مسير حرکت است. يکي از مسايلي که مي‌تواند روند صادرات و درآمدزايي صنعت پتروشيمي را بهبود بخشد، حذف موازي‌کاري در صادرات محصولات پتروشيمي است. 

شرکت بازرگاني پتروشيمي که بيش‌از 20 سال پيش تشکيل شده تا مسووليت صادرات محصولات پتروشيمي ايران را برعهده داشته باشد، زماني که يک شرکت دولتي در سال 1388 با واگذاري 55 درصد از سهام اين شرکت به بخش خصوصي، شرکت بازرگاني پتروشيمي به عنوان ي شرکت خصوصي، فعاليت خود را ادامه داده و البته از همان زمان مشکل موازي‌کاري در صادرات محصولات پتروشيمي ايجاد شده است. چرا که از آن پس، اين شرکت تنها صادرکننده محصولات پتروشيمي نبود و ساير شرکت‌هاي خصوصي هم در اين عرصه فعال شدند؛ هر چند که شرکت بازرگاني پتروشيمي همچنان نقش اصلي را در صادرات ايفا مي‌کند. 

به طوري که براساس آخرين آمار اعلام شده، از ابتداي فروردين تا پايان تير ماه امسال، يک ميليون و 947 هزار تن محصولات پتروشيمي به ارزش بيش از 1.7 ميليارد دلار توسط شرکت بازرگاني پتروشيمي به کشورهاي مختلف جهان صادر شده است. 

پيش‌بيني مي‌شود ارزش صادرات پتروشيمي تا پايان سال جاري به بيش از 15 ميليارد دلار برسد. اما موازي‌کاري حاصل از تعدد مراجع صادرکننده محصولات پتروشيمي مي‌تواند با ايجاد رقابت کاذب، اختيار و توان قيمت‌گذاري را از اختيار فروشنده خارج کند و در اين شرايط، خريدار به عنوان عامل تعيين‌کننده بازار شناخته مي‌شود. در حقيقت وقتي قرار باشد يک محصول خاص در خارج از کشور به فروش برسد، بازاريابي فروش محصول از دو يا چند کانال مختلف موجب مي‌شود خريدار براي ارزان‌تر خريدن محصول، بين فروشندگان که همه از يک مبدا هستند رقابت ايجاد کرده و عملا با کاهش قيمت محصولات صادراتي، کشور صادرکننده که ايران است دچار زيان مي‌شود البته اين امر به معناي حمايت از ايجاد انحصار در صادرات و فروش محصولات پتروشيمي توسط يک شرکت خاص(شرکت بازرگاني پتروشيمي) نيست. 

اما در اين مورد خاص، موازي‌کاري و حضور از چند کانال مختلف در بازارهاي جهاني به منظور بازاريابي براي فروش محصولات پتروشيمي، نه تنها شرکت‌هاي صادرکننده و مجتمع‌هاي پتروشيمي را متضرر مي‌کند، بلکه در حوزه‌‌اي کلي، به صنعت پتروشيمي کشور نيز ضربه وارد مي‌کند چرا که حاصل تداوم اين موازي‌کاري در بازاريابي و فروش محصولات پتروشيمي، وارد ساختن آسيب‌ و لطمه به صنعت پتروشيمي و کاهش درآمدهاي صادراتي به دليل شکسته شدن قيمت به دليل ايجاد رقابت کاذب در بازاريابي است. 

اميد که با حذف اين موازي‌کاري يا حداقل ايجاد ساختار مناسب براي بازاريابي و صادرات محصولات پتروشيمي، اين مشکل رفع شود.