بررسي عملكرد شاخص بهره وري سرمايه

بسته به نوع تحليل و اهداف مورد انتظار يک تحقيق، سطح مورد نظر انتخاب و مطالعات انجام مي شود. بالاترين سطح بررسي سطح بين المللي و کوچکترين سطح آن که در نظام اجتماعي مورد بررسي قرار مي گيرد بهره وري فردي است.

در اين خصوص با هديه وجداني طهراني، عضو هيات علمي موسسه مطالعات و پژوهش هاي بازرگاني گفت وگويي را انجام داده ايم که به شرح زير است:

سرمايه و سرمايه گذاري چه تاثيري در اقتصاد دارد؟

نهاده سرمايه از جمله مهمترين نهاده‌هاي موثر در توليد كالاها و خدمات است؛ رشد اقتصادي هر كشور رابطه مستقيم با ميزان سرمايه‌گذاري در آن كشور دارد و هرچه بهره‌وري عامل سرمايه بالاتر باشد آهنگ رشد اقتصاد سريعتر مي‌شود.

چرا سرمايه گذاري در کشور ضعيف است؟

بكارگيري فناوري عقب‌مانده، عدم توانايي در استفاده از ظرفيت كامل، عدم توجه كافي به امر تعمير و نگهداري، كمبود نيروي انساني متخصص و كارا در استفاده از عامل سرمايه، ضعف مديريت و غيره از عواملي هستند كه در عدم بهره‌وري سرمايه نقش اساسي و تعيين‌كننده را ايفا مي‌كنند؛ بهره‌وري عامل سرمايه از نسبت ارزش افزوده توليد به ميزان ذخاير سرمايه موجود در اقتصاد به دست مي‌آيد.

متوسط رشد سرمايه گذاري در اجراي برنامه نخست توسعه کشور چگونه بوده است؟

بررسي هاي انجام شده در ارتباط با متوسط رشد شاخص بهره‌وري سرمايه در بخش صنعت، حاكي از آن است كه اين شاخص طي سالهاي اجراي برنامه اول توسعه دربين سال هاي 72-1368 معادل 5.27 درصد و بيشتر از متوسط رشد شاخص بهره‌وري سرمايه ( 2.16 درصد) در طي دوره (86-68) بوده است؛ بيشترين ميزان در ميان برنامه‌هاي توسعه، بالاتر از متوسط رشد شاخص بهره‌وري سرمايه در كل كشور با ( 5.06 درصد)، بالاتر از متوسط رشد شاخص بهره‌وري سرمايه در بخش كشاورزي با ( 1.52 درصد)، پايين‌تر از متوسط رشد شاخص بهره‌وري سرمايه در بخشهاي معدن با (8.68درصد)، ساختمان 18.08درصد، آب‌و‌برق‌و‌گاز با ( 7.22 درصد) و حمل‌و‌نقل‌و‌انبارداري (6.24درصد) نيز بوده است.

در سال هاي اجراي برنامه دوم توسعه (78-1374) سرمايه گذاري چه مقدار بوده؟

معادل 1.81 درصد و كمتر از متوسط رشد بهره‌وري سرمايه (2.16 درصد) در طي دوره (86-68) بوده است؛ همچنين بيشتر از متوسط رشد شاخص بهره‌وري سرمايه در كل كشور با (0.14 درصد)، بالا‌تر از بخش هاي معدن با (4.65- درصد) و كشاورزي با (3.06- درصد)، پايين‌تر از بخش هاي ساختمان با (10.02 درصد)، آب‌و‌برق‌و‌گاز(5.64 درصد) و حمل‌و‌نقل‌و‌انبارداري نيز (4.04 درصد) بوده است.

در سال هاي اجراي برنامه سوم توسعه (78-1374) سرمايه گذاري به شکلي بوده است؟

معادل 0.44- درصد و كمتر از متوسط رشد شاخص بهره‌وري سرمايه با (2.16 درصد) در طي دوره (86-68) بوده است؛ اما در مقايسه با سال هاي اجراي برنامه دوم كاهش چشمگير و قابل ملاحظه‌اي يافته و به شدت تنزل يافته است.

كمترين ميزان با (0.44- درصد) را در ميان برنامه‌هاي توسعه داشته و كمتر از متوسط رشد شاخص بهره‌وري سرمايه در كل كشور (0.54درصد)، پايين‌تر از بخش هاي ساختمان(48.7 درصد) و آب‌و برق‌و‌گاز (5.82 درصد) بوده است.

در3سال اول برنامه چهارم توسعه (83-1379) اين شاخص ها چگونه بوده است؟

معادل 1.59 درصد و كمتر از متوسط رشد بهره‌وري سرمايه (2.16 درصد) طي دوره (86-68) بود و بيشتر از متوسط رشد شاخص بهره‌وري در كل كشور (0.63 درصد) بوده است، بالاتر از بخش هاي معدن با (2.91- درصد)، كشاورزي با (1.39- درصد) و ساختمان با (1.27- درصد) همراه بوده است، پايين‌تر از بخش هاي آب‌و‌برق‌و‌گاز با (3.651 درصد) و حمل‌و‌نقل‌و‌انبارداري(3.52 درصد) بوده است.