چه كسي جواب به هدر رفتن زمان و عمرمان را مي‌دهد؟

بولتن نيوز: گويا حاشيه‌هاي آزمون دكتري امسال پايان ندارد. در اين چند وقت، بارها و بارها از طريق رسانه‌ي ملي و ديگر رسانه‌هاي مكتوب و سايبري، درباره‌ي مشكلات و معايب آزمون دكتري سال 91 مطالبي گفته شد. بولتن نيوز نيز چند وقت پيش در مطلبي با عنوان «تست‌زن‌هاي حرفه‌اي كه "دكتر" لقب مي‌گيرند!» به بررسي اين مشكلات پرداخت. اما در همين رابطه، يكي از دانشجويان دانشگاه امام صادق(ع) نيز با ارسال مطلب زير، موضوعات جديدي را عنوان كرد كه شايد شنيدن آن خالي از لطف نباشد:

دومين تجربه برگزاري آزمون ورودي كنكور دكتري به صورت نيمه متمركز، مثل سال گذشته داراي حرف و حديث هاي بسيار بود. انتقادات به نحوه مجاز شدن دانشجويان، دعوت آن ها به مصاحبه و مواردي از اين دست براي كساني كه اخبار كنكور سراسري دكتري را دنبال كرده اند،‌ اخباري تكراري است. اما شايد از همه عجيب تر مطلبي باشد كه در ادامه مي آيد.

هنگامي كه سازمان سنجش آموزش كشور دفترچه راهنماي ثبت نام و شركت در آزمون سراسري دكتري را در سال 90 بر روي پايگاه اينترنتي خود منتشر كرد، تغييرات سوال برانگيزي نسبت به دفترچه آزمون قبلي ايجاد شده بود. به عنوان مثال مي توان از تغيير مواد امتحاني در اين آزمون و همچنين افزايش تعداد رشته ها نام برد. در مورد اول، يعني تغيير مواد امتحاني نسبت به سال گذشته مي توان به افزودن ماده امتحاني «رياضي» به رشته امتحاني مديريت اشاره كرد (!) كه ربط منطقي بين رياضي و مديريت براي دانشجويان اين رشته، نامفهوم بود. تا جايي كه برخي اين تغيير را ايجاد مزيتي براي دانشجويان رشته هاي مهندسي مثل صنايع تلقي كردند.

اما نكته عجيب تر آن كه سازمان سنجش در راستاي تخصصي تر كردن آزمون، براي برخي از رشته هايي كه در آزمون سال گذشته در دسته هايي عمومي قرار داشتند، دسته اي جداگانه تعريف كرد. به عنوان مثال جدا كردن رشته «مديريت قراردادهاي بين المللي نفت و گاز» از زير شاخه (يا به قول سازمان سنجش رشته امتحاني) مديريت، از اين نمونه از كارها بود. فارغ از عدم اطلاع رساني درخور از رشته امتحاني «مديريت قراردادهاي بين المللي نفت و گاز» و همچنين كيفيت سوالات در سنجش دانش داوطلبان، پس از برگزاري آزمون و تعيين نتايج اوليه، شركت كنندگان در اين رشته به واقعيتي جالب برخوردند. آن هم اين بود كه تنها 24 نفر اول در اين گروه، مجاز به انتخاب رشته شدند! تنها انتخاب مجازشدگان براي دعوت به مصاحبه نيز، دانشگاه امام صادق (عليه السلام) بود. يعني تعريف يك رشته امتحاني (هم عرض رشته مديريت، حقوق، اقتصاد و... كه هر كدام داراي چندين رشته هستند و هركدام از رشته ها توسط چندين دانشگاه حمايت مي شود و اين رشته ها را برگزار مي كند) فقط براي جذب 5 نفر!

موضوع وقتي جالب تر مي شود كه شرط دعوت به مصاحبه در دانشگاه امام صادق (عليه السلام)، داشتن مدرك قبولي در آزمون كتبي «اسما» (معارف اسلامي) است كه اين آزمون از سوي همين دانشگاه به طور معمول در سال دو بار برگزار مي شود. مواد امتحاني اين آزمونِ سي هزار توماني، كه در بين دانشجويان دانشگاه امام صادق (عليه السلام) به آزمون «تافقه» معروف است (به دليل مشابهت هاي آن با آزمون بين المللي تافل) عبارت است از: فقه، اصول فقه، تفسير، قواعد عربي و انديشه اسلامي. در صورتي كه بر فرض محال در اين آزمون پذيرفته شويد، تا 2 سال مي توانيد از فوايد آن بهره بگيريد! حجم هر كدام از مواد امتحاني نيز در نوع خود جالب است. به عنوان مثال، داوطلبان براي آزمون تفسير بايد 74 سوره از سور قرآن كريم را از تفسير شريف الميزان مطالعه كرده و آن را امتحان دهند! يا براي درس انديشه اسلامي، بايد مجموعه كتب شهيد مطهري (رضوان الله تعالي عليه) غير از كتبي كه ايشان درباره سور قرآن ايراد كرده اند را از بر كنند! منبع درس قواعد عربي نيز كتب «مبادي العربية» و «الهداية في النحو» مي باشد. از فقه و اصول فقه هم مي گذريم.

تا دوره گذشته، داوطلب براي قبولي در اين آزمون بايد در تمام دروس حداقل نمره 12 را كسب مي كرد. در صورتي كه داوطلب حتي در يكي از اين دروس نمره اي كمتر از 12 كسب مي كرد، مجبور به شركت مجدد در تمام مواد آزمون مي شد. اما نكته اي كه كار را در آزمون اخير اين دانشگاه سخت تر كرد، اين بود كه عليرغم تعداد كم قبولي هاي در اين آزمون، شرطي ديگر به آن اضافه شد و آن كسب حداقل معدل 15 در اين آزمون بود. مجموع اين دلايل باعث مي شود كه از تعداد حدود 100 نفري شركت كننده در هر دوره آزمون، كمتر از 10 نفر در اين آزمون پذيرفته شوند. (آن هم با استفاده از قوانين و تبصره هايي كه توضيحش براي مخاطب خسته كننده است. و گرنه آمار قبولي در آزمون كمتر از 5 درصد است)

همه اينها در شرايطي است كه سازمان سنجش آموزش كشور، آزمون كتبي غير از آزمون سراسري را در همه دانشگاه ها قدغن اعلام كرده است، الا دانشگاه امام صادق (عليه السلام).

اما با همه اين توضيحات، جالب است که یکهو دانشگاه امام صادق (عليه السلام) (كه تنها برگزار كننده رشته «مديريت قراردادهاي بين المللي نفت و گاز» است) در اطلاعيه اي رسمي در سايت خود اعلام كرده است كه امسال قصد برگزاري دوره هاي دكتري را ندارد!!! در اين اعلاميه، آمده است كه «باتوجه به اينکه دانشگاه امام‌صادق علیه السلام  در سال 92-91 قصد پذيرش دانشجوي دکتري نداشته و مراتب را قبلا به وزارت علوم ،تحقيقات و فناوري نيز اعلام نموده‌‌است، لذا طي توافق صورت گرفته با وزارت از برگزاري مصاحبه شفاهي و پذيرش دانشجو معذور مي‌باشد».

حال سؤالي كه براي شركت كنندگان در اين رشته مطرح است، اين است كه چه كسي پاسخگوي زحمات آنها خواهد شد؟ جواب دانشجویانی که از عمر و زمان و وقت خود برای قبولي در اين رشته هزينه كردند را چه کسی خواهد داد؟ آیا مسئولین دانشگاه امام صادق و وزارت علوم برای عمر افراد و جوانان کشور ارزشی قائل نیستند؟

تعريف رشته اي براي گرفتن تنها 5 نفر، آن هم فقط در دانشگاه امام صادق (عليه السلام) كه داراي شرايطي خاص است، برگزاري آزمون اسما در خرداد ماه 91 از سوي اين دانشگاه و با علم به عدم برگزاري دوره اي در سال جاري، اعلام قبولي عده اي قليل و در نهايت اعلام عدم برگزاري دوره دكتري در سال جاري با اطلاع وزارت علوم چه توجیهی دارد؟

همه اين موارد، علاوه بر نمايش بي برنامگي و عدم تعهد مسئولان سازمان سنجش آموزش كشور، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و همچنين دانشگاه امام صادق (عليه السلام)، باعث سردرگمي داوطلبان و نااميدي از ادامه تحصيل آن ها گشته است.

اما آنچه كه از سازمان هاي مسئول انتظار مي رود، الزام دانشگاه مذكور و همچنين چند دانشگاه ديگر به برگزاري اين رشته است. اميد است كه روند نخبه آزاري در نظام موجود روز به روز بهبود يابد.