مردم برای یک کار ساده باید از هفت‌خوان سامانه‌های دولتی عبور کنند!
گروه اجتماعی قرار بود دولت الکترونیک کاری کند که مردم کمتر در صف بایستند، کمتر از این اداره به آن اداره بروند و برای گرفتن یک مجوز ساده، روزها معطل نشوند. اما حالا وزیر ارتباطات از شناسایی حدود ۳۲۰۰ سامانه در دستگاه‌های دولتی خبر می‌دهد؛ عددی که یک سؤال جدی را پیش می‌کشد: این همه سامانه برای راحتی مردم ساخته شده یا مردم باید وقت و زندگی‌شان را صرف هماهنگ شدن با سامانه‌های دولتی کنند؟
به گزارش بولتن نیوز، سال‌هاست هر دستگاه دولتی برای خودش سامانه‌ای راه انداخته است. یکی برای ثبت‌نام، یکی برای استعلام، یکی برای گرفتن مجوز، یکی برای پرداخت و یکی هم برای پیگیری همان کاری که قرار بود با سامانه اول تمام شود!
مردم هم وسط این ماجرا مانده‌اند؛ از یک طرف مسئولان از هوشمندسازی و خدمات غیرحضوری حرف می‌زنند و از طرف دیگر، کافی است شهروندی بخواهد یک کار اداری انجام دهد تا با رمز عبور، کد تأیید، خطای سامانه، اطلاعات تکراری و پیام «بعداً مراجعه کنید» روبه‌رو شود.
۳۲۰۰ سامانه؛ واقعاً چه گرهی از کار مردم باز کرده‌اند؟
وزیر ارتباطات گفته حدود ۳۲۰۰ سامانه دیجیتال در دستگاه‌های دولتی شناسایی شده و از مشکلاتی مانند نبود یکپارچگی و پیچیده‌تر شدن خدمات انتقاد کرده است.
این حرف، آن هم از زبان وزیر مسئول در حوزه ارتباطات و فناوری اطلاعات، موضوع کوچکی نیست.
سؤال اینجاست: وقتی اطلاعات هویتی یک شهروند در اختیار دولت است، چرا باید برای دریافت خدمات مختلف بارها همان اطلاعات را وارد کند؟
وقتی یک دستگاه دولتی می‌تواند از دستگاه دیگر استعلام بگیرد، چرا مردم باید نقش نامه‌رسان میان اداره‌ها را بازی کنند؟
و وقتی هدف از راه‌اندازی سامانه، کاهش مراجعه حضوری است، چرا هنوز در بعضی فرایندها شهروند پس از ثبت اطلاعات اینترنتی باید حضوری هم مراجعه کند؟
مردم قرار نبود کارمند رایگان سامانه‌های دولتی شوند!
هزینه این همه سامانه را چه کسی داده است؟
اینجا پای یک مسئله مهم‌تر هم وسط است: پول.
طراحی سامانه، خرید تجهیزات، قراردادهای پشتیبانی، نگهداری سرورها، امنیت اطلاعات و به‌روزرسانی نرم‌افزارها هزینه دارد.
این هزینه‌ها از منابع دستگاه‌های دولتی تأمین می‌شود و بخش مهمی از آن به بودجه عمومی مربوط است.
اما آیا کسی می‌داند برای این ۳۲۰۰ سامانه در مجموع چقدر هزینه شده است؟
چند سامانه کار مشابه انجام می‌دهند؟
چند سامانه عملاً استفاده نمی‌شوند یا خدماتشان را می‌توان در یک سامانه مشترک ارائه کرد؟
و مهم‌تر از همه، چه کسی بررسی کرده که نتیجه این هزینه‌ها برای مردم چه بوده است؟
البته صرف وجود ۳۲۰۰ سامانه به معنای هدررفت منابع نیست. برخی از آنها خدمات تخصصی و ضروری ارائه می‌کنند. مسئله این است که دستگاه‌ها باید نشان دهند هزینه‌های انجام‌شده چه خروجی قابل اندازه‌گیری داشته است.
هر دستگاه یک سامانه، هر شهروند هزار گرفتاری!
دولت الکترونیک زمانی معنا دارد که شهروند برای دریافت خدمت، مجبور نباشد ساختار پیچیده ادارات را بشناسد.
برای مردم مهم نیست اطلاعاتشان در کدام وزارتخانه ثبت شده یا کدام اداره مسئول استعلام است.
مردم یک خدمت می‌خواهند؛ ساده، سریع و بدون دردسر.
اینکه دستگاه‌ها نتوانند اطلاعات مجاز و ضروری را با رعایت حریم خصوصی و امنیت داده‌ها میان خود تبادل کنند، نباید به مشکل مردم تبدیل شود.
اگر سامانه‌ای فقط صف پشت باجه را به صف پشت صفحه تلفن همراه منتقل کرده باشد، نمی‌توان آن را موفقیت دولت الکترونیک نامید.
وزارت ارتباطات از اعلام عدد فراتر برود
حالا که وزیر ارتباطات از وجود حدود ۳۲۰۰ سامانه سخن گفته، انتظار می‌رود دولت یک قدم جلوتر برود و تصویر روشنی از وضعیت آنها ارائه کند.
بولتن نیوز چند پرسش مشخص دارد:
اول: از این ۳۲۰۰ سامانه، چند مورد واقعاً خدمات مستقیم به مردم ارائه می‌کنند و چند مورد صرفاً برای امور داخلی دستگاه‌ها هستند؟
دوم: هزینه طراحی، توسعه و نگهداری سامانه‌های اصلی طی سه سال گذشته چقدر بوده و قراردادهای آنها با چه شرکت‌هایی منعقد شده است؟
سوم: چند سامانه خدمات تکراری دارند و برای حذف یا ادغام آنها چه برنامه زمان‌بندی مشخصی وجود دارد؟
چهارم: چرا برای خدماتی که امکان استعلام الکترونیکی دارند، در برخی موارد همچنان از مردم مدارک و اطلاعات تکراری مطالبه می‌شود؟
پنجم: کدام دستگاه مسئول اندازه‌گیری رضایت مردم، زمان واقعی دریافت خدمت و تعداد مراجعات حضوری حذف‌شده است؟
مردم نتیجه می‌خواهند، نه رونمایی پشت رونمایی
سال‌هاست مردم خبر راه‌اندازی سامانه‌های جدید را می‌شنوند. تقریباً هر دستگاهی هم برای معرفی خدمات الکترونیکی خود مراسم و تبلیغات دارد.
اما معیار موفقیت یک سامانه، تعداد مراسم رونمایی یا ظاهر زیبای صفحه اینترنتی آن نیست.
معیار این است که یک کار اداری که قبلاً سه روز طول می‌کشید، امروز واقعاً در چند دقیقه انجام شود؛ بدون مراجعه اضافی، بدون هزینه پنهان و بدون سردرگمی.
بولتن نیوز از وزارت ارتباطات، سازمان اداری و استخدامی و دستگاه‌های مسئول انتظار دارد به‌جای ارائه آمار کلی، فهرست سامانه‌ها، هزینه‌های قابل انتشار، خدمات تکراری و برنامه اصلاح آنها را در اختیار افکار عمومی قرار دهند.
۳۲۰۰ سامانه ساخته‌ایم؛ بسیار خوب! حالا بگویید چند ساعت از عمر مردم را نجات داده‌ایم؟
این همان عددی است که مردم می‌خواهند بدانند.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
