۲۸ درصد متانول بیشتر صادر شد، اما دلار تقریباً همان ماند؛ در پتروشیمی زاگرس چه گذشته است؟

گروه انرژی پتروشیمی زاگرس در سال ۱۴۰۴ حدود ۲.۱ میلیون تن متانول صادر کرد؛ نزدیک به ۲۸ درصد بیشتر از سال قبل. انتظار طبیعی این است که چنین جهشی در حجم صادرات، رد خود را در درآمد ارزی نیز نشان دهد؛ اما ارزش دلاری فروش صادراتی از حدود ۴۹۴ میلیون دلار به حدود ۵۰۵ میلیون دلار رسیده است. یعنی صدها هزار تن محصول بیشتر از کشور خارج شده، اما درآمد دلاری تنها اندکی افزایش یافته است. چرا؟

به گزارش بولتن نیوز، گاهی یک سؤال اقتصادی از کنار هم گذاشتن فقط دو عدد متولد می‌شود.

پتروشیمی زاگرس در سال ۱۴۰۳ حدود یک میلیون و ۶۳۵ هزار تن متانول صادر کرده بود.

در سال ۱۴۰۴ این رقم به حدود دو میلیون و ۱۰۲ هزار تن رسید.

یعنی تقریباً ۴۶۷ هزار تن متانول بیشتر صادر شد.

اما اتفاق جالب در ستون دلارهاست.

ارزش فروش صادراتی شرکت که در سال قبل حدود ۴۹۴ میلیون دلار بود، با وجود این افزایش قابل‌توجه حجم صادرات، به حدود ۵۰۵ میلیون دلار رسید.

۲۸ درصد صادرات بیشتر؛ اما تنها حدود ۲ درصد دلار بیشتر.

۴۶۷ هزار تن متانول اضافه، چرا درآمد ارزی را بالا نبرد؟

یک توضیح طبیعی می‌تواند کاهش قیمت جهانی متانول باشد.

نوع قراردادهای صادراتی، بازار مقصد، هزینه‌های مرتبط با فروش و شرایط تحریمی نیز می‌توانند بر قیمت واقعی فروش اثر بگذارند.

بنابراین از این اعداد نمی‌توان نتیجه گرفت اتفاق غیرمتعارفی رخ داده است.

اما فاصله میان رشد حجم و رشد ارزش صادرات آن‌قدر بزرگ است که یک سؤال مدیریتی کاملاً مشروع ایجاد می‌کند:

متوسط قیمت فروش هر تن متانول صادراتی زاگرس در سال ۱۴۰۴ چقدر بوده و چرا نسبت به سال قبل کاهش یافته است؟

حالا سؤال دوم؛ دلارهای صادرات چه زمانی برگشته‌اند؟

اهمیت موضوع با اظهارات اخیر یکی از مسئولان بانک مرکزی بیشتر می‌شود.

دارابی، دستیار رئیس کل بانک مرکزی، «تأخیر در بازگشت ارز صادراتی» را در کنار تقاضای احتیاطی و سفته‌بازی از عواملی دانسته که موجب شده رشد نرخ ارز از تورم بالاتر برود.

اینجاست که بررسی شرکت‌های بزرگ صادراتی اهمیت عمومی پیدا می‌کند.

پتروشیمی زاگرس در سال ۱۴۰۴ بیش از ۵۰۰ میلیون دلار فروش صادراتی داشته است.

پرسش بعدی بولتن نیوز روشن است:

این ارز چه زمانی وصول شده و چه زمانی به چرخه اقتصادی کشور برگشته است؟

تأکید می‌کنیم که صرف صادرات یا وجود مطالبات ارزی به معنای تأخیر در ایفای تعهد ارزی نیست و برای پاسخ به این سؤال باید اطلاعات مربوط به وصول مطالبات، مهلت‌های قانونی و ایفای تعهدات ارزی شرکت بررسی شود.

رد دلارها را دنبال می‌کنیم

موضوع فقط پتروشیمی زاگرس نیست.

وقتی بانک مرکزی تأخیر در بازگشت ارز صادراتی را یکی از عوامل فشار بر بازار ارز معرفی می‌کند، بررسی مسیر ارز شرکت‌های بزرگ صادراتی از یک بحث حسابداری به یک مسئله عمومی تبدیل می‌شود.

بولتن نیوز این مسیر را از صورت‌های مالی شرکت‌های بزرگ دنبال خواهد کرد:

محصول چه میزان صادر شد؟ چند دلار فروخته شد؟ پول چه زمانی وصول شد؟ و ارز چه زمانی به چرخه کشور برگشت؟

پاسخ این چهار سؤال می‌تواند بخشی از داستان دلارهای صادراتی ایران را روشن کند.