گرانی نفت؛ درآمد بیشتر یا تورم بیشتر؟ / صمصامی: خودمان «دروازههای ورود دشمن» به اقتصاد را باز گذاشتهایم
گروه سیاسی حسین صمصامی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس، میگوید افزایش قیمت جهانی نفت الزاماً برای اقتصاد کشورمان خبر خوبی نیست؛ زیرا سازوکارهای قانونی مبتنی بر قیمتهای دلاری و فوب خلیج فارس، افزایش قیمت نفت را از پالایشگاه و بورس کالا به مواد اولیه، تولید و در نهایت قیمت کالاهای مصرفی منتقل میکند. او میگوید این «دروازههای آسیبپذیر» پیشتر شناسایی و برای بستن آنها «طرح تقویت پول ملی» ارائه شده، اما این طرح در کمیسیون اقتصادی مجلس رد شده است.
نفت گران میشود؛ چرا باید نگران تورم داخل باشیم؟
به گزارش بولتن نیوز،در نگاه نخست، افزایش قیمت جهانی نفت برای یک کشور صادرکننده نفت باید به معنای افزایش درآمد باشد؛ اما حسین صمصامی معتقد است بخشی از ساختار قانونی اقتصاد کشور، نتیجه متفاوتی ایجاد میکند.
او توضیح میدهد وقتی قیمت جهانی نفت از محدوده ۵۰ تا ۶۰ دلار به حدود ۱۰۰ دلار افزایش پیدا میکند، قیمت نفت خام تحویلی به پالایشگاههای داخلی نیز به واسطه فرمولهای قانونی وابسته به قیمتهای جهانی افزایش مییابد.
به گفته صمصامی، مسئله فقط قیمت نفت خام نیست؛ پالایشگاه نفت را به بنزین، گازوئیل، نفتکوره و طیف گستردهای از فرآوردههای ویژه تبدیل میکند و بخشی از این فرآوردهها مستقیماً یا غیرمستقیم در زنجیره تولید صدها کالای دیگر حضور دارند.
شوک جهانی چگونه وارد کارخانه ایرانی میشود؟
صمصامی زنجیره انتقال افزایش قیمت را اینگونه ترسیم میکند:
افزایش قیمت جهانی نفت ← افزایش قیمت خوراک و فرآوردهها ← افزایش قیمت مواد اولیه در بورس کالا ← رشد هزینه تولید ← افزایش قیمت کالا برای مردم
از نگاه او، همین زنجیره است که باعث میشود افزایش قیمت یک کالای جهانی هزاران کیلومتر دورتر، در نهایت روی هزینه تولیدکننده و سفره خانوار ایرانی اثر بگذارد.
او تأکید میکند وقتی مبنای قیمتگذاری داخلی به نرخ ارز و قیمتهای جهانی متصل شده باشد، جهش همزمان دلار و نفت میتواند فشار مضاعفی بر هزینه تولید ایجاد کند.
«دشمن این قوانین را بهتر از ما میشناسد»
اما بخش مهمتر سخنان صمصامی از جایی آغاز میشود که موضوع را از یک اشکال قیمتگذاری فراتر میبرد.
این نماینده مجلس معتقد است دشمن در جنگ اقتصادی، نقاط آسیبپذیر ساختار اقتصادی کشور را شناسایی کرده و میداند شوک ارزی و افزایش قیمتهای جهانی از چه مسیرهایی میتواند وارد اقتصاد داخلی شود.
صمصامی با ادبیاتی صریح میگوید:
«اینها دیگر منفذ نیست؛ دروازههای ورود دشمن به اقتصاد است.»
به اعتقاد او، وقتی قوانین داخلی اجازه میدهند قیمت ارز و کالاهای جهانی مستقیماً به قیمت مواد اولیه و تولید داخل منتقل شود، بخشی از اثرگذاری فشار خارجی نه از بیرون، بلکه از طریق سازوکارهایی اتفاق میافتد که خودمان در داخل ایجاد کردهایم.
طرحی برای بستن «دروازههای دلاری»
صمصامی میگوید برای اصلاح این وضعیت، مجموعه قوانینی را که به اعتقاد او موجب دلاریشدن اقتصاد داخلی و انتقال شوکهای خارجی میشوند، شناسایی کرده و در قالب «طرح تقویت پول ملی» به مجلس ارائه داده است.
به گفته وی، این طرح ابتدا با هدف بررسی فوری آماده شد، اما پس از کنار گذاشته شدن فوریت، به کمیسیون اقتصادی مجلس رفت و در آنجا رد شد.
او اکنون میگوید بر اساس آییننامه داخلی مجلس، با امضای مجدد تعدادی از طراحان، امکان بازگرداندن طرح به مسیر بررسی وجود دارد و تلاش برای طرح دوباره آن ادامه دارد.
پرسشی که حالا مجلس باید پاسخ دهد
هشدار صمصامی در نهایت یک پرسش اساسی پیش روی سیاستگذار قرار میدهد:
اگر افزایش قیمت نفت، افزایش نرخ ارز و رشد قیمتهای جهانی از طریق قوانین داخلی مستقیماً وارد هزینه تولید و سفره مردم میشود، چرا این زنجیره قانونی اصلاح نمیشود؟
بحث دیگر فقط بر سر اینکه «دلار چند تومان شد» یا «نفت چند دلار شد» نیست؛ بحث بر سر معماری اقتصادی است که تعیین میکند یک شوک خارجی پشت مرزهای اقتصاد متوقف شود یا با سازوکارهای داخلی تا کارخانه و سفره مردم پیش برود.
صمصامی معتقد است تا زمانی که این «دروازهها» بسته نشوند، حتی افزایش درآمدهای نفتی نیز نمیتواند بهتنهایی خبر خوبی برای اقتصاد ملی باشد.
و شاید مهمترین سؤال همین باشد: چرا اقتصاد یک کشور نفتی باید از گرانشدن نفت، همزمان درآمد بیشتر و تورم بیشتر دریافت کند؟
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
