چرا در سالروز قیام ۱۷ شهریور و میلاد رهبر سوم انقلاب اسلامی، قمیت بنزین باید زیاد شود؟

گروه سیاسی: در دانش روان‌شناسیِ رسانه، «تداعی‌گری» (Association) به عنوان یکی از مؤثرترین ابزارهای شکل‌دهی به ادراک عمومی شناخته می‌شود. ذهن انسان، رویدادها را در قالب «طرح‌واره‌های» (Schemas) معنادار دسته‌بندی می‌کند و هرگاه چند پدیده در یک بازهٔ زمانی یا مکانی مشخص رخ دهند، ناخودآگاه میان آن‌ها ارتباطی علی یا معنایی برقرار می‌کند.

به گزارش بولتن نیوز، «نظریهٔ برجسته‌سازی» (Agenda-Setting Theory) که توسط مک‌کامبز و شاو (McCombs & Shaw) مطرح شد، بر این اصل تأکید دارد که رسانه‌ها صرفاً به ما نمی‌گویند چه بیندیشیم، بلکه دربارهٔ چه بیندیشیم را تعیین می‌کنند. اما زمانی که خودِ «رویداد» نیز در یک بستر زمانیِ آکنده از بارِ عاطفی و تاریخی رخ می‌دهد، این برجسته‌سازی، به یک «مهندسیِ تداعی» تبدیل می‌شود که می‌تواند واکنش‌های هیجانیِ پیش‌بینی‌پذیری را در افکار عمومی برانگیزد.

۱۷ شهریور در تقویم ملی ایران، نه یک روز عادی، بلکه نقطه‌ای است با دو لایهٔ بارِ معناییِ انقلابی: از سویی، سالروز قیام خونین میدان ژاله (۱۳۵۷) است که نماد «مقاومتِ ملت در برابر استبدادِ پهلوی» نامیده می‌شود و از سوی دیگر، روز ولادتِ رهبرِ سومِ انقلاب اسلامی، آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای است. اگر این چارچوبِ نظری را بر دو رخدادِ مهمِ روزِ ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ تطبیق دهیم، الگویی از «هم‌زمانیِ مشکوک» پدیدار می‌شود که پرداختن به آن را ضروری می‌سازد:

دولت، از بامداد سه‌شنبه، ۱۷ شهریورماه، نرخِ «سهمیهٔ سوم» بنزین را به‌طور ناگهانی دوبرابر کرد و به لیتری ۱۰ هزار تومان رساند. گرچه توجیهِ اقتصادیِ این اقدام، «کاهشِ ناترازیِ تولید و مصرف» عنوان شده است، اما گزینشِ روزِ ۱۷ شهریور برای اجرای این طرح، پرسش‌های جدی برمی‌انگیزد. اعلامِ این تصمیم تنها دو روز پیش از اجرا (۱۵ شهریور) و در شبی انجام شد که قرار بود به بزرگداشتِ «یوم‌الله» اختصاص یابد.

بیشتر بخوانید
بنزینِ جنگ؛ آمریکایی‌ها روزانه ۱.۲۳ میلیارد دلار هزینه می‌کنند / جهش ۷۲ درصدی قیمت‌ها

افزایش دوباره قیمت بنزین و گازوئیل، نگرانی اروپا و آمریکا از آثار تورم و انتظار محافل اقتصادی از نتایج آتش‌بس

جهش نفت به بالای ۱۰۰ دلار؛ افت فلزات در سایه تنش‌های جهانی

دولت بدهکار پالایشگاه‌های شستای میدری؛ خروج میلیاردها دلار ثروت ملی از چتر نظارت

گروگان‌گیری بنزین؛ پشت‌پرده یک زدوبند کثیف برای «شورش تابستانی» و تسلیم حاکمیت!

اعلام فرمول دلاری قیمت‌گذاری بنزین و گازوئیل

۴۲ هزار میلیارد تومان در هاله‌ای از ابهام؛ چه کسی پاسخگوی ماجرای ستاره تابان کیش است؟

آیا تصاحب پالایشگاه ستاره خلیج فارس امنیت انرژی کشور را تهدید می‌کند؟سقوط نفت و بنزین؛ جهش طلا، فولاد و مس در بازارهای جهانی

چه کسانی پشت پرده واگذاری شتاب‌زده ستاره خلیج فارس هستند؟

«جنگ ۴۰ روزه، حمله به لاوان و کرک‌اسپرد طلایی؛ چرا شپنا از رونق جهانی بی‌بهره ماند؟»

عرضه سوپر در بورس کالا، قبح‌شکنی برای جهش قیمت بنزین عمومی و نابودی معیشت مردم است

پروژه «بنزین خانوار»؛ نسخه‌ای برای گسست اجتماعی یا توطئه‌ی نفوذ؟

*هفت ماه سرقت از خط لوله بنزین تهران به قزوین !*

شاگردان سینه چاک خاتمی و روحانی کمر به قتل جمهوری اسلامی بسته اند

توقف اجرای بنزین پالایشگاهی در کرمان؛ تصمیم نهایی پس از بررسی‌های بیشتر

پرونده ناترازی بنزین؛ حسابرسی ۲۰ ساله‌ای که هنوز روی میز نیامده است

ناترازی بنزین را باید با عدد سنجید، نه با یک معادله ساده «تولید منهای مصرف»

بنزین ۸۷ هزار تومانی در کرمان، برکناری نیمه‌شبی مدیرعامل تأمین اجتماعی و جنگی که پشت پرده وزارت کار جریان دارد

صمصامی: چرا باید قیمت بنزین با دلار جهانی محاسبه شود؟ / نرخ ۸۷ هزار تومانی چگونه به سفره مردم می‌رسد؟

عملیات «بزک کردن» سیاستهای شیکاگویی؛ روایتی از نقش کمیسیون انرژی در لاپوشانی ۱۲۰۰ میلیارد دلار بدهی نفتی و پشتیبانی از طرح ۸۷ هزار تومانی بنزین

مکتبِ «صبح جمعه»؛ شاگرد خوبی که فقط پاسخگویی را یاد نگرفت

حاجی‌دلیگانی: افزایش قیمت بنزین تصمیمی ناپخته و غیرعاقلانه است 

آقای عارف! گرانی بنزین تصمیم اقتصادی نیست، هزینه اقدامات شماست

صمصامی: بازی با سیاست‌های قیمتی در شرایط موجود می‌تواند جامعه را دوباره با یک شوک سنگین مواجه کند

کودتای خاموش در بشکه‌های نفت؛ چگونه از دولت احمدی‌نژاد و در ۲۰ سال اخیر، ارزش پول ملی ۱۰۰۰‌ برابر سقوط کرد؟

کارگروه ویژه بنزین در مجلس تشکیل شد

کودتای خاموش در بشکه‌های نفت؛ نفت مال مردم، صورت‌حساب چرا دلاری؟

کسری ۴ میلیون لیتری؛ بهانه‌ای برای شوک بنزینی؟

از سهمیه‌بندی بنزین ۸۶ تا کمیته‌ی هفت‌نفره‌ی فروش نفت؛ پرونده‌ی یک تصرف آرام و بی‌سابقه در ثروت ملی

معمای ۱۳۰ هزار تومانی؛ آقای رئیس‌جمهور، بنزین ملت را از کجا می‌خرید؟

وقتی بنزین از سوخت به «سهام» تبدیل می‌شود / بنزینِ بورسی؛ طرحی که اتوبوس و کامیون را فراموش کرد و دلال را به یاد آورد

استفاده نیم درصدی از متانول در ترکیب بنزین

 آقای رئیس جمهور و معاون اول محترم لطفا جای گران کردن بنزین فکر ۲۶۲۸ هزار میلیارد تومان اضافه مصرف خودروهای تولید داخل باشید

وقتی بحران بنزین را نمی‌شود با شعار حل کرد، باید از ظرفیت‌های خودمان استفاده کنیم

تشکیل کارگروه مدیریت مصرف بنزین در مجلس

صرفه‌جویی ۲۸ میلیون لیتری بنزین در کرمان فقط با حذف کارت جایگاه؛ چرا متولیان هنوز دنبال نسخه‌های گران‌قیمت‌اند؟بررسی موضوع بنزین در کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس

بنزین تمام شدنی است، آمارهای غلط نه! / کسری واقعی چقدر است و چه کسی به رئیس‌جمهور اطلاعات غلط می‌دهد؟

رسانهٔ آمریکایی: ترامپ در حباب میلیاردرهاست و مردم آمریکا زیر فشار گرانی

شورش گرسنگان در سایه مردم مبعوث؛ پایان صبر جامعه‌ای که دولتش، بنزین بر آتش می‌ریزد

دولت پزشکیان و نسخه تکراری بنزین؛ چرا باز هم مردم باید هزینه ناکارآمدی‌ها را بدهند؟

ماجرای ورود متانول به بنزین و تأثیرش بر آلودگی هوا

وقتی جای منتقد و مسئول عوض می‌شود، معیار پاسخ‌گویی هم تغییر می‌کند

شش ماه قبل هشدار دادیم؛ امروز باید دوباره آن را بخوانیم!

صف‌های کیلومتری بنزین در تهران؛ کرمان، عارف و قائم‌پناه چگونه با یک «سه‌گانه خبری» آرامش را از پمپ‌بنزین‌ها گرفتند؟

وقتی راه‌حل بنزینی دولت، خودِ بحران را رقم می‌زند / تا دیر نشده صدای دلسوزان را بشنوید

در نظریهٔ «مدیریتِ افکار عمومی» (Public Opinion Management)، یکی از روش‌های کاهشِ واکنش‌های منفی به تصمیماتِ ناخوشایند، «غرق‌کردنِ» آن در میانِ رویدادهایِ پُربسامدِ خبری است؛ اما انتخابِ روزی که همزمان دارای بارِ عاطفیِ سوگواره (قیامِ ۱۷ شهریور) و جشن (ولادتِ رهبر) است، نه‌تنها به کاهشِ حساسیت کمک نمی‌کند، بلکه به دلیل «تداعیِ عددِ سه»، حساسیت را به اوج می‌رساند: رنجِ «سوم» (نرخِ سومِ بنزین) درست در روزی رقم می‌خورد که یادآورِ کشتارِ «میدان‌ ژاله» و تولدِ «سومینِ رهبر» است.

در همین روز، اخبارِ اقتصادی از انتصابِ مجددِ «وحید قانعی‌فرد» به عنوان مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج‌فارس حکایت داشت. شرکتی که به عنوان یکی از مهمترین مجموعه‌های پالایشی کشور، نقشی راهبردی در زنجیرهٔ تأمینِ فرآورده‌های نفتی دارد. این انتصاب مشکوک در شرایطی صورت گرفته که «تاپیکو» کنترل خود را بر این پالایشگاه تثبیت کرده است.

وقتی یک تصمیمِ اقتصادیِ پُرهزینه (افزایشِ قیمت بنزین) و یک انتصابِ مدیریتیِ کلان اما پر از حرف و حدیث (مدیریت بر پالایشگاهِ نفت ستاره) درست در روزی رقم می‌خورد که به دلیل دو مناسبتِ متضاد، در کانونِ توجهاتِ رسانه‌ای و عاطفیِ جامعه قرار دارد، نمی‌توان آن را صرفاً به «تصادفِ تقویمی» فروکاست.

«خباثتِ کار» در اینجا نه در خودِ تصمیمات، که در «نحوهٔ گزینشِ بسترِ زمانی» برای اجرای آن‌ها نهفته است. این اقدام، مصداقِ بارزِ «بازی با تداعی‌هایِ تاریخی» است؛ تلاشی برای عادی‌سازیِ فشارِ اقتصادی در پناهِ روزی که به هر دو رویِ سکهٔ تاریخی (شهادت و ولادت) تعلق دارد. در نظریهٔ «اقتدارگراییِ نمادین»، دولت‌ها گاهی با مصادرهٔ مناسبت‌هایِ ملی، تلاش می‌کنند تا «هزینه‌هایِ سیاسیِ» خود را به «ارادهٔ تاریخی» گره بزنند و نارضایتیِ معیشتی را به حاشیهٔ روایت‌هایِ رسمی برانند.

اما حافظهٔ تاریخیِ ملت ایران، به ویژه در روزی چون ۱۷ شهریور، درسی بزرگ دارد: در آن روز، مردم با دستِ خالی در برابرِ قدرتِ نظامیِ استبداد ایستادند و ثابت کردند که «انتخابِ زمان» هرچند می‌تواند صحنه‌گردانیِ حکومت‌ها را موقتاً مشوش کند، اما هرگز نمی‌تواند ارادهٔ جمعیِ یک ملت را برای بازشناسیِ «عدالت» از «سیاست‌بازی» کور کند. تداعیِ «سوم» در روزِ «هفدهم»، شاید برای ذهنِ طراحانش یک شعبده‌بازیِ رسانه‌ای باشد، اما برای مردم، تنها یادآورِ این حقیقتِ تلخ است که برخی‌ها هنوز گمان می‌کنند با جابه‌جاییِ تاریخ، می‌توان از واقعیتِ اقتصاد و عدالت گریخت.