سود بالا رفت، بدهیها سریعتر دویدند؛ حسابرس از چه تخلفاتی در «سمهریز» پرده برداشت؟
گروه اقتصادی: گزارش حسابرسیشده ششماهه «سمهریز» را میتوان از دو زاویه خواند؛ یک زاویه، رشد درآمد و سود و زاویه دیگر، افزایش قابل توجه بدهیها و بندهایی است که حسابرس زیر عنوان «سایر موارد» ثبت کرده است.
به گزارش بولتن نیوز، بر اساس صورت سود و زیان تلفیقی، درآمد عملیاتی از حدود ۸ هزار و ۷۹۰ میلیارد ریال در دوره مشابه سال قبل به بیش از ۱۲ هزار و ۶۰۲ میلیارد ریال رسیده؛ یعنی ۴۳ درصد رشد. سود خالص نیز از حدود ۳ هزار و ۳۶۳ میلیارد ریال به ۴ هزار و ۱۰۵ میلیارد ریال افزایش یافته و رشد ۲۲ درصدی را ثبت کرده است.
این بخش، ویترین مثبت عملکرد شرکت است؛ اما داستان در سمت بدهیهای ترازنامه متفاوت میشود.
بدهی ۷۴ درصد بالا رفت؛ حقوق مالکانه ۱۰ درصد پایین آمد
طبق صورت وضعیت مالی تلفیقی، مجموع بدهیهای گروه از ۵ هزار و ۵۸۴ میلیارد ریال در پایان سال مالی قبل به ۹ هزار و ۷۲۰ میلیارد ریال در پایان خرداد ۱۴۰۵ رسیده است؛ افزایشی معادل ۷۴ درصد.
بدهیهای جاری نیز از حدود ۴ هزار و ۷۱۷ میلیارد ریال به ۸ هزار و ۶۷۶ میلیارد ریال رسیده و ۸۴ درصد افزایش نشان میدهد. در مقابل، جمع حقوق مالکانه از حدود ۹ هزار و ۳۰۱ میلیارد ریال به ۸ هزار و ۴۰۶ میلیارد ریال کاهش یافته؛ یعنی حدود ۱۰ درصد افت.
مقایسه این ارقام یک سؤال مهم برای سهامداران ایجاد میکند:
چرا در شرکتی که سود خالص آن ۲۲ درصد افزایش یافته، بدهیها با سرعتی بهمراتب بیشتر و معادل ۷۴ درصد رشد کردهاند؟
جهش ۹۴ درصدی پرداختنیهای تجاری
جزئیات بدهیها نیز قابل تأمل است. «پرداختنیهای تجاری و سایر پرداختنیها» از حدود یکهزار و ۸۲۵ میلیارد ریال به ۳ هزار و ۵۴۷ میلیارد ریال رسیده؛ یعنی تنها طی شش ماه ۹۴ درصد افزایش.
مالیات پرداختنی نیز با رشد ۳۱ درصدی به حدود یکهزار و ۸۵۵ میلیارد ریال رسیده و در همین ترازنامه یکهزار و ۵۰۰ میلیارد ریال سود سهام پرداختنی ثبت شده است.
اینجاست که بخش مهم گزارش حسابرس معنای بیشتری پیدا میکند.
حسابرس چه گفته است؟
شاید چالشیترین قسمت گزارش نه در جدول سود و زیان، بلکه در صفحه دوم و زیر عنوان «سایر موارد» قرار گرفته باشد.
مؤسسه حسابرسی تصریح کرده است که برخی ضوابط و مقررات سازمان بورس در چارچوب چکلیستهای ابلاغی «رعایت نگردیده است».
نخستین مورد مربوط به الزام ثبت صورتجلسه مجمع عمومی ۲۹ بهمن ۱۴۰۴ حداکثر ظرف ۱۰ روز پس از تشکیل مجمع نزد مرجع ثبت شرکتهاست. حسابرس این موضوع را در فهرست موارد رعایتنشده قرار داده است.
موضوع دوم حتی برای سهامداران اهمیت بیشتری دارد: حسابرس به عدم رعایت الزام افشای تغییر در جدول زمانبندی پرداخت سود حداکثر ظرف یک هفته پس از مجمع سالانه اشاره کرده است؛ آن هم با توضیح اینکه سود سهام مصوب مجمع بیشتر از سود پیشنهادی هیئتمدیره بوده است.
اما موضوع به همینجا ختم نمیشود.
سود ساخته شد؛ چرا سود سهام در موعد مقرر پرداخت نشد؟
حسابرس در بندی جداگانه به ماده ۵ دستورالعمل انضباطی ناشران پذیرفتهشده در فرابورس اشاره و پرداخت نشدن سود سهام مصوب سال ۱۴۰۴ در مهلت قانونی مقرر را در زمره موارد عدم رعایت مقررات آورده است.
در بند بعدی نیز به رعایت نشدن تبصره ۲ ماده ۱۸ اساسنامه نمونه شرکتهای ثبتشده نزد سازمان در خصوص پرداخت کامل سود ظرف چهار ماه پس از تصمیم مجمع درباره تقسیم سود اشاره شده است.
بنابراین یک پرسش ساده اما جدی پیش روی مدیریت قرار میگیرد:
اگر شرکت از سودآوری و جریان مناسب فعالیت برخوردار بوده، علت عدم پرداخت کامل سود سهامداران در مهلت مقرر چه بوده است؟
این پرسش زمانی جدیتر میشود که در صورت وضعیت مالی، رقم ۱,۵۰۰ میلیارد ریال سود سهام پرداختنی مشاهده میشود.
پای «حاکمیت شرکتی» هم به گزارش باز شد
بند دیگری از گزارش حسابرس شاید از منظر مدیریتی حتی مهمتر باشد.
حسابرس رعایت نشدن بخشی از دستورالعمل حاکمیت شرکتی را نیز مطرح کرده و مشخصاً به موضوع استقرار سازوکارهای اثربخش برای کسب اطمینان معقول از تحقق اصول حاکمیت شرکتی در شرکتهای فرعی اشاره کرده است.
این بند صرفاً یک عدد حسابداری نیست؛ موضوع مستقیماً به ساختار نظارت و کنترل مدیریتی در مجموعه شرکتهای زیرمجموعه مربوط میشود.
بنابراین مدیریت «سمهریز» میتواند شفاف کند که پس از طرح این موضوع توسط حسابرس، چه اقدام اصلاحی مشخصی برای تقویت سازوکارهای حاکمیت شرکتی در شرکتهای فرعی انجام شده یا در دستور کار قرار گرفته است؟
نیمه پُر گزارش را هم باید دید
با این حال، برای قضاوت منصفانه باید بخش مثبت گزارش حسابرس را نیز دید. حسابرس در نتیجهگیری بررسی اجمالی اعلام کرده که به مواردی برخورد نکرده که حاکی از عدم ارائه مطلوب صورتهای مالی، از تمام جنبههای بااهمیت، طبق استانداردهای حسابداری باشد.
بنابراین نباید بندهای «سایر موارد» را به معنای مردود بودن صورتهای مالی تعبیر کرد؛ مسئله اصلی، رعایت نشدن الزامات مشخصی است که خود حسابرس بهصراحت فهرست کرده است.
و درست همینجا تفاوت میان «سودآوری حسابداری» و «کیفیت حکمرانی شرکتی» اهمیت پیدا میکند.
پرسشهایی که مدیریت «سمهریز» باید پاسخ دهد
رشد ۴۳ درصدی درآمد و ۲۲ درصدی سود خالص برای سهامداران خبر مثبتی است؛ اما رشد ۷۴ درصدی مجموع بدهیها، ۸۴ درصدی بدهی جاری و ۹۴ درصدی پرداختنیهای تجاری و سایر پرداختنیها را نیز نمیتوان در حاشیه گزارش قرار داد.
از این رو سه پرسش اصلی همچنان باقی است: علت رشد بسیار سریعتر بدهیها نسبت به سودآوری چیست؟ چرا سود مصوب سهامداران در مهلتهای مقرر پرداخت نشده است؟ و برای رفع ایراد حسابرس درباره حاکمیت شرکتی در شرکتهای فرعی چه برنامه عملیاتی تدوین شده است؟
صورتهای مالی از رشد سود سخن میگویند؛ اما بندهای حسابرس یادآوری میکنند که عملکرد یک شرکت بورسی را نمیتوان تنها با عدد سود سنجید. شفافیت، رعایت حقوق سهامداران و انضباط شرکتی نیز بخشی از همان کارنامهای است که بازار درباره آن قضاوت خواهد کرد.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
