«اجماع جهانی» به جای «مقاومت مردمی»؛ واکاوی مقاله جدید ظریف در فارن افرز

گروه سیاسی محمدجواد ظریف، دیپلمات پیشین و وزیر خارجه اسبق ایران، بار دیگر با انتشار مقاله‌ای در مجله معتبر «فارن افرز» (وابسته به شورای روابط خارجی آمریکا) جنجالی تازه برانگیخته است. او که این روزها نه در قامت یک مقام رسمی، بلکه به عنوان یک چهره دانشگاهی قلم می‌زند، در تازه‌ترین یادداشت خود راهی برای پایان دادن به مناقشه ایران و آمریکا ترسیم کرده که با واکنش‌های تند داخلی روبرو شده است.

به گزارش بولتن نیوز ،در این مقاله، ظریف با تمجید از عملکرد پنج هفته‌ای نیروهای مسلح ایران در برابر حملات نظامی آمریکا و اسرائیل، مدعی می‌شود که «جمهوری اسلامی به روشنی در حال پیروزی است». اما برخلاف بسیاری از کارشناسان داخلی که این پیروزی میدانی را بهانه‌ای برای تداوم ایستادگی می‌دانند، ظریف آن را دستاویزی برای ارائه یک پیشنهاد شگفت‌آور قرار داده است: «تهران باید از برتری خود نه برای ادامه جنگ، بلکه برای اعلام پیروزی و دستیابی به توافقی استفاده کند که هم این درگیری را پایان دهد و هم از وقوع جنگ بعدی جلوگیری کند.»

ظریف در این مقاله خواستار بازگشایی بی‌قید و شرط تنگه هرمز شده و به صراحت نوشته است که ایران به دلایل اقتصادی نمی‌تواند تنگه را بسته نگه دارد و در صورت تداوم این اقدام، «اجماع جهانی» علیه ایران شکل خواهد گرفت.

او در ادامه پیشنهاد می‌دهد که آمریکا تعهد کتبی مبنی بر حمله نکردن به ایران ارائه دهد، تحریم‌ها را بردارد و مبلغ ۳۰۰ میلیارد دلار (که برخی آن را توهمی می‌خوانند) به ایران پرداخت کند. در مقابل، ایران باید بلافاصله و بدون هیچ کنترل و قید و شرطی تنگه هرمز را باز کرده و صنعت هسته‌ای خود را به طور کامل در اختیار آمریکا قرار دهد تا نابود شود.

ظریف همچنین پیشنهاد همکاری ایران با آمریکا در افغانستان را به عنوان راهی برای ایجاد «منافع مشترک» مطرح کرده و تأکید دارد که بی‌اعتمادی دو طرف با گفتگو حل خواهد شد.

انتشار این مقاله با واکنش‌های تند و بی‌سابقه‌ای در داخل ایران روبرو شده است. حسین شریعتمداری، مدیرمسئول روزنامه کیهان، پیشنهادهای ظریف را «همسو با خواسته‌های دونالد ترامپ و اسرائیل» توصیف کرده و آن را نوعی «نسخه تسلیم» در برابر دشمنان ایران خوانده است.

حمید رسایی، نماینده مجلس، از قوه قضائیه خواسته است تا با «شلیک حکم قضایی» هم ظریف و هم حسن روحانی را بازداشت کند. سعید حدادیان، از مداحان پرنفوذ، نیز با لحنی تند به وزیر خارجه پیشین هشدار داده که «سه روز فرصت دارد بگوید غلط کردم وگرنه روز چهارم با کاروان مردم به در خانه‌اش می‌رویم» و او را متهم به «خائن» بودن کرده است.

نکته قابل تأمل در این ماجرا، تکرار یک الگوی آشناست. هر بار که ملت ایران و نیروهای مسلح کشور در رویارویی با دشمن دست برتر را پیدا می‌کنند، ناگهان صداهایی از درون سیستم به گوش می‌رسد که بر لزوم عقب‌نشینی و تن دادن به خواسته‌های دشمن تأکید می‌کنند. این صداها با فضاسازی در رسانه‌ها، تلاش می‌کنند امید به ادامه برخورد جدی و قدرتمند را از میان برده و مسیر تسلیم را هموار سازند.

ظریف در شرایطی این پیشنهادات را مطرح می‌کند که به اعتراف خود او، ایران در میدان نبرد پیروز میدان است و آمریکا و اسرائیل در «باتلاقی بدون راهبرد خروج» گرفتار شده‌اند. پرسش اینجاست که چرا در اوج قدرت میدانی، باید برای باز کردن تنگه هرمز -که نه تنها یک حق حاکمیتی بلکه یک اهرم فشار راهبردی حیاتی است- عجله کرد؟ چرا باید صنعت هسته‌ای را که حاصل سال‌ها تلاش و ایستادگی دانشمندان ایرانی است، بدون هیچ تضمین مؤثری نابود کرد؟

تجربه تاریخی نشان داده است که اعتماد به وعده‌های آمریکا، حتی با امضاهای متعدد روسای جمهور این کشور، همواره برای ایران گران‌تمام بوده است. برجام بهترین گواه بر این مدعاست؛ توافقی که با امضای رئیس‌جمهور آمریکا به سرانجام رسید، اما یک جانبه توسط همان کشور نقض شد.

به نظر می‌رسد ظریف و همفکران او هنوز از تاریخ و تجربه‌های تکراری درس نگرفته‌اند. آنها در مقاطع حساس، خصوصاً زمانی که ملت و نیروهای مسلح ایران دست برتر را دارند، دست به فضاسازی می‌زنند تا اراده ملی را تضعیف کرده و مسیر تسلیم را به جای ایستادگی، به عنوان تنها راه حل معرفی کنند. اما حقیقت این است که در شرایط کنونی، نه «اجماع جهانی» علیه ایران شکل خواهد گرفت و نه منافع ملی با چنین عقب‌نشینی‌های راهبردی تأمین خواهد شد. آنچه امروز بیش از هر چیزی نیاز است، استمرار همان ایستادگی و مقاومتی است که به اعتراف خود ظریف، ایران را در جایگاه پیروز میدان قرار داده است.