پله‌های صعود غول اتیل‌بنزن کشور در میان بازارهای صادراتی و دست‌انداز ناترازی خوراک

گروه انرژی صنعت پتروشیمی ایران به عنوان یکی از پیشران‌های اصلی تراز تجاری و تامین‌کننده حدود ۳۰ درصد از حجم اقتصاد ملی، همواره نقشی استراتژیک در ارزآوری و توسعه صنعتی کشور ایفا کرده است¹. در این میان، شرکت پتروشیمی پارس (با نماد بورسی «پارس») به عنوان یکی از بزرگ‌ترین و کلیدی‌ترین مجتمع‌های مستقر در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس (عسلویه)، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است². مجمع عمومی عادی سالانه این شرکت برای سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ که در تاریخ ۲۴ تیر ۱۴۰۵ برگزار شد، تاییدکننده تداوم چرخه سودآوری و البته نمایانگر چالش‌های جدی ساختاری در زنجیره تامین خوراک بالادستی و میان‌دستی است⁴. بررسی کارنامه پتروشیمی پارس نشان می‌دهد که این غول صنایع پلیمری و گازهای مایع، در حال تجربه‌ پویایی‌های اقتصادی نوینی است که سودآوری آن را با متغیرهای کلان نظیر نرخ تسعیر ارز، هزینه‌های استهلاک و بهای تمام‌شده خوراک پیوند می‌زند⁶.

به گزارش بولتن نیوز تحلیل جامع بر روی ترازنامه و صورت‌های مالی حسابرسی‌نشده پتروشیمی پارس منتهی به اسفند ۱۴۰۴ نشان‌دهنده تحقق درآمد عملیاتی ۱۳۰ هزار و ۷۱۳ میلیارد تومانی (۱۳۰.۷ همت) است که در مقایسه با درآمد ۱۰۱ هزار و ۱۰۹ میلیارد تومانی سال ۱۴۰۳، حاکی از رشد چشمگیر درآمدهای ریالی شرکت است⁴. با این حال، افزایش بهای تمام‌شده محصولات و هزینه‌های اداری، عمومی و فروش، در کنار قطعی‌های فصلی انرژی و محدودیت‌های جدی در تامین بنزن برای واحدهای پایین‌دستی استایرن منومر، بر حاشیه سود عملیاتی این شرکت سایه افکنده است⁷. هدف از این گزارش تحلیلی، کالبدشکافی دقیق ابعاد معرفی، تولید، امور مالی، وضعیت تابلوی معاملاتی بورس، ساختار فناوری، زنجیره ارزش توسعه‌ای و چالش‌های زیست‌محیطی پتروشیمی پارس در مقایسه با متوسط صنعت داخلی و رقبای تراز اول بین‌المللی است.

کالبدشکافی ساختار مالکیتی و موقعیت ژئواکونومیک پتروشیمی پارس

شرکت پتروشیمی پارس در دوم اسفندماه سال ۱۳۷۷ با نام اولیه «پتروشیمی عسلویه» تاسیس شد و پس از تغییر ساختار مدیریتی در سال ۱۳۷۸، نام آن در اردیبهشت ۱۳۷۹ به پتروشیمی پارس تغییر یافت². این مجتمع با سرمایه‌گذاری ارزی معادل ۷۲۰ میلیون دلار و سرمایه‌گذاری ریالی معادل ۲,۸۳۵ میلیارد ریال در مساحتی حدود ۶۱ هکتار در عسلویه بنا شد². ترکیب سهامداری این ناشر بزرگ بورسی نشان می‌دهد که شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس (هلدینگ خلیج فارس) با مالکیت بیش از ۵۳ درصدی، سهامدار عمده و کنترل‌کننده اصلی است¹¹. سایر سهامداران عمده پتروشیمی پارس شامل گروه گسترش نفت و گاز پارسیان با ۱۸.۸ درصد، شرکت سرمایه‌گذاری غدیر با ۱۸.۶ درصد و شرکت ارزش ماندگار خلیج فارس با ۵ درصد هستند¹³. این ترکیب سهامداری، انسجام مالی و حاکمیت شرکتی قدرتمندی را از سوی بزرگ‌ترین غول‌های شبه‌دولتی و سرمایه‌گذاری کشور برای پارس فراهم آورده است¹³.

پتروشیمی پارس علاوه بر مالکیت مستقیم بر واحدهای صنعتی خود، مالکیت ۵۰ درصدی سهام شرکت پلیمر آریاساسول را نیز در اختیار دارد². آریاساسول به عنوان یکی از سودآورترین و پیشرفته‌ترین مجتمع‌های پلیمری کشور، سالانه بخش عمده‌ای از سود سرمایه‌گذاری‌های پتروشیمی پارس را از طریق توزیع سود نقدی بالا تامین کرده و جریان نقدی پایداری را به ترازنامه پارس تزریق می‌کند⁷. ظرفیت اسمی کل مجتمع پتروشیمی پارس سالانه معادل ۴ میلیون و ۴۸۱ هزار تن محصول پتروشیمیایی و گازی است². این سبد ظرفیت شامل تولید سالانه ۱ میلیون و ۶۰۰ هزار تن اتان، ۹۸۰ هزار تن پروپان، ۵۷۰ هزار تن بوتان، ۸۶ هزار تن گسولین (پنتان پلاس)، ۶۴۵ هزار تن اتیل بنزن، ۶۰۰ هزار تن استایرن منومر و ۱۴ هزار تن مخلوط بنزن و تولوئن است². پتروشیمی پارس به عنوان بزرگ‌ترین واحد استحصال اتان کشور و یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان گاز مایع (LPG) در خاورمیانه، انحصار تولید استایرن منومر ایران را (با در اختیار داشتن حدود ۸۵ درصد از کل ظرفیت کشور در کنار پتروشیمی تبریز) در دست دارد².

در اشل بین‌المللی، ساختار متمرکز هلدینگی پتروشیمی پارس قابل مقایسه با غول‌های جهانی نظیر سابیک (SABIC) عربستان است که با تکیه بر ادغام ساختاری با آرامکو توانسته پورتفوی عظیمی از مواد الفینی و آروماتیکی را مدیریت کند¹⁹. در سوی دیگر، شرکت‌های تخصصی نظیر اینئوس استایرولوشن (INEOS Styrolution) و ترینسئو (Trinseo) قرار دارند که بر خلاف پارس، مدل کسب‌وکار خود را به صورت عمده بر روی زنجیره تخصصی استایرن، پلی‌استایرن و پلاستیک‌های مهندسی متمرکز کرده و فاقد بخش بالادستی گاز مایع و اتان‌زدایی هستند²⁰.

تحلیل دینامیک تولید و بازاریابی؛ از انحصار استایرن تا چالش خوراک گاز

مجتمع پتروشیمی پارس از سه واحد تولیدی اصلی تشکیل شده است: واحد استحصال اتان، واحد اتیل بنزن و واحد استایرن منومر². خوراک ورودی واحد استحصال اتان روزانه معادل ۶۰ هزار تن گاز غنی طبیعی است که مستقیماً از پالایشگاه‌های فازهای ۱، ۲ و ۳ مجتمع گاز پارس جنوبی تامین می‌گردد¹⁷. این واحد پس از جداسازی هیدروکربن‌های سنگین‌تر ()، روزانه حدود ۴۸ هزار تن گاز سبک (متان) را به شبکه‌ سراسری گاز کشور یا پالایشگاه‌ها بازمی‌گرداند¹⁸. واحد اتیل بنزن با ترکیب اتیلن دریافتی از پتروشیمی آریاساسول و بنزن دریافتی از پتروشیمی نوری و بوعلی‌سینا، خوراک لازم را برای واحد استایرن منومر فراهم می‌کند³.

در سال مالی منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴، پتروشیمی پارس موفق به تولید ۱ میلیون و ۳۴۴ هزار و ۵۸۰ تن اتان شد که ۱۰۰ درصد آن به عنوان خوراک به پتروشیمی‌های همجوار نظیر آریاساسول (حدود ۸۰ درصد) و پتروشیمی جم (حدود ۲۰ درصد) تحویل داده شد¹⁸. همچنین، تولید واقعی استایرن منومر شرکت در سال ۱۴۰۴ به رقم ۴۸۵ هزار و ۹۶۷ تن رسید که حجم فروش آن به دلیل استفاده از موجودی انبارها معادل ۵۰۴ هزار و ۹۵۹ تن ثبت گردید²². نرخ بهره‌برداری کلی پتروشیمی پارس همواره در محدوده مطلوب ۹۰ تا ۹۵ درصد ظرفیت اسمی نوسان داشته است که این شاخص در مقایسه با میانگین نرخ بهره‌برداری صنایع شیمیایی جهان (۸۳ درصد) و صنایع شیمیایی ایالات متحده آمریکا (۷۶ درصد)، نشان‌دهنده کارایی بالای سیستم‌های عملیاتی و نگهداری این مجتمع است²³.

در بعد فروش، مدیریت پتروشیمی پارس با اتخاذ استراتژی‌های پویا توانست بخشی از افت مقداری تولید ناشی از تعمیرات اساسی را جبران کند⁶. بهبود فرآیندهای لجستیک دریایی، کاهش زمان معطلی کشتی‌ها در بندر پتروشیمی پارس، بهره‌گیری هم‌زمان از مکانیزم‌های فروش نقدی و مدت‌دار و توسعه صادرات با شرایط سی‌آراف (CFR) به بازارهای هدف در شرق آسیا (به‌ویژه چین)، از جمله دلایل رشد ارزش فروش صادراتی گاز مایع به شمار می‌روند⁶. پنتان تولیدی شرکت نیز که پیش از این با تخفیف‌های سنگین نسبت به قیمت فوب (FOB) عرضه می‌شد، در سال‌های اخیر با بهبود شرایط قیمتی و اختلاف مثبت ۱۲ درصدی به فروش رسید¹³.

در مقایسه فرآیندی با مقیاس تولید شرکت سابیک که ظرفیت تولید سالانه آن فراتر از ۵۵ میلیون تن در سال است²⁵، پتروشیمی پارس اگرچه از حیث فیزیکی کوچک‌تر است، اما انحصار جغرافیایی آن در قلب خلیج فارس مزیت ترانزیتی کم‌نظیری را پدید آورده است². با این وجود، غول‌های جهانی نظیر اینئوس استایرولوشن علاوه بر ظرفیت‌های عظیم بکر، بر زنجیره تامین چرخه‌ای (Circular Economy) و بازیافت استایرن متمرکز شده‌اند که این امر مزیت رقابتی پایداری را برای آن‌ها در بازارهای حساس به محیط زیست اروپا فراهم می‌سازد²⁰.

کالبدشکافی صورت‌های مالی سال ۱۴۰۴؛ رمزگشایی از پرش سودآوری پارس

مقایسه دقیق صورت‌های مالی سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ پتروشیمی پارس نشان‌دهنده تداوم جهش اسمی درآمدها است، هرچند که حاشیه سود عملیاتی واقعی شرکت تحت فشار تورم بهای تمام‌شده نهاده‌ها قرار دارد⁷. در سال مالی ۱۴۰۳، پتروشیمی پارس با درآمد ۱۰۱.۱ همتی به سود ناخالص ۲۰.۷ همتی و سود خالص ۱۸.۵ همتی دست یافت⁸. در سال مالی ۱۴۰۴، درآمد عملیاتی با رشد ۲۹ درصدی به ۱۳۰ هزار و ۷۱۳ میلیارد تومان (۱۳۰.۷ همت) افزایش یافت⁴. بر اساس مصوبات مجمع عمومی عادی سالانه منتهی به اسفند ۱۴۰۴، سود خالص شرکت به رقم ۲۶ هزار و ۳۱۶ میلیارد تومان (۲۶.۳ همت) رسید که رشد خیره‌کننده ۴۲ درصدی را نشان می‌دهد⁵. سود هر سهم (EPS) محقق‌شده برای سال مالی ۱۴۰۴ معادل ۴۸۲ ریال به دست آمد که نسبت به سود ۳۸۹ ریالی سال ۱۴۰۳، رشد ۲۴ درصدی را تجربه کرده است⁸.

یک نکته بسیار مهم و انحرافی در صورت‌های مالی پارس، افت سود خالص شرکت در گزارش‌های ۹ ماهه سال ۱۴۰۴ به رقم ۶ هزار و ۴۶۹ میلیارد تومان بود⁴. بسیاری از تحلیلگران عجول، این افت را نشانه از دست رفتن موتور سودسازی پارس دانستند⁷؛ اما واقعیت بنیادین پتروشیمی پارس در این نکته نهفته است که نیمی از سود واقعی این شرکت ناشی از درآمدهای غیرعملیاتی و به طور مشخص سود نقدی تقسیمی شرکت پلیمر آریاساسول است که در فصل بهار و مجامع سالانه شناسایی و پرداخت می‌شود⁷. آریاساسول با توزیع سود نقدی ۹۵ درصدی (معادل ۵ هزار ریال به ازای هر سهم در فروردین ۱۴۰۵) عملاً جریان وجوه نقد عظیمی را در ماه‌های پایانی سال مالی به حساب پارس واریز کرد و سود خالص تلفیقی شرکت را به شدت ارتقا بخشید⁵.

در تحلیل ساختار هزینه‌ای پتروشیمی پارس، بهای تمام‌شده محصولات به عنوان متغیر کلیدی به شمار می‌رود⁷. بهای تمام‌شده در سال مالی ۱۴۰۳ حدود ۸۳.۳ همت گزارش شده بود که در سال ۱۴۰۴ به حدود ۱۰۷.۶ همت افزایش یافت³². عمده این هزینه مربوط به خرید بنزین، گاز غنی عسلویه، اتیلن و گاز مایع به عنوان مواد اولیه است³². حاشیه سود خالص پتروشیمی پارس در دوره منتهی به اسفند ۱۴۰۴ در محدوده ۲۰.۱ درصد ثبت شد⁴. اگرچه این نسبت نسبت به سودهای رویایی سال‌های دهه ۹۰ (که بعضاً حاشیه سود بالای ۵۰ درصد را ثبت می‌کردند¹) کاهش یافته است، اما همچنان در مقایسه با میانگین حاشیه سود صنعت شیمیایی بورس تهران (حدود ۱۹ درصد³³) بالاتر است. عملکرد مالی شرکت را می‌توان با استفاده از رابطه محاسباتی بازده دارایی‌ها (ROA) ارزیابی کرد:

که برای پتروشیمی پارس به دلیل ترازنامه سبک و ساختار دارایی‌های مستهلک‌شده، در وضعیت بسیار مطلوبی قرار دارد³⁴. در جدول زیر، مقایسه تراز مالی و عملیاتی پتروشیمی پارس با میانگین صنعت داخلی و شرکت بین‌المللی سابیک (SABIC) عربستان به عنوان رقیب منطقه‌ای ارائه شده است:

توضیح: نرخ تسعیر دلار در محاسبات معادل نرخ ارز حواله پتروشیمی‌ها در سال ۱۴۰۴ لحاظ شده است⁶.

ارزیابی رفتار معاملاتی و تابلوی نماد پارس در بورس

پتروشیمی پارس با نماد «پارس» یکی از نمادهای شاخص‌ساز و تاثیرگذار بورس تهران است که وزن سنگینی در محاسبات شاخص کل دارد⁴⁰. سرمایه ثبت‌شده پتروشیمی پارس در سال ۱۴۰۵ از مبلغ ۴۷ هزار و ۶۰۴ میلیارد تومان به ۵۴ هزار و ۶۰۴ میلیارد تومان افزایش یافت که این رشد ۱۴.۷ درصدی کاملاً از محل سود انباشته (اندوخته تجدید ارزیابی و سودهای سنواتی) تامین شد⁴. ارزش بازار نماد پارس در اواسط سال ۱۴۰۵ به حدود ۱۲۹ هزار و ۳۰۴ میلیارد تومان (۱۲۹.۳ همت) رسید⁴؛ این در حالی است که در اوج قیمت‌های تعدیل‌شده در دی‌ماه ۱۴۰۴، ارزش بازار شرکت تا مرز ۱۸۵ هزار میلیارد تومان نیز پیشروی کرده بود³².

نسبت قیمت به سود () مجمع پتروشیمی پارس برای سال مالی ۱۴۰۴ به رقم جذاب ۳.۹ واحد رسید که پتانسیل بالایی برای رشد قیمت سهم و بازگشت سریع سرمایه ایجاد کرده است²⁹. مجمع عمومی سالانه شرکت در سال ۱۴۰۵ با تقسیم سود حداکثری، تقسیم ۴۴۰ ریال سود نقدی به ازای هر سهم را (معادل ۹۱.۲۹ درصد از کل سود محقق‌شده) تصویب کرد که بازده نقدی بالایی را عاید سهامداران خرد و هلدینگ‌های بالادستی نمود⁵. این سیاست توزیع سود بالا اگرچه رضایت سهامداران را جلب می‌کند، اما از منظر مالی، توان خودتأمینی شرکت برای پروژه‌های توسعه‌ای سنگین را کاهش داده و شرکت را به سمت استفاده بیشتر از تسهیلات بانکی (دریافت ۹.۵ همت تسهیلات ارزی و ریالی در سال ۱۴۰۴) سوق می‌دهد⁶.

در مقام مقایسه با میانگین نسبت P/E گروه شیمیایی بورس تهران که در محدوده ۱۰.۹ واحد قرار دارد³²، نماد پارس با معامله در نسبت‌های زیر ۴ واحد نشان‌دهنده ریسک‌گریزی شدید بازار نسبت به چالش‌های تامین خوراک شرکت و هم‌زمان اشتیاق بالای معامله‌گران به دریافت سود نقدی مستقیم است²⁹.

بهای تمام‌شده خوراک و بهره‌وری فناوری تحت لیسانس

تجهیزات صنعتی و فرآیندهای به کار گرفته شده در پتروشیمی پارس تحت لایسنسورهای تراز اول بین‌المللی نظیر شرکت «لینده» (Linde) آلمان طراحی و اجرا شده‌اند¹⁰. این موضوع سبب شده است که کیفیت استایرن منومر و ال‌پی‌جی تولیدی پارس در بازارهای صادراتی از مزیت رقابتی بالایی برخوردار باشد؛ به طوری که میزان کل گوگرد (Total Sulfur) در ال‌پی‌جی صادراتی پارس کمتر از ۵ پی‌پی‌ام (5 PPM) گزارش شده است که استانداردی فوق‌العاده در سطح بین‌المللی به شمار می‌رود²⁷.

در حوزه آزمایشگاهی و کنترل کیفیت، آزمایشگاه مرکزی پتروشیمی پارس موفق شده است با کسب رتبه دوم در بین بیش از ۲۰۰ آزمایشگاه برتر از ۳۵ کشور جهان، دقت و انطباق فرآیندهای خود را با استانداردهای بین‌المللی اثبات کند¹³. علاوه بر این، در زمینه بهره‌وری زیست‌محیطی، پتروشیمی پارس با سرمایه‌گذاری در سیستم‌های تصفیه پساب و کاهش گازهای فلر توانست گواهی عدم آلایندگی (صنعت سبز) را دریافت کند⁶. این اقدام هوشمندانه زیست‌محیطی مانع از جریمه‌های سنگین مالیاتی شده و سالانه از پرداخت حدود ۲ هزار میلیارد تومان (۲ همت) هزینه ناشی از ماده ۲۷ قانون مالیات بر ارزش افزوده جلوگیری به عمل آورده است⁶.

با این وجود، ساختار بهای تمام‌شده خوراک در پتروشیمی پارس تحت ریسک فرمول محاسباتی گاز غنی تحویلی پالایشگاه‌های پارس جنوبی قرار دارد¹⁸. ضریب فرمول گاز غنی پارس تا پایان سال ۱۴۰۴ معادل ۷۰ درصد تعیین شده بود که ثبات این نرخ حاشیه سود پایداری را تضمین می‌کرد⁴². با پایان یافتن این مهلت در سال ۱۴۰۵، احتمال افزایش این ضریب به ۸۵ درصد توسط دولت وجود دارد که این امر می‌تواند هزینه خرید خوراک واحد استحصال اتان را به شکل چشمگیری افزایش داده و حاشیه سود ناخالص شرکت را به شدت تحت فشار قرار دهد⁴².

طرح‌های توسعه و زنجیره ارزش؛ پروژه استراتژیک PDH-PP

مهم‌ترین پروژه توسعه‌ای پتروشیمی پارس، احداث واحد عظیم تولید پروپیلن و پلی‌پروپیلن از طریق فرآیند دی‌هیدروژناسیون پروپان (PDH-PP) است¹⁴. این پروژه با سرمایه‌گذاری مصوب ۸۶۶ میلیون دلاری هلدینگ خلیج فارس در زمینی به مساحت ۲۷ تابلوی پارک پروپیلن عسلویه در حال اجراست¹⁴. مدت زمان تخمینی اجرای این طرح ۴ سال بوده و هدف آن، جلوگیری از خام‌فروشی پروپان صادراتی و تبدیل آن به محصول ارزشمند پلی‌پروپیلن است¹⁴. شبیه‌ساز نرم‌افزاری این پروژه برای نخستین بار در کشور بومی‌سازی شده است تا امکان پایش دقیق و بهینه‌سازی شرایط فرآیندی مهیا شود⁴⁴. راه‌اندازی این واحد سالانه ۱۶۰ تا ۱۷۰ میلیون دلار به سود خالص شرکت خواهد افزود¹³.

تضاد راهبردی جالب میان پتروشیمی پارس و رقبای اروپایی نظیر اینئوس استایرولوشن و ترینسئو در این است که غول‌های غربی در حال حاضر به دلیل فشارهای زیست‌محیطی و هزینه‌های بالای انرژی در قاره سبز، مسیر بستن داوطلبانه واحدهای تولید سنتی پلی‌استایرن (نظیر تعطیلی سایت‌های شناهون در ایلینوی و وینگلز در فرانسه توسط اینئوس در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶) را پیش گرفته‌اند⁴⁵. در مقابل، تمرکز این شرکت‌ها بر ساخت واحدهای پیشرفته دپلیمریزاسیون و بازیافت شیمیایی استایرن منومر از زباله‌های پلاستیکی (با ظرفیت‌هایی نظیر واحد ۲۶ هزار تنی انداور در آنتورپ بلژیک) معطوف شده است²⁰. اما پتروشیمی پارس همچنان استراتژی کلاسیک توسعه ظرفیت فیزیکی بر پایه خوراک‌های فسیلی ارزان‌قیمت داخلی را دنبال می‌کند².

ریسک‌ها و تنگناهای عملیاتی؛ بحران بنزن و ناترازی انرژی

علیرغم ترازنامه مالی درخشان سال ۱۴۰۴، پتروشیمی پارس با تهدیدهای ساختاری عمیقی روبرو است که ثبات عملیاتی آن را به چالش می‌کشد:

●        بحران تامین بنزن و توقف‌های اضطراری: در تیرماه سال ۱۴۰۵، پتروشیمی پارس در افشای اطلاعات بااهمیت گروه الف روی سامانه کدال اعلام کرد که به دلیل محدودیت شدید در تامین بنزن از سوی شرکت‌های پتروشیمی نوری و بوعلی‌سینا، ناچار به توقف کامل واحدهای اتیل‌بنزن و استایرن منومر خود از تاریخ ۱۳ تیر ۱۴۰۵ شده است⁹. این توقف زنجیره پایین‌دستی استایرن منومر (به عنوان ستاره سبد فروش داخلی²) نشان می‌دهد وابستگی شدید پارس به تامین بین‌مجتمعی خوراک آروماتیک، ریسک استمرار تولید آن را به شدت بالا برده است⁹.

●        ریسک ناترازی فصلی گاز و برق: ناترازی کلان انرژی در کشور در فصول سرد سال منجر به کاهش فشار گاز ورودی از فازهای پارس جنوبی و در تابستان منجر به قطعی برق یوتیلیتی‌ها می‌شود که این امر افت ظرفیت تولید واقعی مجتمع را در پی دارد⁶.

●        ریسک‌های مقرراتی و عوارض آلایندگی: اگرچه پارس با اخذ گواهی عدم آلایندگی به صورت موقت معافیت‌های مالیاتی ماده ۲۷ ارزش افزوده را فعال کرده است، اما هرگونه پایش منفی مجدد از سوی سازمان محیط زیست می‌تواند هزینه سالانه ۲ همتی را به شرکت تحمیل کند⁶.

ارزیابی نهایی و چشم‌انداز

شرکت پتروشیمی پارس یکی از ارزنده‌ترین و مستحکم‌ترین دارایی‌های هلدینگ خلیج فارس در منطقه عسلویه است که به لطف جریان نقد مستمر حاصل از مالکیت ۵۰ درصدی شرکت پلیمر آریاساسول، از حاشیه امنیت مالی فوق‌العاده‌ای بهره می‌برد². کارنامه سال مالی ۱۴۰۴ و تحقق سود خالص ۲۶.۳ همتی نشان داد که این شرکت از توانایی بالایی برای عبور از فشارهای تورمی بهای تمام‌شده برخوردار است⁵. با این حال، بروز بحران توقف واحدهای استایرن به دلیل ناترازی بنزن در تیرماه ۱۴۰۵، زنگ خطر بزرگی را برای سهامداران به صدا درآورد که نشان می‌دهد پایداری فرآیند تولید در واحدهای پایین‌دستی شرکت تا چه حد به پایداری عملکرد تامین‌کنندگان داخلی گره خورده است³.

در افق پیش رو، تکمیل پروژه ملی PDH-PP و تنوع‌بخشی به سبد محصولات پلیمری از پروپان خام، تنها راه نجات پتروشیمی پارس از نوسانات شدید بازار گازهای مایع جهانی و ارتقای حاشیه سود ناخالص به سطوح رقابتی با غول‌های منطقه‌ای نظیر سابیک خواهد بود¹⁴. اولویت آنی مدیریت پارس در سال ۱۴۰۵ باید حل پایدار چالش خوراک بنزن از طریق انعقاد قراردادهای بلندمدت مطمئن با مجتمع‌های آروماتیکی همجوار باشد تا انحصار عرضه استایرن منومر کشور با تهدید مواجه نگردد².

منابع گزارش و تاریخ داده‌ها

۱. صورت‌های مالی ۱۲ ماهه منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ (حسابرسی‌نشده) - منتشر شده در سامانه کدال در تیرماه ۱۴۰۵⁵.

۲. گزارش‌های فعالیت ماهانه تولید و فروش پتروشیمی پارس - منتهی به اسفند ۱۴۰۴ و خرداد ۱۴۰۵⁴.

۳. اطلاعات تابلوی معاملاتی نماد پارس - وب‌سایت مدیریت فناوری بورس تهران (TSETMC)، استخراج‌شده در تیرماه ۱۴۰۵²⁹.

۴. گزارش سالانه تلفیقی و ترازنامه مالی شرکت سابیک (SABIC) عربستان - منتشر شده در مارس ۲۰۲۶³⁶.

۵. اسناد توسعه زنجیره ارزش و بازیافت شیمیایی شرکت‌های INEOS Styrolution و Trinseo - داده‌های آرشیوی سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶²⁰.

۶. افشای اطلاعات بااهمیت گروه الف (توقف و شروع مجدد واحدهای تولیدی) - ثبت‌شده در سامانه کدال به تاریخ تیرماه ۱۴۰۵⁴.