عبور صنعت پتروشیمی از گرداب جنگ در تلاطم سقوط سنگین بورس و آزادسازی صادرات

گروه اقتصادی: صنعت پتروشیمی ایران در تاریخ ۲۱ تیر ۱۴۰۵ با تلاقی کم‌سابقه‌ای از شوک‌های ساختاری، اصلاحات سیاستی و نوسانات شدید بازارهای مالی و ژئوپلیتیک روبرو شده است. از یک سو، گمرک جمهوری اسلامی ایران با ابلاغ بخشنامه‌ای رسمی، ممنوعیت‌های صادراتی کلیه محصولات شیمیایی، پلیمری و پتروشیمی را که به دلیل شرایط اضطرار جنگی فروردین‌ماه اعمال شده بود، به طور کامل لغو کرد. این آزادسازی صادرات، شریان‌های ارزی هلدینگ‌های بزرگ پتروشیمی را که در بهار سال جاری تحت فشار شدید انسداد مسیرهای تجاری و تحریم‌های مقطعی قرار داشتند، بازگشایی می‌کند. از سوی دیگر، انتقال کامل صادرکنندگان از سامانه نیما به بازار ارز تجاری و افزایش نرخ حواله دلار توافقی به کانال ۱۴۹ هزار تومان، پتانسیل جهش درآمد ریالی پتروشیمی‌های بالادستی را به حداکثر رسانده است، هرچند که هزینه‌های پایه خوراک و بهای تمام‌شده تولید را در بورس کالا به ارقام بی‌سابقه‌ای سوق می‌دهد.

به گزارش بولتن نیوز، هم‌زمان با این گشایش‌های تجاری و ارزی، تالار شیشه‌ای تهران یکی از سنگین‌ترین روزهای اصلاحی و سقوط‌های تاریخی خود را تجربه کرد؛ جایی که شاخص کل بورس با ریزش بیش از ۱۲۶ هزار واحدی به کانال ۵ میلیون و ۵۵ هزار واحد عقب‌نشینی نمود. این ریزش عمیق که با خروج ۴.۴ همت نقدینگی حقیقی همراه بود، واکنشی مستقیم به نااطمینانی‌های ژئوپلیتیک ناشی از تحولات تنگه هرمز و درگیری‌های اخیر میان نیروهای ایران و آمریکا در آب‌های جنوبی است. در حالی که بازار سهام با غلبه مطلق صف‌های فروش مواجه شده، بخش فیزیکی صنعت پتروشیمی همچنان با آثار مخرب جنگ بر واحدهای سرویس‌های جانبی (یوتیلیتی) مبین، دماوند و فجر دست‌وپنجه نرم می‌کند. آسیب‌دیدگی این واحدها در کنار ناترازی ۱۳.۶ گیگاواتی برق در کشور که خاموشی صنایع پتروشیمی را به دو روز در هفته افزایش داده، پایداری تولید را در اوج فصل گرما با تهدید جدی مواجه ساخته است.

در بازارهای جهانی، نفت برنت پس از صعود موقت به مرز ۸۰ دلار در پی درگیری‌های نظامی، به سطح ۷۶ دلار در هر بشکه بازگشته است. این نوسانات در کنار کاهش بهای جهانی گاز طبیعی هنری هاب به ۲.۹۴ دلار، رقابت‌پذیری پتروشیمی‌های ایرانی متکی بر خوراک مایع را در برابر رقبای منطقه‌ای به چالش می‌کشد. با این حال، انتشار گزارش‌های امیدوارکننده از مجامع غول‌های پتروشیمی نظیر افزایش سرمایه پتروشیمی پارس، سودآوری تاریخی پتروشیمی جم و بازگشت زاگرس به مدار تولید، چشم‌انداز پایداری را برای سهامداران بلندمدت ترسیم می‌کند. این گزارش به بررسی عمیق و چندبعدی این تحولات و ترسیم روندهای آتی صنعت پتروشیمی ایران می‌پردازد.

سقوط تاریخی تالار شیشه‌ای؛ بیش‌واکنشی بازار سرمایه به تنش‌های هرمز

بازار سرمایه در معاملات یکشنبه ۲۱ تیر ۱۴۰۵ با موج سنگینی از عرضه‌های هیجانی مواجه شد که منجر به افت ۲.۴۵ درصدی شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران گردید. نماگر اصلی بازار با از دست دادن ۱۲۶,۹۶۳ واحد در سطح ۵,۰۵۵,۶۴۸ واحد آرام گرفت و شاخص هم‌وزن نیز با عقب‌نشینی ۲۷,۵۱۳ واحدی، افت ۲ درصدی را ثبت نمود. بررسی رفتار معامله‌گران نشان می‌دهد که بیش از ۸۵ درصد از نمادهای بازار در صف‌های سنگین فروش قفل شدند و ارزش صف‌های فروش به بیش از ۲۰.۷ همت رسید، در حالی که ارزش معاملات خرد سهام با کاهش محسوس نسبت به روزهای طلایی گذشته، به محدوده ۱۱.۴ همت سقوط کرد. این واگرایی شدید بین عرضه و تقاضا، بیانگر حاکمیت مطلق ترس ژئوپلیتیک بر تصمیمات سرمایه‌گذاران حقیقی است.

تخلیه سنگین نقدینگی حقیقی از بازار سهام و ورود ۳.۴ همت پول به صندوق‌های درآمد ثابت و دارایی‌های امن نظیر طلا و نقره، زنگ خطری جدی برای متولیان بازار سرمایه است. نمادهای شاخص‌ساز پتروشیمی و فلزی نظیر شرکت صنایع پتروشیمی خلیج فارس (فارس) و پتروشیمی نوری (نوری) در کنار فملی بیشترین نقش را در افت شاخص کل ایفا کردند. این سقوط آزاد در شرایطی رقم می‌خورد که از منظر تحلیل بنیادی، شرکت‌های پتروشیمی به دلیل افزایش نرخ ارز تجاری و لغو بازدارنده‌های صادراتی، در ارزنده‌ترین سطوح قیمتی و سودآوری خود قرار دارند. بنابراین، ریزش کنونی بورس را می‌توان یک «بیش‌واکنشی» سنتی به ریسک‌های سیستماتیک جنگ دانست که فاصله قیمت‌های تابلویی سهام را با ارزش ذاتی آن‌ها به طور بی‌سابقه‌ای افزایش داده است.

آزادسازی صادرات پتروشیمی؛ جراحی گمرکی در میانه شرایط پساجنگ

ابلاغ مصوبه لغو کلیه ممنوعیت‌های صادراتی محصولات شیمیایی و پلیمری توسط گمرک ایران، مهم‌ترین رویداد سیاستی و تجاری تیرماه سال جاری است. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که در جریان بحران‌های نظامی فروردین‌ماه، وزارت صمت و گمرک با هدف کنترل بازارهای داخلی و تأمین نیازهای اضطراری، صادرات تمامی کدهای تعرفه بالادست و پایین‌دست پتروشیمی را ممنوع اعلام کرده بودند. لغو این بخشنامه اضطراری به معنای بازگشت فرآیندهای تجاری به روال عادی و آزادسازی حجم عظیمی از محصولات انباشته‌شده در انبارهای بنادر جنوبی کشور است. این اقدام نه‌تنها تراز ارزی کشور را در شرایط تنگنای مالی بهبود می‌بخشد، بلکه به صادرکنندگان اجازه می‌دهد تا بازارهای صادراتی از دست رفته خود را در منطقه خاورمیانه و شرق آسیا احیا کنند.

با این حال، بازگشت به بازارهای صادراتی نیازمند مواجهه با چالش‌های لجستیک دریایی در خلیج فارس است. به دلیل تنش‌های اخیر میان ایران و آمریکا در آب‌های جنوبی، تردد شناورها در تنگه هرمز با کاهش ۱۵ درصدی مواجه شده و کرایه حمل و بیمه جنگی کشتی‌ها به ارقام بالایی صعود کرده است. این افزایش هزینه‌های لجستیکی، حاشیه سود صادراتی شرکت‌ها را تا حدی فشرده می‌کند. هلدینگ‌های بزرگ پتروشیمی برای خنثی‌سازی این گلوگاه لجستیکی، بازآرایی استراتژی صادراتی و تمرکز بر بازارهای همسایه زمینی یا استفاده از کریدورهای جایگزین را در دستور کار قرار داده‌اند تا نوسانات امنیتی هرمز کمترین آسیب را به ارزآوری آن‌ها وارد سازد.

جهش دلار تجاری و معمای بهای تمام‌شده در بورس کالا

در بخش ارزی، تداوم سیاست تثبیت و همگرایی نرخ‌ها توسط بانک مرکزی منجر به افزایش نرخ دلار حواله در بازار ارز تجاری به سطح ۱۴۹,۳۲۷ تومان شده است. این نرخ که عملاً جایگزین دلار ۵۴ هزار تومانی نیما شده، سودآوری ریالی پتروشیمی‌های صادرات‌محور را به شدت ارتقا می‌دهد. از طرف دیگر، بهای دلار در بازار آزاد در محدوده ۱۷۹,۵۲۰ تومان تثبیت شده که نشان‌دهنده کاهش فاصله میان نرخ رسمی تجاری و بازار آزاد به حدود ۲۰ درصد است. این کاهش شکاف ارزی، جذابیت قاچاق معکوس محصولات پتروشیمی را به صفر رسانده و انگیزه صادرکنندگان برای ایفای تعهدات ارزی را تقویت می‌کند.

اما این سکه ارزی روی دیگری نیز دارد. محاسبه قیمت پایه مواد پلیمری و شیمیایی در بورس کالا بر مبنای دلار حواله تجاری ۱۴۹ هزار تومانی، شوک هزینه‌ای بزرگی را به صنایع پایین‌دستی و تکمیلی وارد آورده است. بهای تمام‌شده مواد اولیه پلاستیک، نساجی و بسته‌بندی در بازار داخلی با جهش چشمگیری مواجه شده که این امر پتانسیل ناترازی نقدینگی و رکود تقاضا را در زنجیره ارزش پایین‌دستی به همراه دارد. سیاست‌گذاران صنعتی باید با پایش دقیق این متغیر، ابزارهای اعتباری و خرید ال‌سی را در بورس کالا تقویت کنند تا از سرایت بحران نقدینگی از بالادست به پایین‌دست زنجیره ارزش جلوگیری شود.

تحلیل اختصاصی رویدادهای روز: ذی‌نفعان، برنده‌ها و بازنده‌ها

تصمیمات سیاستی و ارزی اتخاذشده در تیرماه ۱۴۰۵، هندسه سودآوری صنایع کشور را بازآرایی کرده است. در این فرآیند، ذی‌نفعان کلیدی با بیم‌ها و امیدهای متفاوتی روبرو هستند:

●     آزادسازی صادرات پتروشیمی و لغو ممنوعیت‌ها: این رویداد مستقیماً بر درآمد صادراتی مجتمع‌های بزرگ اثرگذار است. برندگان اصلی هلدینگ‌های بزرگی همچون صنایع پتروشیمی خلیج فارس (فارس)، پتروشیمی زاگرس، نوری و پردیس هستند که انبار کالا‌هایشان در طول بهار اشباع شده بود. بازندگان رقبای منطقه‌ای در حاشیه خلیج فارس هستند که در زمان غیبت پتروشیمی‌های ایران، سهم بازار صادراتی ما را تصاحب کرده بودند. شدت این اثر در کوتاه‌مدت متوسط (به دلیل چالش‌های لجستیک) و در میان‌مدت و بلندمدت بسیار بالا ارزیابی می‌شود.

●     رشد نرخ دلار تجاری به کانال ۱۴۹ هزار تومان: این سیاست منجر به حذف رانت و رقیق‌سازی رانت‌خواران ارزی می‌شود. برندگان شرکت‌های صادرکننده بالادستی پتروشیمی گازی و خوراک مایع هستند که درآمد تسعیر ارز آن‌ها افزایش می‌یابد. بازندگان صنایع تکمیلی و پایین‌دستی پتروشیمی هستند که مواد اولیه را از بورس کالا با قیمت‌های جهش‌یافته خریداری می‌کنند. اثر کوتاه‌مدت آن رونق درآمدهای ریالی بالادستی و اثر میان‌مدت آن فشار بر حاشیه سود صنایع پایین‌دستی است.

●     تداوم بحران یوتیلیتی و اعمال ناترازی برق صنایع: آسیب به واحدهای دماوند، مبین و فجر انرژی در جنگ، ظرفیت فیزیکی تولید را با سقف سختی مواجه کرده است. برندگان هیچ‌کس نیست و کل زنجیره ارزش پتروشیمی آسیب می‌بیند. بازندگان شرکت‌های مصرف‌کننده خدمات جانبی در عسلویه و ماهشهر نظیر متانول‌سازان و اوره‌سازان هستند. شدت این اثر بسیار بالا بوده و اثر بلندمدت آن کاهش تناژ تولید سالانه و عدم النفع میلیاردی برای اقتصاد ملی است.

گلوگاه‌های فعال صنعت پتروشیمی ایران

صنعت پتروشیمی کشور در حال حاضر با مجموعه‌ای از گلوگاه‌های ساختاری و فیزیکی مواجه است که ناشی از تجمیع ناترازی‌های انرژی، فرسودگی تجهیزات و آثار مخرب جنگ اخیر است:

فرصت‌های طلایی توسعه در فاز پساجنگ

علیرغم گلوگاه‌های فیزیکی، تحولات سال ۱۴۰۵ زمینه‌ساز ظهور فرصت‌های بی‌نظیری در توسعه زنجیره ارزش شده است. راه‌اندازی فاز اول شرکت پتروشیمی پادجم پس از سال‌ها توقف به دلیل تحریم‌ها، و راه‌اندازی خط تولید ABS 5000 گام مهمی در خودکفایی و تولید کاتالیزورهای پیشرفته است. این دستاورد نشان داد که سرمایه‌گذاری در صنایع پایین‌دستی محصولات گران‌قیمت با بازارهای صادراتی در قاره آفریقا و خاورمیانه، تاب‌آوری صنعت را در برابر تحریم‌ها به شدت افزایش می‌دهد.

فرصت دیگر، لغو بازدارنده‌های صادراتی و آزادسازی صادرات محصولات پلیمری حاصل از بازیافت است که بستر توسعه «اقتصاد چرخشی» و بازیافت پیشرفته مواد پلیمری را مهیا می‌سازد. همچنین توسعه پارک‌های شیمیایی متمرکز در سواحل جاسک و مکران با تکیه بر تکنولوژی‌های هوش مصنوعی و دیجیتالی کردن فرآیندهای نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه (Predictive Maintenance)، پتانسیل کاهش مصرف انرژی و بهینه‌سازی تا ۲۰ درصد را فراهم خواهد کرد.

واکاوی عملکرد مالی و گزارش‌های کدال شرکت‌های بزرگ پتروشیمی

تحلیل اطلاعات کلیدی و صورت‌های مالی سه ماهه نخست سال ۱۴۰۵ شرکت‌های پیشران پتروشیمی، حکایت از بازگشت تدریجی اما قدرتمند آن‌ها به مدار تولید و سودآوری دارد:

صنایع پتروشیمی خلیج فارس (فارس)

بزرگ‌ترین هلدینگ پتروشیمی کشور در عملکرد خردادماه خود با شناسایی سود چشمگیر ۲۴.۵ همتی از محل واگذاری دارایی‌ها و فروش بخشی از سهام پالایش گاز یادآوران خلیج فارس، بخش زیادی از عقب‌افتادگی درآمدی ماه‌های نخست سال را جبران کرد. بهای تمام‌شده کل پرتفوی هلدینگ با ۲۹ درصد رشد سالانه به ۵۴.۱ همت رسیده که نشان‌دهنده توسعه مداوم دارایی‌های بلندمدت در شرکت‌های غیربورسی است. نمادهای زیرمجموعه فارس نظیر نوری، اروند و پارس با افزایش ارزش پرتفوی خود به میزان بیش از ۷۱.۷ همت، پیشران اصلی تقویت خالص ارزش دارایی‌های (NAV) این ابرهلدینگ بوده‌اند.

پتروشیمی نوری (نوری)

نوری پس از قطعی کامل خطوط تولید در اردیبهشت‌ماه به دلیل ناترازی‌های یوتیلیتی و شرایط جنگی، در خردادماه به مدار تولید بازگشت و موفق به تولید ۱۳۴,۸۶۲ تن از انواع محصولات آروماتیکی شد. اگرچه نوری با شناسایی ۱۴ همت درآمد در خردادماه، افت ۲۱ درصدی درآمدی را نسبت به اردیبهشت (۱۷.۶ همت که ناشی از فروش محصولات انبار شده در بهمن و اسفند بود) ثبت کرد، اما ثبات عملیاتی این شرکت در تیرماه تضمین‌کننده تحقق EPS برآوردی ۶,۰۸۲ ریالی برای سال مالی پیش رو است.

پتروشیمی پارس (پارس)

پتروشیمی پارس با برگزاری مجمع عمومی فوق‌العاده، افزایش سرمایه ۷ همتی از محل سود انباشته را به تصویب رساند تا سرمایه خود را به ۵۴.۶ همت ارتقا دهد. مدیران پارس اعلام کردند واحد استایرن مونومر (SM) پس از رفع محدودیت‌ها با ۷۰ درصد ظرفیت وارد فاز پیش‌راه‌اندازی شده و واحد C2 نیز آماده دریافت خوراک است. همچنین برنامه پارس برای انتشار ۲۰۰ میلیون یورو اوراق مرابحه ارزی با عاملیت بانک تجارت، جذابیت مالیاتی و تأمین مالی پروژه‌های این شرکت را به شدت ارتقا خواهد داد.

پتروشیمی زاگرس (زاگرس)

زاگرس در خردادماه ۱۴۰۵ بازگشتی شگفت‌انگیز را پس از توقف تولید اردیبهشت ثبت کرد. تولید متانول شرکت به ۱۴۶ هزار تن رسید و درآمد خیره‌کننده ۵.۹ همتی حاصل شد که رشدی ۸۰ درصدی نسبت به خرداد سال گذشته نشان می‌دهد. زاگرس با کسب ۱۱ همت فروش در سه ماهه نخست سال، پایداری حاشیه سود خود را اثبات کرد. تحلیل حساسیت سودآوری زاگرس نشان می‌دهد که حذف دو هاب اروپایی از فرمول خوراک و کاهش قیمت گاز خوراک، پتانسیل جهش سود هر سهم زاگرس به ارقام بسیار جذابی را به همراه دارد.

پتروشیمی جم (جم)

جم در سال ۱۴۰۴ با ثبت سود خالص تاریخی نزدیک به ۱۲ همت، رکورد جدیدی را ثبت کرد. متنوع‌سازی سبد خوراک اتان و تمرکز بر صادرات به کشورهای آفریقایی نظیر توگو، عوامل کلیدی این جهش سودآوری بودند. با این حال، آسیب‌دیدگی شدید واحد بوتادین جم در حملات اخیر و برآورد زمان ۲۴ ماهه برای بازسازی آن، ریسک عملیاتی مهمی است که بر درآمدهای زنجیره پلیمر اثرگذار خواهد بود، هرچند راه‌اندازی فاز اول پادجم بخشی از این ناترازی سود را پوشش خواهد داد.

پتروشیمی شازند (شاراک)

کارنامه عملیاتی خردادماه شازند نشان‌دهنده یک جهش خیره‌کننده ۱۱۴ درصدی در حجم تولید نسبت به سال گذشته است. تولید کل مجتمع از مرز ۱۴۳ هزار تن عبور کرده و محصولات کلیدی نظیر اتیلن (۲۴,۷۴۴ تن) و پروپیلن (۱۰,۸۶۸ تن) رکوردهای جدیدی را ثبت کرده‌اند که حاکی از پایداری کامل زنجیره تأمین خوراک مایع این مجتمع آروماتیکی است.

سناریوهای پیش روی صنعت پتروشیمی ایران در افق سال ۱۴۰۵

با واکاوی جمیع جهات، مسیر پیش روی اقتصاد پتروشیمی ایران در دو سناریوی متمایز قابل تحلیل است:

سناریوی خوش‌بینانه: همگرایی دیپلماتیک و بازسازی سریع یوتیلیتی‌ها

در این سناریو، پیشرفت پایدار مذاکرات صلح و تداوم توافقات میان تهران و واشنگتن منجر به ثبات در دریای عمان و تنگه هرمز می‌گردد. با تداوم لغو بازدارنده‌های صادراتی، شرکت‌های پتروشیمی با ظرفیت صادراتی کامل فعال می‌شوند. به موازات آن، پروژه‌های ترمیم سریع نیروگاه‌های مبین و دماوند با قطعات پیشرفته بومی تکمیل شده و خاموشی صنایع به حداقل می‌رسد. در این سناریو، جهش درآمدهای ارزی و تسعیر ارز با دلار حواله تجاری ۱۴۹ هزار تومانی، بورس تهران را وارد یک رالی صعودی تاریخی می‌کند و پی‌به‌ای صنعت پتروشیمی به محدوده پویایی بازمی‌گردد.

سناریوی محتاطانه: فرسایش ژئوپلیتیک و ناترازی ادامه‌دار انرژی

در این سناریو، تنش‌های مقطعی نظامی در منطقه به طور متناوب تکرار شده و ریسک حمل‌ونقل دریایی و کرایه کشتی‌ها در هرمز بالا باقی می‌ماند. واحدهای آسیب‌دیده یوتیلیتی به دلیل تحریم‌های پابرجا فرآیند بازسازی کندتری را طی می‌کنند و ناترازی گاز طبیعی در فصول سرد و ناترازی برق در فصول گرم، نرخ بهره‌برداری از ظرفیت اسمی صنایع را در سطح کمتر از ۸۰ درصد قفل می‌کند. در این شرایط، سودآوری ریالی شرکت‌ها به دلیل رشد هزینه‌های سربار فشرده شده و ارزش بازار سهام در کانال‌های فعلی نوسان خواهد کرد.

بخش پایانی و خلاصه متغیرهای استراتژیک روز

صنعت پتروشیمی ایران در تاریخ ۲۱ تیر ۱۴۰۵، دوران گذار حساسی را از "اقتصاد بحران جنگ" به "اقتصاد بازسازی و احیای تجاری" تجربه می‌کند. لغو ممنوعیت‌های گمرکی صادرات، به مثابه بازگشت جریان حیاتی خون به رگ‌های مالی هلدینگ‌های بالادستی است، اما درمان ریشه‌ای ناترازی‌های فیزیکی انرژی و یوتیلیتی، همچنان اولویت نخست توسعه پایدار صنعت است. هماهنگی میان سیاست‌های ارزی بانک مرکزی، مقررات صادراتی گمرک و مدیریت مصرف انرژی توسط وزارت نیرو، کلید طلایی عبور از این تلاطم تاریخی خواهد بود.

●     مهم‌ترین فرصت روز: لغو ممنوعیت صادرات کلیه فرآورده‌های پلیمری و پتروشیمیایی که منجر به تخلیه کالا‌های دپوشده در انبارها و بهبود آنی نقدینگی ارزی شرکت‌های صادرات‌محور خواهد شد.

●     مهم‌ترین تهدید روز: تداوم آسیب‌های فیزیکی وارد بر ساختار تولید یوتیلیتی عسلویه و ماهشهر که ظرفیت بهره‌برداری از صنایع پایین‌دستی و میان‌دستی را با چالش ناترازی بخار و برق روبرو کرده است.

●     مهم‌ترین ریسک سیاستی: نوسانات نرخ دلار در بورس کالا ناشی از تسعیر ارز ۱۴۹ هزار تومانی تجاری که می‌تواند منجر به رکود تقاضا در صنایع پایین‌دستی و افت شدید حجم معاملات فیزیکی شود.

●     مهم‌ترین متغیر اثرگذار فردا: آغاز به کار معاملات هفتگی بازارهای جهانی انرژی و نفت برنت در روز دوشنبه و بازتاب سیگنال‌های واسطه‌گری پاکستان و قطر در تعیین جهت قیمت نفت خام.

توصیه‌های تحلیلی برای فعالان، مدیران و سیاست‌گذاران:

توصیه به سرمایه‌گذاران بازار سرمایه:

تمرکز بر هلدینگ‌ها و شرکت‌هایی با نرخ برگشت سریع تولید پس از بحران و ساختار مالی مستحکم؛ نمادهای نظیر پتروشیمی نوری، پارس و شازند به دلیل بازگشت سریع به تولید پایدار و سودآوری ریالی فزاینده ناشی از دلار ۱۴۹ هزار تومانی تجاری، گزینه‌های ایده‌آلی برای بازآرایی پرتفوی بلندمدت هستند.

توصیه به مدیران عامل مجتمع‌های پتروشیمی:

تنوع‌بخشی به ابزارهای تأمین مالی نوین نظیر انتشار اوراق مرابحه ارزی به جای اتکای صرف به اعتبارات بانکی، سرمایه‌گذاری سریع در نیروگاه‌های خودتأمین مقیاس کوچک برای خنثی‌سازی خاموشی‌های ۲ روز در هفته، و پیگیری جدی استراتژی بومی‌سازی کاتالیست‌ها و تجهیزات دوار.

توصیه به سیاست‌گذاران ارشد کشور (وزارت نفت و بانک مرکزی):

اصلاح نهایی فرمول نرخ خوراک گاز طبیعی متانولی‌ها با الگوبرداری از نرخ واقعی هنری هاب آمریکا، تخصیص منابع ارزی حاصل از صادرات برای بازسازی آنی توربین‌های فجر، مبین و دماوند، و جلوگیری از تغییرات مکرر و اضطراری قوانین صادراتی برای بازگرداندن ثبات به پیش‌بینی‌پذیری اقتصاد کشور