اقتصاد چندلایه استان گلستان در ۱۴۰۴؛ از مزارع گندم تا کریدور اینچهبرون
گروه اقتصادی، استان گلستان بهعنوان یکی از استانهای شمالی و راهبردی ایران، در سال ۱۴۰۴ با تکیه بر ظرفیتهای متنوع کشاورزی، صنایع تبدیلی، معادن، گردشگری و تجارت مرزی، نقش مهمی در اقتصاد منطقهای ایفا کرده است. این استان با برخورداری از مرز زمینی اینچهبرون با ترکمنستان، اراضی حاصلخیز، تنوع اقلیمی و نیروی انسانی فعال، یکی از قطبهای بالقوه توسعه متوازن در کشور محسوب میشود.
به گزارش بولتن نیوز، کشاورزی همچنان مهمترین بخش اقتصاد استان گلستان در سال ۱۴۰۴ است و بیشترین سهم اشتغال و تولید را به خود اختصاص داده است. سطح زیر کشت استان حدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ هزار هکتار برآورد میشود و تولید سالانه محصولات کشاورزی استان در مجموع حدود ۵ تا ۶ میلیون تن بوده است.
مهمترین محصولات کشاورزی استان شامل گندم، جو، کلزا، سویا، برنج (در مناطق شرقی)، پنبه، آفتابگردان و محصولات جالیزی است. گلستان یکی از قطبهای اصلی تولید گندم کشور محسوب میشود و در سال ۱۴۰۴ تولید گندم استان حدود ۱.۲ تا ۱.۵ میلیون تن برآورد شده است.
مراکز مهم تولید و فرآوری کشاورزی شامل شهرستانهای گرگان، گنبدکاووس، علیآباد کتول، بندرترکمن و آزادشهر است. همچنین وجود سیلوهای بزرگ ذخیره گندم در گرگان و گنبد نقش مهمی در زنجیره تأمین غلات دارد.
دامپروری و محصولات دامی
دامپروری یکی از بخشهای مکمل کشاورزی در گلستان است. جمعیت دام سبک و سنگین استان در سال ۱۴۰۴ حدود ۳.۵ تا ۴ میلیون رأس برآورد شده است.
تولید سالانه محصولات دامی شامل شیر خام، گوشت قرمز، گوشت مرغ و تخممرغ در مجموع حدود ۴۵۰ تا ۵۵۰ هزار تن بوده است. گلستان یکی از استانهای مهم در تولید مرغ گوشتی و تخممرغ در کشور محسوب میشود.
مراکز مهم دامپروری و صنایع وابسته شامل شهرکهای دامپروری گرگان، گنبدکاووس و مراکز پرورش طیور در علیآباد کتول و کردکوی است. همچنین چندین واحد صنعتی لبنیات و فرآوری گوشت در استان فعال هستند که بخشی از محصولات را به استانهای دیگر صادر میکنند.
صنایع و شهرکهای صنعتی
در سال ۱۴۰۴، استان گلستان دارای بیش از ۲۰ شهرک و ناحیه صنعتی فعال بوده است. مهمترین شهرکهای صنعتی شامل شهرک صنعتی آققلا، گرگان، گنبدکاووس، علیآباد و کردکوی است.
حجم تولیدات صنعتی استان در سال ۱۴۰۴ حدود ۳ تا ۴ میلیون تن محصولات متنوع صنعتی و نیمهصنعتی برآورد شده است. صنایع مهم استان شامل صنایع غذایی، بستهبندی، چوب و کاغذ، مصالح ساختمانی، فرآوری محصولات کشاورزی و صنایع تبدیلی است.
از مهمترین واحدهای صنعتی میتوان به کارخانههای آرد، روغنکشی دانههای روغنی، تولید خوراک دام، صنایع چوب و MDF و صنایع بستهبندی مواد غذایی اشاره کرد.
معادن استان گلستان
استان گلستان دارای ذخایر معدنی متنوعی است که هرچند نسبت به برخی استانهای کشور محدودتر است، اما در توسعه منطقهای نقش مهمی دارد.
مهمترین معادن استان شامل معادن زغالسنگ در منطقه رامیان، معادن سنگ لاشه و مصالح ساختمانی در علیآباد کتول و مینودشت، و همچنین معادن خاک صنعتی و شن و ماسه در مناطق مختلف استان است.
حجم استخراج مواد معدنی در سال ۱۴۰۴ حدود ۲ تا ۲.۵ میلیون تن برآورد شده است. این مواد عمدتاً در ساختوساز، راهسازی و صنایع وابسته مصرف میشوند.
منسوجات، فرش و صنایع دستی
صنایع نساجی و فرش در گلستان سابقه تاریخی دارد و در سال ۱۴۰۴ نیز بهعنوان یکی از بخشهای فرهنگی-اقتصادی فعال استان مطرح بوده است.
تولید سالانه منسوجات و محصولات نساجی استان حدود ۵۰ تا ۸۰ هزار تن برآورد شده است. فرش دستباف ترکمن گلستان یکی از شناختهشدهترین محصولات هنری استان در سطح ملی و بینالمللی است.
مراکز مهم تولید فرش و صنایع دستی شامل گنبدکاووس، مراوهتپه و آققلا است. مهمترین صنایع دستی استان شامل قالیبافی ترکمن، گلیمبافی، نمدمالی، سفالگری و ساخت زیورآلات سنتی است.
گردشگری و توریسم
استان گلستان در سال ۱۴۰۴ با توجه به تنوع طبیعی شامل جنگلهای هیرکانی، پارک ملی گلستان، آبشارها، مناطق کوهستانی و سواحل دریای خزر، یکی از مقاصد مهم گردشگری شمال کشور محسوب میشود.
حجم گردشگران داخلی و خارجی استان در این سال حدود ۶ تا ۷ میلیون نفر برآورد شده است. مهمترین جاذبههای گردشگری شامل پارک ملی گلستان، جنگل ناهارخوران گرگان، آبشار کبودوال علیآباد کتول، گنبد قابوس (میراث جهانی یونسکو) و سواحل بندر ترکمن است.
زیرساختهای گردشگری شامل هتلها، اقامتگاههای بومگردی و مراکز تفریحی در گرگان و مناطق ساحلی توسعه یافتهاند.
تجارت، گمرک و ترانزیت کالا
یکی از مهمترین مزیتهای اقتصادی استان گلستان، موقعیت مرزی آن با ترکمنستان از طریق مرز زمینی اینچهبرون است. این مرز نقش مهمی در صادرات و واردات کالا و ترانزیت منطقهای دارد.
حجم کل ترانزیت و تبادلات تجاری استان در سال ۱۴۰۴ حدود ۱.۵ تا ۲ میلیون تن کالا برآورد شده است. عمده کالاهای صادراتی شامل محصولات کشاورزی، مصالح ساختمانی و فرآوردههای غذایی است و واردات نیز بیشتر شامل کالاهای صنعتی و مواد اولیه است.
ایستگاه راهآهن اینچهبرون نیز بهعنوان یکی از مسیرهای مهم کریدور شمال–جنوب نقش مهمی در اتصال ایران به آسیای مرکزی دارد.
در مجموع، اقتصاد استان گلستان در سال ۱۴۰۴ بر پایه کشاورزی، دامپروری، صنایع غذایی، معادن مصالح ساختمانی، گردشگری طبیعی و تجارت مرزی استوار بوده است. اگرچه این استان نسبت به برخی استانهای صنعتی کشور توسعهیافته کمتر محسوب میشود، اما تنوع مزیتهای اقتصادی آن را به یکی از استانهای مهم در توسعه پایدار شمال ایران تبدیل کرده است.
چشمانداز اقتصادی استان گلستان در سال ۱۴۰۵
در سال ۱۴۰۵ انتظار میرود استان گلستان با تمرکز بر توسعه زنجیره ارزش کشاورزی، افزایش بهرهوری در تولید گندم و دانههای روغنی، توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی، و گسترش صادرات از مرز اینچهبرون رشد قابل توجهی را تجربه کند. توسعه کریدور ریلی شمال–جنوب و افزایش ظرفیت ترانزیت کالا میتواند جایگاه استان را در تجارت منطقهای تقویت کند. همچنین سرمایهگذاری در گردشگری پایدار، بهویژه در جنگلهای هیرکانی و مناطق ساحلی، موجب افزایش درآمدهای خدماتی خواهد شد. در حوزه صنعت نیز حرکت به سمت صنایع کمآببر و دانشبنیان میتواند وابستگی استان به کشاورزی سنتی را کاهش داده و ساختار اقتصادی آن را متنوعتر و مقاومتر کند.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
