چهارمحال و بختیاری؛ جهش تولید در صنایع، کشاورزی و صادرات در سال ۱۴۰۴

گروه اقتصادی، استان چهارمحال و بختیاری در سال ۱۴۰۴ با اتکا به ظرفیت‌های صنعتی، معدنی، کشاورزی و صنایع دستی، روندی رو به رشد را در شاخص‌های اقتصادی تجربه کرده است؛ به‌گونه‌ای که افزایش صادرات، توسعه تولیدات صنعتی و رشد محصولات کشاورزی، این استان را به یکی از قطب‌های مهم تولیدی در غرب کشور تبدیل کرده است.

به گزارش بولتن نیوز، بخش صنعت در استان چهارمحال و بختیاری طی سال ۱۴۰۴ نقش محوری در رشد اقتصادی ایفا کرده است. تمرکز بر صنایع فلزی، سیمان، لبنیات، پتروشیمی و صنایع تبدیلی کشاورزی موجب شده تا این بخش سهم قابل توجهی در اشتغال و ارزش افزوده استان داشته باشد.

مهم‌ترین مراکز صنعتی فعال استان شامل مجتمع فولاد سفیددشت، کارخانه سیمان شهرکرد، صنایع لبنی و غذایی در بروجن و شهرکرد و واحدهای تولیدی قطعات فلزی و خودرو هستند. تولید فولاد، سیمان، محصولات لبنی، آب معدنی و مصنوعات فلزی از مهم‌ترین تولیدات صنعتی استان محسوب می‌شود.

برآوردها نشان می‌دهد حجم تولیدات صنعتی استان در سال ۱۴۰۴ به بیش از ۲.۵ میلیون تن انواع محصولات رسیده است که بخش قابل توجهی از آن مربوط به صنایع فلزی و معدنی است. رشد سرمایه‌گذاری در صنایع تبدیلی نیز باعث افزایش ارزش افزوده محصولات کشاورزی شده است.

معادن؛ ظرفیت مغفول اما راهبردی

استان چهارمحال و بختیاری با دارا بودن ذخایر معدنی متنوع، یکی از مناطق مستعد در حوزه معدن به شمار می‌رود. مهم‌ترین معادن استان شامل سنگ آهک، دولومیت، گچ، سیلیس، خاک نسوز و سنگ‌های تزئینی است.

معادن فعال در شهرستان‌های لردگان، اردل، بروجن و شهرکرد پراکنده هستند و مواد اولیه صنایع سیمان، شیشه و فولاد را تأمین می‌کنند. از جمله معادن مهم می‌توان به معادن سنگ آهک برای کارخانه سیمان شهرکرد و معادن دولومیت برای صنایع فولاد اشاره کرد.

در سال ۱۴۰۴ حجم استخراج مواد معدنی استان به حدود ۶ تا ۷ میلیون تن رسیده است که بخش عمده آن به مصالح ساختمانی و مواد اولیه صنایع اختصاص دارد. با این حال، کارشناسان معتقدند ظرفیت واقعی معادن استان بسیار فراتر از میزان فعلی بهره‌برداری است.

کشاورزی؛ ستون اصلی معیشت و تولید

بخش کشاورزی همچنان یکی از ارکان اصلی اقتصاد استان چهارمحال و بختیاری است. شرایط اقلیمی مناسب، منابع آبی نسبی و زمین‌های حاصلخیز موجب شده تا این استان در تولید برخی محصولات جایگاه ملی داشته باشد.

محصولات عمده کشاورزی استان شامل گندم، جو، سیب‌زمینی، پیاز، لوبیا، بادام، گردو و انگور است. شهرستان‌های بروجن، فارسان و شهرکرد از مهم‌ترین قطب‌های تولید محصولات زراعی و باغی هستند.

در سال ۱۴۰۴ حجم تولیدات کشاورزی استان حدود ۱.۶ تا ۱.۸ میلیون تن برآورد شده است که سهم قابل توجهی از آن به محصولات زراعی و باغی اختصاص دارد. تولید بادام به عنوان محصول استراتژیک استان نقش مهمی در صادرات غیرنفتی ایفا می‌کند.

دام و طیور؛ مزیت رقابتی در تولید پروتئین

چهارمحال و بختیاری به دلیل مراتع گسترده و شرایط مناسب آب‌وهوایی، یکی از استان‌های مهم در حوزه دامپروری محسوب می‌شود.

تولید گوشت قرمز، گوشت مرغ، شیر و فرآورده‌های لبنی از مهم‌ترین محصولات دامی استان است. مجتمع‌های دامداری صنعتی در شهرکرد و بروجن و واحدهای مرغداری در سراسر استان فعال هستند.

در سال ۱۴۰۴ میزان تولید محصولات دامی استان شامل حدود ۶۰ هزار تن گوشت قرمز، بیش از ۱۰۰ هزار تن گوشت مرغ و حدود ۳۵۰ هزار تن شیر خام برآورد می‌شود. این ارقام نشان‌دهنده نقش مهم استان در تأمین امنیت غذایی کشور است.

منسوجات و فرش؛ هنر-صنعت بومی

صنایع نساجی، فرش دستباف و صنایع دستی از جمله بخش‌های مهم اقتصادی و فرهنگی استان به شمار می‌روند.

فرش بختیاری با طرح‌ها و رنگ‌های خاص، یکی از شناخته‌شده‌ترین محصولات این استان در بازارهای داخلی و خارجی است. همچنین تولید گلیم، جاجیم و نمد در مناطق عشایری و روستایی رواج دارد.

حجم تولید فرش و صنایع دستی استان در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۰۰ هزار مترمربع برآورد می‌شود. این بخش علاوه بر اشتغال‌زایی گسترده، نقش مهمی در حفظ فرهنگ بومی دارد.

صنایع دستی؛ پیوند اقتصاد و فرهنگ

صنایع دستی استان شامل نمدمالی، گیوه‌بافی، قلم‌زنی، خاتم‌کاری و تولید محصولات چوبی است. این محصولات عمدتاً در شهرکرد، فارسان و مناطق عشایری تولید می‌شوند.

در سال ۱۴۰۴ ارزش تولیدات صنایع دستی استان رشد قابل توجهی داشته و به یکی از منابع درآمدی پایدار برای خانوارهای روستایی تبدیل شده است. توسعه بازارچه‌های محلی و فروش اینترنتی نیز به رونق این بخش کمک کرده است.

تجارت خارجی، گمرک و ترانزیت کالا

استان چهارمحال و بختیاری فاقد مرز زمینی بین‌المللی است، اما از طریق گمرک داخلی خود در شهرکرد نقش مهمی در صادرات ایفا می‌کند.

بر اساس آمار سال ۱۴۰۴، میزان صادرات از گمرک استان حدود ۱۸ هزار تن کالا به ارزش بیش از ۸.۲ میلیون دلار بوده است. همچنین گزارش‌های دیگر نشان می‌دهد صادرات استان به ده‌ها کشور انجام می‌شود و روندی رو به رشد دارد

عمده کالاهای صادراتی شامل محصولات کشاورزی (به‌ویژه بادام)، مصنوعات فلزی، محصولات لبنی و صنایع دستی است. نبود مرز مستقیم باعث شده بخش زیادی از صادرات از طریق گمرکات استان‌های همجوار انجام شود.

در حوزه ترانزیت، به دلیل موقعیت جغرافیایی، سهم استان محدود است، اما قرار گرفتن در مسیر کریدورهای داخلی کشور ظرفیت توسعه لجستیک را فراهم کرده است.

جمع‌بندی عملکرد اقتصادی استان در ۱۴۰۴

بررسی شاخص‌های اقتصادی نشان می‌دهد استان چهارمحال و بختیاری در سال ۱۴۰۴ با رشد در بخش‌های صنعت، کشاورزی و صادرات مواجه بوده است. افزایش تولیدات صنعتی، توسعه صنایع تبدیلی، رشد صادرات و بهبود نسبی شاخص‌های اشتغال از مهم‌ترین دستاوردهای اقتصادی استان محسوب می‌شود.

چشم‌انداز اقتصادی استان در سال ۱۴۰۵

اقتصاد چهارمحال و بختیاری در سال ۱۴۰۵ با تکیه بر توسعه صنایع پایین‌دستی، تکمیل زنجیره ارزش در بخش کشاورزی و افزایش بهره‌وری در معادن، مسیر رشد پایدارتری را دنبال خواهد کرد. سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های صنعتی، به‌ویژه در حوزه فولاد و صنایع تبدیلی، می‌تواند سهم استان را در تولید ناخالص داخلی کشور افزایش دهد. همچنین با بهبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل و تقویت نقش گمرک، امکان توسعه صادرات غیرنفتی فراهم‌تر خواهد شد. در بخش کشاورزی نیز حرکت به سمت کشت‌های کم‌آب‌بر و توسعه گلخانه‌ها می‌تواند بهره‌وری را افزایش دهد. در مجموع، در صورت رفع موانع سرمایه‌گذاری و بهبود فضای کسب‌وکار، استان ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطب‌های مهم تولید و صادرات در غرب کشور را خواهد داشت.