خوانشی دیپلماتیک و صریح از ابتکار «هیئت صلح» ترامپ

گروه بین الملل،دونالد ترامپ در گفتار عمومی خود، با برجسته‌سازی گزینه «حمله»، فضای رسانه‌ای را به سمت تقابل سوق می‌دهد؛ اما در عمل، الگوی رفتاری او بر بازدارندگی نمایشی و چانه‌زنی حداکثری استوار بوده است. این دوگانه‌سازی، همزمان دو کارکرد دارد:

به گزارش بولتن نیوز،در خارج، افزایش اهرم فشار در میز مذاکره؛
در داخل ایران، فعال‌سازی روایت «خطر جنگ قریب‌الوقوع» و تقویت بازیگرانِ متمایل به امتیازدهی سریع.

۱) دوگانه‌سازی عامدانه: تهدیدِ لفظی، پرهیزِ عملی

Donald Trump در گفتار عمومی خود، با برجسته‌سازی گزینه «حمله»، فضای رسانه‌ای را به سمت تقابل سوق می‌دهد؛ اما در عمل، الگوی رفتاری او بر بازدارندگی نمایشی و چانه‌زنی حداکثری استوار بوده است. این دوگانه‌سازی، همزمان دو کارکرد دارد:

در خارج، افزایش اهرم فشار در میز مذاکره؛
در داخل ایران، فعال‌سازی روایت «خطر جنگ قریب‌الوقوع» و تقویت بازیگرانِ متمایل به امتیازدهی سریع.

۲) «هیئت صلح»: نهادسازی برای مهندسی تصویر

ابتکار موسوم به «هیئت صلح» که به‌عنوان بخشی از یک طرح ۲۰ ماده‌ای معرفی شد، تلاشی است برای تثبیت چهره‌ای «ضدجنگ» از ترامپ در عرصه بین‌المللی. با این حال، منشور مبهم و دامنه اختیارات گسترده، این پرسش را برمی‌انگیزد که آیا با یک سازوکار مکمل مواجهیم یا با تلاشی برای دورزدن سازوکارهای جاافتاده چندجانبه‌گرایی.

تغییر کارکرد و بازتعریف نهادهای موجود ـ از جمله نسبت آن با United States Institute of Peace ـ شائبه «نهادسازی موازی» را تقویت می‌کند.

معرفی آن به‌عنوان یک سازمان بین‌المللی جدید با اختیارات وسیع، می‌تواند به رقابت نهادی با United Nations بینجامد.

۳) مشروعیت بین‌المللی یا ائتلافِ گزینشی؟

گزارش‌ها از همراهی برخی کشورهای منطقه حکایت دارد، اما عدم پیوستن قدرت‌های کلیدی اروپایی نشان می‌دهد که اجماع فراگیر شکل نگرفته است. هر ابتکار صلحی که بدون مشارکت طیف متوازن بازیگران پیش رود، در معرض اتهام جانبداری و ابزارسازی سیاسی قرار می‌گیرد.

۴) مدیریت روایت در تهران: خطر «امنیتی‌سازیِ مذاکرات»

بزرگ‌نمایی تهدید نظامی، اگر به ابزار چانه‌زنی داخلی بدل شود، پیامدهایی پرهزینه دارد:

افزایش ریسک محاسبه غلط؛
محدودسازی ابتکار دیپلماتیک؛
انتقال پیام ضعف یا اضطرار به طرف مقابل.

دیپلماسی کارآمد، بر خونسردی راهبردی و تفکیک «نمایش رسانه‌ای» از «قصد عملیاتی» استوار است. تبدیل هر موضع‌گیری تند به سناریوی جنگ، عملاً همان چیزی را تقویت می‌کند که طراح جنگ روانی می‌خواهد: امتیاز در سایه اضطراب.

۵) جمع‌بندی راهبردی

تهدید لفظی الزاماً به معنای اراده جنگ نیست.

نهادسازی موازی می‌تواند بیش از آنکه صلح‌آفرین باشد، ابزار بازتعریف موازنه‌ها باشد.

پاسخ ایران باید مبتنی بر واقع‌گرایی سنجیده، انسجام پیام، و پرهیز از هیجان‌سازی داخلی باشد.

صلح پایدار، محصول نهادهای شفاف و چندجانبه است؛ نه سازوکارهایی که بیش از آنکه به حل منازعه بیندیشند، به بازآرایی تصویر سیاسی بپردازند