استخدام متخصص تغذيه براي تيم‌هاي فوتبال

دكتر شهرام فرج زاده در گفت‌وگو با خبرنگار علم ورزش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، پيرامون مقاله ارائه شده خود هشتمين كنگره بين‌المللي پزشكي ـ ورزشي تحت عنوان «تكنيك‌هاي مشاوره تغذيه در بازيكنان فوتبال» تصريح كرد: مضمون اين مقاله بيشتري در اين ارتباط بود كه چطور مي‌شود با بازيكنان فوتبال ارتباط برقرار كرد و اين ارتباط چه زماني سازنده و تاثيرگذار است. از طرف ديگر اين كه چطور مشاور تغذيه مي‌تواند توليدهاي خود را به بازيكن نه به شكل فقط يك دست نوشته در يك كاغذ انتقال دهد.

وي با بيان اين كه اعتقاد تيم‌هاي ورزش به متخصصان تغذيه فراگير نيست، گفت: اين ميزان اعتقاد متفاوت است بعضي از تيم‌ها كه ساختار حرفه‌اي دارند به متخصصان تغذيه اعتقاد دارند، اما كمتر تيمي ورزش مي‌توان پيدا كرد كه از متخصصان تغذيه برخوردار باشد و اين بلايي است كه اكثر تيم‌هاي مطرح فوتبال گرفتار آن هستند.

فرج زاده تصريح كرد: يك تيم فوتبال در طول سال حداكثر20 ميليارد تومان هزينه دارد، اما حاضر نيستند از اين مقدار حداقل چيزي در حدود 100 ميليون تومان آن را به كار تغذيه و مكمل‌هاي غذايي سالم اختصاص دهند، به طور قطع اگر دو درصد از اين هزينه به مشاور تغذيه تخصيص پيدا كند 15 تا 20 درصد عملكرد تيمشان بهتر خواهد شد.

فرج زاده در خصوص اين سوال كه چند درصد از بازيكنان به دليل برخوردار نبودن از متخصصان تغذيه دچار مشكل هستند، افزود: بازيكناني كه جوان و داراي انگيزه هستند معمولا آسيب ديدگي‌ در آن‌ها كمتر است، اما آن‌هايي كه بالاي 25 سال سن دارند اگر دو مسابقه به فاصله چهار روز انجام دهند در مسابقه سوم دچار افت خواهند شد. حال اين كه مشاورين تغذيه چقدر بتوانند در عملكرد و كارايي اين بازيكنان موثر باشند بستگي به آن دارد كه در تمام تمرينات و مسابقات همراه بازيكن باشد و اين مستلزم آن است كه فدراسيون پزشكي با فدراسيون فوتبال بخشنامه‌اي تدوين كرده و از سال آينده حضور مشاور تغذيه در كنار ساير متخصصان را براي تيم‌هاي فوتبال به حالت اجباري در آورند.

مسئول كميته‌ تغذيه فدراسيون پزشكي ـ ورزشي با بيان اين نكته كه نقش مشاور تغذيه در تيم‌هاي فوتبال مغفول مانده است، يادآور شد: در برهه كنوني بعضي تيم‌ها روانشناس دارند، اما در ارتباط با جذب مشاور تغذيه بينش ضعيفي دارند و هنوز به نقش مشاور تغذيه در برهه باخت‌ها اطمينان كافي ندارند. اگر حتي به رقابت‌هاي اروپايي نگاه كنيم، مي بينيم چلسي با بازيكنان نيمه حرفه‌اي نسبت به تيم بارسلونا به فينال ليگ قهرمانان اروپا مي‌رسد، اين مساله تنها به خاطر اهميت زياد قائل بودن به حضور مشاورين تغذيه در كنار تيم چلسي است.

وي اظهار كرد: متاسفانه به خاطر تبليغات محدودي كه نسبت به علم تغذيه و متخصصان اين رشته وجود دارد اكثر مربيان و بازيكنان اطلاع كافي نسبت به كارايي و تاثيرات مشاورين تغذيه ندارند. بنابراين اگر تبليغات در اين زمينه وسيع‌تر باشد، مشكلات زيادي از مشاورين تغذيه برطرف مي‌شود. اگر چه هم اكنون نيز بازيكنان مطرحي كه در ليگ‌هاي حرفه‌اي بازي مي‌كنند به مشاورين تغذيه مراجعه مي‌كنند، اما اگر اين كار عموميت پيدا كند، بدون شك ظرف سه سال آينده تمام تيم‌هاي ورزشي از وجود متخصصان تغذيه بهره‌مند خواهند شد.

مسئول كميته‌ تغذيه فدراسيون پزشكي ـ ورزشي با تاكيد بر اين مساله كه نبود متخصصان تغذيه در تيم‌هاي فوتبال ضربه بزرگي به فوتبال زده است، گفت: متوسط ميانگين مسافت طي شده در يك زمين فوتبال توسط بازيكنان 7.5 تا 8 كيلومتر است، در حالي كه در اروپا اين مسافت 11.4 كيلومتر است، همين مساله سبب مي‌شود همواره بازيكنان در بازي‌هاي بين‌المللي از تيم‌هاي اروپايي عقب بمانند و اين در مجموع به ضرر تيم ملي است. بنابراين حضور مشاورين تغذيه در اين زمينه نقش بسزايي را در كاهش آسيب بازيكنان بلافاصله مي‌تواند به بازيكن اين هشدار را بدهد، چه زماني تمريناتش را كاهش دهد و يا چه تغييراتي در تغذيه خود ايجاد كند تا در زمين بازي كمتر دچار آسيب شود.

فرج زاده ادامه داد: بخش عمده‌اي از آسيب ACL كه هم اكنون در فوتبال خيلي رايج شده و هزينه زيادي را به تيم‌هاي فوتبال وارد مي‌كند مربوط به اصول نادرست تغذيه، كاهش درصد چربي بدن و عدم دريافت مواد مغذي كافي است كه تمام اين مشكلات به نبود مشاورين تغذيه بر مي‌گردد.

وي با تاكيد بر اين نكته كه حضور متخصصان تغذيه در تيم‌هاي ورزش نسبت به 10 سال گذشته روند روبه رشدي داشته است، متذكر شد: در حال حاضر كه اكثر تيم‌ها المپيكي هستند از خدمات مشاورين تغذيه استفاده بهينه اي مي‌كنند، اما اين بهره‌وري مغلوب نيست، ضمن اين كه در شرايط فعلي مي‌بينيم اكثر تيم‌ها ماساژور دارند، اما به تغذيه ورزشكاران خود اهميت نمي‌دهند واقعا اهميت يك متخصص تغذيه بيش از يك ماساژور است اما اين مساله هنوز جايگاه خود را پيدا نكرده است.

فرج زاده در رابطه با نقش كم رنگ متخصصان تغذيه در فدراسيون فوتسال و عدم راهيابي فوتبال به المپيك به خاطر اين خلا، تصريح كرد: در اين زمينه سوء مديريت‌ها بيشتر چشمگير است و شايد اين موضوع مستقيما به حضور يا عدم حضور متخصصان تغذيه برمي‌گردد، اما تا جايي كه اطلاع دارم به جز تيم ملي اميد كه فدراسيون فوتبال اقدام به جذب مشاور تغذيه كرد در بقيه رده‌هاي سني مشاور تغذيه ندارد. از سوي ديگر فدراسيون فوتبال بايد با فدراسيون پزشكي همكاري تنگاتنگي در زمينه استفاده از متخصصان تغذيه داشته باشد، اما در عمل مي‌بينيم اين ارتباط محدود و كم رنگ است.

وي در پايان شرايط حضور متخصصان تغذيه در فوتبال زنان را بهتر از مردان دانست و افزود: الگوي تيم ملي فوتبال و فوتسال زنان تيم ملي فوتبال است . وقتي فوتبال مردان به اين موضوع اهميت زيادي نمي‌دهد و قدم مثبتي بر نمي‌دارد ساير تيم‌هاي فوتبال نيز در خصوص جذب مشاورين تغذيه اقدام جدي انجام نمي‌دهند.