برگزاری غیر استاندار آزمون دکترا

آزمون نیمه متمرکز دکترای سال 91 در حالی برگزار شد که مانند سال گذشته اکثریت متقاضیان به برگزاری غیر استاندارد آن، نحوه طرح و چینش سوالات، عدم اعلام ظرفیت پذیرش دانشجو، عدم اعلام به موقع منابع آزمون و... معترض بودند.

به گزارش رجانیوز، رئیس سازمان سنجش کشور با اشاره به رشد ۳۵ درصدی شرکت کنندگان در آزمون نیمه متمرکز دکتری در سال ۹۱ نسبت به سال ۹۰ تعداد متقاضیان را 179 هزار نفر اعلام کرد. آزمونی که انتظار می‌رفت با وجود متقاضیان دارای تحصیلات عالی یکی از بهترین تجربه های سازمان سنجش باشد، متاسفانه اعتراض‌های زیادی را به دنبال داشت.

موارد زیر مهم‌ترین محورهای اعتراض شرکت کنندگان در آزمون را تشکیل می دهد:

1)اعلام با تأخیر و تغییر منابع آزمون

اگر چه طبق اعلامیه سازمان سنجش، آبان ماه گذشته به عنوان زمان اعلام منابع آزمون دکترای اعلام شد، اما این تاریخ به صورت مکرر به تاخیر افتاد تا اینکه در دی ماه، منابع روی خروجی سازمان قرار گرفت، البته با گذشت زمان و نزدیک شدن به زمان برگزاری آزمون، بعضی منابع اضافه یا کم ویا به‌طور کلی تغییر کرد. این در حالی است که سازمان سنجش دراین مورد هیچ‌گونه اطلاع رسانی عمومی نداشته و داوطلبان صرفا از طریق مشاهده سایت و به صورت تصادفی در جریان تغییر منابع قرار می گرفتند.

از سوی دیگر بسیاری از سوالات تخصصی از منبع نامشخص و بعضا از کتاب‌هایی طرح شده بود که به عنوان منابع دانشگاهی اعلام نشدند، به عنوان مثال در رشته قران و حدیث در حالی از تفسیر المیزان سوال طرح شده بود که این تفسیر 100 جلدی به عنوان منابع ذکر نشده بود.

2)اعتراض به سوال‌های زبان انگلیسی

طبق اعلام سازمان سنجش، نمرات آزمون هایی  چون تافل و تولیمو در صورت کسب امتیاز لازم می‌توانست به‌عنوان 50 درصد نمره زبان منظور شود، امادر هنگام برگزاری آزمون این موضوع کاملا فراموش شد و حرفی از آن به میان نیامد. در عوض داوطلبان موظف بودند به 100 سوال غیر استانداردی که با قلم ریز و نامناسب تایپ شده بود، در زمان کوتاهی پاسخ‌گو باشند و این مسئله مورد اعتراض شدید داوطلبانی قرار گرفت که پیش از این در آزمون تافل دانشگاه های معتبر پذیرفته شده بودند.

طرح سوال‌های غیر تخصصی در آزمون زبان از دیگرموارد اعتراضی داوطلبان است، به صورتی که برای رشته علوم انسانی سوال‌هایی درباره تلسکوپ، ماشین زمان و... وجود داشت. مضاف بر آنکه 120 دقیقه زمان برای  پاسخگویی به100 سوال زبان، زمان کمی بود.

3)اعتراض نسبت به نحوه چینش سوالات

ترتیب چیدمان زمان برگزاری سوال‌ها نامناسب بود؛ به صورتی که در زمان صبح 90 تا 150 دقیقه  زمان برای سوال‌ها تخصصی در نظر گرفته شد و بسیاری از داوطلبان عملا از ساعت 10 صبح تا 2.5 بعدازظهر معطل شده و منتظر برگزاری آزمون دوم شدند که شامل استعداد تحصیلی و زبان تخصصی بود. همین مسئله خستگی مفرط و تمرکز نداشتن کافی برای آزمون بعدازظهر را در پی داشت تا جایی که زمان  طولانی آزمون بعدازظهر و تعداد سوال‌های زیاد آن پس از آزمون صبح  امکان پاسخ‌گویی مناسب و داشتن تمرکز ذهنی را برای داوطلبان  دشوار می‌کرد. همچنین برگزاری آزمون استعداد تحصیلی به عنوان آخرین مرحله و در زمان انتهایی موجب شد تا  داوطلبان نتوانند به سوال‌های این مرحله پاسخ کاملی بدهند.

4) مهمانی با نرخ های متفاوت

درحالی که سازمان سنجش اعلام کرده بود، داوطلبان آزمون دکتری مهمان ما هستند، دانشگاه های مختلف، نرخ های متفاوتی برای ناهار از متقاضیان دریافت کردند، از 2500 دانشگاه اصفهان تا 2000 تومان دانشگاه صنعتی اصفهان تا 1500 دانشگاهی دیگر و در برخی حوزه ها اصلا خبری از ناهار نبود، به همین دلیل داوطلبان مجبور شدند به خانه بازگشته یا از محیط دانشگاه خارج شدند. علاوه بر اینکه  نوشیدنی همراه با ناهار دوغ در نظر گرفته شده بود که احتمال خواب آلودگی و بی حوصلگی را برای آزمون عصر افزایش می‌داد.

5) اعلام نشدن ظرفیت پذیرش  آزمون نیمه متمرکز دکتری در سال 91

تجربه آزمون قبلی نشان داد که سازمان سنجش توانایی حل  چالش "ظرفیت پذیرش" را با دانشگاه ها ندارد.

درحالی که سال گذشته از 131 هزار نفر داوطلب، شش هزار نفر پذیرفته شدند و در مرحله تکمیل ظرفیت، تمام کسانی که در جلسه آزمون شرکت کرده بودند، فارغ از کسب حد نصاب لازم، امکان ثبت نام داشتند! برای آزمون امسال، اصلا ظرفیت پذیرشی اعلام نشد.

به نظر می رسد دانشگاه ها مانند سال گذشته تمایل چندانی به افزایش ظرفیت دوره های دکتری ندارند و معلوم نیست در این میان چه کسی پاسخ‌گوی برگزاری چنین آزمون غیر استانداری است که حتی نمی‌داند چه میزان قبولی نهایی خواهد داشت؟

البته محمدحسین سرورالدین رییس سازمان سنجش در مورد ناهماهنگی با برخی دانشگاه‌ها در اعلام ظرفیت آزمون دکتری، گفته است که "طبق سنوات قبل، ظرفیت‌ بر اساس اعلام دانشگاه‌ها درسال قبل مشخص می‌شود، اگر دانشگاهی نیاز به تغییر ظرفیت دارد، باید به سازمان سنجش اعلام کند." وی همچنین در اظهار نظری عجیب به خبرنگار ایسنا اعلام کرده است که "قرار نیست هرسال از هر دانشگاه سوال کنیم که ظرفیت شما چقدر است، انتظار داشتیم که دانشگاه‌ها به موقع اطلاع می‌دادند که متأسفانه برخی از آنها پس از ثبت نام متقاضیان اعلام کردند، که این روند درستی نیست. سعی می‌کنیم با تعاملی که با دانشگاه‌ها برقرار می‌کنیم، این مشکل را برطرف کنیم و اگر امکان پذیر نبود، به نحو مقتضی اطلاع رسانی و جبران می‌کنیم."

سرورالدین با بیان اینکه در آزمون سال گذشته انتخاب رشته همزمان با ثبت‌نام انجام می‌گرفت، گفت: «امسال مانند آزمون کارشناسی ارشد پس از بررسی امتیازها و باتوجه به حداقل امتیازی که در نظر می‌گیریم افراد مجاز به انتخاب رشته را معرفی می‌کنیم.»

در حالی که آزمون‌های تحصیلات تکمیلی در اکثر مراکز علمی معتبر، محتوا محور است، سوال‌های آزمون نیمه متمرکز دکتری بیش از آنکه ناظر به طرح سوال باشد، طراحی تست بود و جالب اینکه با وجود  تستی برگزار شدن این آزمون، نتایج اولیه در اوایل خرداد ماه اعلام خواهد شد.

واقعیت این است که عموم متولدین اواخر دهه 50 و دهه 60 همیشه با بحران کنکور رو به رو بوده اند، چه در مقطع کارشناسی، چه در مقطع ارشد و چه اکنون، آیا این نحوه برگزاری آزمون، آن‌هم برای متقاضی‌ای که جزو افراد تحصیل کرده کشور محسوب می شود، نوعی بی توجهی مسولین به برنامه ریزی مناسب برای این طیف و بی احترامی تلقی نمی شود؟

آیا  برگزاری چنین آزمون‌هایی بهانه ای است برای مشغولیت نخبگان این نسل به مسائلی همانند ارتقای تحصیلی؟

آیا با چنین روندبرگزاری آزمونی و با توجه به اینکه در اکثر دانشگاه ها به ازای مقطع دکتری مبالغ بالای ده میلیون تومان دریافت می شود، ادامه تحصیل در خارج از کشور، مورد توجه داوطلبان و خانواده های آنان قرار نمی‌گیرد؟

این آزمون دومین تجربه برگزاری آزمون دکتری به صورت نیمه متمرکز و هماهنگ برای جلوگیری از ارائه معیارهای متفاوت، اعمال سلیقه و نفوذ روابط و اشخاص است که طرح و اجرای آن با مخالفت دانشگاه های مختلف روبه رو شد، آیا این نحوه برگزاری غیر استاندارد آزمون دکتری  در راستای تحت فشار قرار گرفتن مسئولین جهت بازگشت به ساختار قبلی برگزاری آزمون توسط دانشگاه و به صورت مستقل است؟

این‌بار برخلاف دوره های کارشناسی و کارشناسی ارشد، 180 هزار نفر و خانواده‌های‌شان منتظر پاسخ مسولان به سوالات خود در این باره هستند.