کد خبر: ۶۲۹۰۱۲
تاریخ انتشار:
عاشورا و سینما و تلویزیون

۸ فیلم عاشورایی سینما و تلویزیون (1)

تا ماه محرم می رسد همه یک پرسش واحد دارند و می خواهند چرایی کمرنگی تولیدات نمایشی عاشورا را به بحث بگذارند.
گروه فرهنگ و هنر: با فرارسیدن ماه محرم، تلویزیون هم فیلم‌های مخصوص محرم را برای بار چندم پخش می‌کند. یکی از این فیلم‌ها هم سریال مختارنامه است که هرسال محرم بازپخش آن از شبکه‌های مختلف سیما را شاهد هستیم.

به گزارش بولتن نیوز به نقل از هفت صبح، این مطلب درباره‌ی فیلم و سریال‌های مهمی است که به طور مستقیم یا غیرمستقیم واقعه عاشورا را دستمایه قرار داده اند. از بین تولیدهای سینما و تلویزیون هشت اثر را که به زعم ما واجد ارزش بیشتری از منظر دراماتیک هستند گزینش و آنالیز کرده ایم.

رستاخیز
احمدرضا درویش
 
۸ فیلم عاشورایی سینما و تلویزیون (1)

سابقه کارگردان: وقتی خبر آمد که درویش قرار است فیلمی درباره عاشورا بسازد کسی تعجب نکرد؛ او از طیف موسوم به بچه مذهبی‌های سینما است که اتفاقا چند فیلم بیگ پروداکشن در کارنامه داشت. به واسطه همین پشتوانه خیلی‌ها به حاصل کار خوشبین بودند.

 دلیل اهمیت: «رستاخیز» تنها فیلمی است که به شکل مستقیم به واقعه عاشورا می‌پردازد. فارغ از حساسیت ها، «رستاخیز» می‌تواند الگویی مناسب برای کسانی باشد که دغدغه تصویری کردن عاشورا و اتفاقات پس از آن را دارند. فیلم درویش به خاطر پروداکشن عظیم هم مورد توجه است.

 زاویه نگاه: احمدرضا درویش برای ورود به واقعه عاشورا، داستانش را از زاویه نگاه بکیر (فرزند حر ابن یزید ریاحی) روایت می‌کند. او ابتدا همراه یزید است، اما به واسطه ماموریتی که دارد با رفتار و منش امام حسین (ع) آشنا می‌شود و در صف یاران او قرار می‌گیرد. فیلم از این منظر به قیام امام حسین (ع) و متن حوادث واقعه عاشورا می‌پردازد.

تاثیر بر مسیر کاری بازیگران: اگر «رستاخیز» دچار حاشیه نمی‌شد، بیش از همه بهادر زمانی بازیگر نقش حضرت ابوالفضل (ع) مورد توجه قرار می‌گرفت. بازیگر نقش بکیر یعنی آرش آصفی هم چنین پتانسیلی داشت. هر دو، اما عجله کردند و دو انتخاب بد تلویزیونی داشتند.

حواشی: «رستاخیز» حاشیه زیاد داشت؛ بعد از اکران در جشنواره فجر اعتراض‌ها مبنی بر نمایش چهره حضرت عباس (ع) و چگونگی روایت برخی وقایع شروع شد. بعد از اصلاح، فیلم می‌رفت که اکران عمومی شود، اما نشان دادن چهره حضرت با تجمع عده‌ای مقابل وزارت ارشاد همراه شد. سازمان سینمایی هم تا اطلاع ثانوی فیلم را به بایگانی فرستاد.

روز واقعه
شهرام اسدی
 
۸ فیلم عاشورایی سینما و تلویزیون (1)
سابقه کارگردان: شهرام اسدی با اولین فیلمش یعنی «اوینار» مورد توجه سینمادوستان بود، اما کمتر کسی انتظار داشت او بتواند فیلمی در اندازه «روز واقعه» بسازد. اسدی خوش شانس بود که فیلمنامه بهرام بیضایی به او پیشنهاد شد.

دلیل اهمیت: همچنان بهترین فیلمی است که با موضوع عاشورا ساخته شده. هوشمندی بیضایی این بود که به خوبی درک کرد برای بیان واقعه عاشورا، بهتر است سراغ حاشیه آن برود، از ذهن سینمایی اش فیلمنامه‌ای کامل و دکوپاژ شده تراوش کرد و نتیجه اش شد «روز واقعه».

زاویه نگاه: قهرمان «عبدالله» جوانی نصرانی است که تازه مسلمان شده. در روز عروسی اش در میان شادی دیگران، ندایی می‌شنود که او را به یاری فرا می‌خواند. عبدالله به دنبال این ندا مسیری طولانی طی می‌کند و سرانجام زمانی به کربلا می‌رسد که عصر روز عاشورا است و ... صحنه‌های پایانی فیلم به خوبی غربت عصر روز واقعه را نشان می‌دهد.

تاثیر بر مسیر کاری بازیگران: «روز واقعه» بیش از همه به کام علیرضا شجاع نوری بود که باعث شد همچنان شهرتش را مدیون نقش عبدالله باشد.

حواشی: قرار بود هدیه تهرانی با این فیلم بازیگری اش را شروع کند، اما به رغم انجام تست گریم، چون نقش به دلش نبود از پروژه کنار رفت و لادن مستوفی به جای او انتخاب شد.

نکته جالب‌تر چند سال پیش توسط عبدالله اسفندیاری مشاور تولید فیلم رسانه‌ای شد. او می‌گوید ایده اولیه فیلم را برای داریوش فرهنگ تعریف کرده و گفته بر اساس آن یک فیلمنامه بنویسد. فرهنگ هم سراغ چند نفر از جمله کیهان رهگذر و محسن مخملباف می‌رود، اما هیچ کدام نمی‌پذیرند تا اینکه یک سال بعد فیلمنامه‌ای کامل تحویل می‌دهد که جلوی اسم نویسنده عنوان شده بود: «ع. سالک». این تصمیم به خاطر حساسیت روی اسم بهرام بیضایی بوده است.

به خاطر هانیه
کیومرث پوراحمد
 
۸ فیلم عاشورایی سینما و تلویزیون (1)
سابقه کارگردان: کیومرث پوراحمد چهره‌ای شناخته شده بود که به فیلم سینمایی «به خاطر هانیه» رسید. او پیش از این با فیلم‌هایی مثل «تاتوره»، «بی بی چلچله»، «شرم» و ... نشان داده بود بلد است چطور ذهن و احساس مخاطب را قلقلک دهد.

دلیل اهمیت: «به خاطر هانیه» روایتی جذاب و داستانی بدون لکنت دارد و این نخستین امتیاز فیلم محسوب می‌شود. دیگر اهمیت فیلم، برجسته کردن یک آیین مذهبی در بوشهر یعنی «دمام زنی» است. این آیین در فیلم، میان مرز مستند و داستانی به تصویر کشیده شده. کمتر فیلم داستانی در سینمای ایران سراغ داریم که تا این حد در نشان دادن آیین عاشورایی موفق و تاثیرگذار عمل کرده باشد.

زاویه نگاه: کیومرث پوراحمد برای فیلمش چند ویژگی از واقعه عاشورا عاریت گرفت. بارزترین آن مصیبتی است که قهرمان کودک فیلم دچارش می‌شود، اما به جای تسلیم، درصدد اثبات حقانیت خود و انجام هدفی که در ذهن دارد می‌آید. او سمبل صبر و پایمردی است؛ جایی که تصمیم می‌گیرد زیر نگاه سنگین دیگران (که پدرش را متهم به قتل دیگران می‌کند) نذر پدر (برای شفای دخترش که فلج شده) را ادا کند و شب تا صبح محرم دمام بزند، کاری سخت و طاقت فرسا که فقط از روی مقاومت بر می‌آید.

اوج فیلم جایی است که پسرک در میان مویه و عزاداری دیگران دمام می‌زند و بی قرار می‌شود. این صحنه همچنان از سکانس‌های تاثیرگذار و احساسی سینمای ما است.

تاثیر بر مسیر کاری بازیگران: مهوش افشارپناه، عباس عالیزاده، علی قربانی، مهدی فقیه، آمنه بارانی، رحیم هودی و ... از اول هم قرار نبود مسیرشان عوض شود. فیلم تغییری در سرنوشت شان ایجاد نکرد.

حواشی: حاشیه‌ای نداشت.

سفیر
فریبرز صالح
 
۸ فیلم عاشورایی سینما و تلویزیون (1)
سابقه کارگردان: فریبرز صالح پیش از کارگردانی «سفیر» یک سریال به شکل مشترک ساخته بود و حضوری کوتاه در چند فیلم داشت. با این زمینه و در حالی که تجربه کارگردانی سینمایی نداشت، فیلمنامه کیهان رهگذر به او پیشنهاد شد تا آن را در قالب فیلم کوتاه نیم ساعته و با فرمت ۱۶میلیمتری بسازد. صالح بعد از خواندن فیلمنامه تصمیم می‌گیرد آن را گسترش دهد که نتیجه اش شد فیلم سینمایی «سفیر».

دلیل اهمیت: «سفیر» در روز‌هایی به تولید رسید که سینمای ایران هنوز گرفتار تب و تاب انقلاب بود و از آن رو امکانات ساخت فیلم اجازه مانور به کارگردان‌ها نمی‌دادند. نکته ظریف دیگر اینکه تولیدات سینمای ما همچنان از «شعار» لطمه می‌خورد، چه برسد به دورانی که هنوز جامعه فضایی احساسی و هیجانی داشت.

خب اگر کسی در چنین شرایطی بتواند فیلمی با منطق سینمایی بسازد، باید تحسین شود. فیلم «سفیر» علاوه بر روایت جذاب و سینمایی، باعث شد گوشه‌ای از زندگی «قیس» بر قاب تصویر جاودانه شود.

زاویه نگاه: فریبرز صالح گوشه‌ای از زندگی قیس ابن مسهر را تصویر کرد. او نماینده امام حسین (ع) است که با نامه‌ای برای سلیمان خزاعی به طرف کوفه می‌رود و در راه به دست عمال ابن زیاد، والی کوفه دستگیر و به زندان افکنده می‌شود.

قیس پیش از دستگیری نامه را از بین می‌برد و در زندان، زندانیان را بر ضد زندانبان‌ها می‌شوراند و روزی که قرار است اعلام کند که بیعتش با امام شکسته، علیه یزید سخنرانی می‌کند. ابن زیاد، قیس را از بالای برج ارک به پایین می‌اندازد و او را به شهادت می‌رساند.

تاثیر بر مسیر کاری بازیگران: به غیر از فرامرز قریبیان، بقیه جزو بازیگران درجه دوی سینما دسته بندی می‌شدند. بعد از «سفیر» اتفاق خاصی برایشان رخ نداد و به کارشان در همان مسیر همیشگی ادامه دادند.

حواشی: فیلم بار‌ها از تلویزیون پخش شده.
منبع: هفت صبح

شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.

bultannews@gmail.com

نظر شما

آخرین اخبار

پربازدید ها

پربحث ترین عناوین