ايران تاثیرگذارترین کشور در انتخابات آمریکا

بولتن نیوز : اندیشکده «شورای آتلانتیک» در مقاله‌ای به قلم «باربارا اسلوین» کارشناس و تحلیل‌گر سیاست خارجی آمریکا به بررسی قدرت هسته‌ای ایران و راه‌های مقابله با آن می‌پردازد. به نظر نویسنده، ایران با آژانس بین‌المللی اتمی همکاری نموده اما این همکاری کامل نبوده است. برای دستیابی به اطلاعات بیشتر در مورد قدرت هسته‌ای ایران، نویسنده خواستار استفاده از عوامل داخلی در ایران از جمله علی صالحی، وزیر امور خارجه ایران شده است.

این مقاله بشرح زیر است:

* داغ بودن موضوع ایران در انتخابات آتی آمریکا

 در طول مبارزات انتخاباتی آتی ریاست جمهوری، کشوری که به احتمال زیاد و به طور فزاینده جلب توجه خواهد کرد ایران خواهد بود. بنابراین بدون اغراق و یا دست کم گرفتن احتمال دستیابی ایران در آینده‌ای نزدیک به سلاح‌های هسته‌ای، باید چارچوب درستی برای بحث در مورد ایران داشته باشیم.

* کمک آمریکا به ایران در 1957 برای دستیابی به فناوری هسته‌ای

 در مقایسه با چهار کشور هند، پاکستان، کره شمالی و اسرائیل که خارج از معیارهای بین‌المللی به سلاح‌های هسته‌ای دست یافته‌اند، ایران شتابان به سوی بمب اتمی در حرکت نبوده است. با این حال، برنامه ایران که واشنگتن در سال 1957 به آغاز آن کمک کرد، در نهایت به توانایی لازم برای ساخت سلاح‌های هسته‌ای، بیشتر نزدیک می‌شود.

 * بی‌فایده بودن سلاح‌های هسته‌ای برای راه‌اندازی جنگ از دید ایران

 رهبران ایران اصرار دارند که آنها به دنبال دست یافتن به چنین سلاح‌هایی نیستند؛ این گونه سلاح‌ها توسط اسلام ممنوع اعلام شده است و همچنین استفاده از آنها برای به راه انداختن جنگ بی‌فایده است. با این وجود، آنها مقدار بیشتری از اورانیوم غنی شده انباشته‌اند، بدون آنکه نشانه‌ای از استفاده غیرنظامی از این مواد در کوتاه مدت در اختیار باشد. مطابق آخرین گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ایران در حال حاضر دارای بیش از 4500 کیلوگرم اورانیوم U-235 غنی شده 3.5 درصدی و 70 کیلوگرم اورانیوم U-235 غنی شده 20 درصدی است. همین مقدار مواد با خلوص بیشتر برای ساخت 4 یا 5 سلاح هسته‌ای کافی است.

* حق قانونی امضا کنندگان پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای

 در مقایسه با دیگر کشورها، ایران همچنان در چارچوب پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای 1968 حرکت می‌کند. این پیمان، زرادخانه 5 کشور اولیه هسته‌ای یعنی آمریکا، روسیه، چین، فرانسه و انگلیس را قانونی اعلام کرد و به سایر امضاکنندگان پیمان حق توسعه صلح آمیز انرژی هسته‌ای را اعطا نمود. ایران اجازه بازرسی از تاسیسات هسته‌ای غیر پوشیده خود را به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی می‌دهد. در آخرین اقدام از این دست، ایران به بازرسان اجازه داد تا از یک کارخانه تولید آب سنگین و یک رآکتور آب سنگین که می‌تواند برای تولید "پلوتونیوم" استفاده گردد، بازدید کنند. "پلوتونیوم" یک سوخت بالقوه دیگر برای بمب است. ایران همچنین به دیده‌بان سازمان ملل اجازه داد تا از یک مرکز تولید سانتریفیوژهای پیشرفته که با سرعت بیشتری می‌تواند اورانیوم را به ماده بمب تبدیل کند، بازدید نماید.

اما همکاری ایران کامل نبوده است. تهران به پرسنل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای مصاحبه با محسن فخری زاده، یک فیزیکدان هسته‌ای اجازه نمی‌دهد. ایران همچنین به سوالات در مورد مطالعاتی که ادعا می‌شود ایران در مورد کلاهک‌های هسته‌ای و وسایلی که به عنوان چاشنی هسته‌ای استفاده می‌گردند، انجام داده است پاسخ نمی‌دهد. «اولی هاینونن»، معاون سابق مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، می‌گوید: آخرین باری که مذاکرات «معنی دار» با ایران در مورد ابعاد آشکار نظامی برنامه آن وجود داشت، تابستان 2008 بود.

* آیا ایران به دنبال بمب است

«هاینونن» در اجلاس اخیر شورای آتلانتیک که در مورد میزان قابل اطمینان بودن اطلاعات برنامه هسته‌ای ایران بود، به من گفت «همان گروهی که با مواد منفجره قوی کار می‌کنند با چاشنی نوترونی نیز کار می‌کنند».

«مواد منفجره قوی، فیزیک نوترونی و تجهیزات پیشرفته موشکی، همه نشانه‌های کار با سلاح هسته‌ای هستند. اگر چیزی مانند یک اردک راه می‌رود، مانند یک اردک صحبت می‌کند و پاهایی شبیه اردک دارد، به احتمال زیاد یک اردک است.».

آیا این اردک روزی پرواز خواهد کرد؟ آیا ایران به دنبال بمب است یا فقط می‌خواهد جهان را همچنان مورد خواسته‌ها و توانایی‌های خود در حدس و گمان نگه دارد؟

* وضعیت مبهم فعلی، از لحاظ راهبردی و روانی به نفع ایران است

 وضعیت مبهم فعلی، از لحاظ راهبردی و روانی به نفع رهبران ایران است. آنها به وضوح از مضطرب نمودن آمریکا و دیگر ستون‌های نظم بین‌المللی که تا حد زیادی ایران را از زمان انقلاب اسلامی 1979 طرد کرده‌اند، بهره می‌برند. این به خصوص در مورد محمود احمدی نژاد صدق می‌کند.

* توقف غنی سازی اورانیوم از سوی ایران بعید است

 با این حال، در سطح عمیق‌تر راهبردی، رهبران ایران برنامه هسته‌ای خود را به عنوان یک سلاح بازدارنده در برابر تهاجم خارجی می‌بینند. با تغییر حکومت‌های عراق و لیبی که در حال تبدیل به 2 قدرت هسته‌ای بودند و همچنین مشکلات کنونی سوریه که به دنبال این قدرت است، بعید است که ایران غنی سازی اورانیوم را رها کند. همچنین علیرغم توقف ظاهری آزمایش هسته‌ای، ایران احتمالا همچنان این هدف را دنبال خواهد نمود.

* ادامه تحریم‌ و عملیات تخریبی

 آمریکا و متحدان آن می‌توانند با سیاست‌هایی مانند اجرای بهتر تحریم‌ها در مواد مربوط به سلاح‌های هسته‌ای، ممانعت ورود این مواد از یکسو و تخریب مداوم تجهیزات و نرم‌افزارهای کامپیوتری از سوی دیگر، همچنان به کنترل ایران ادامه دهند. به رغم کارشکنی‌های ایران در همکاری با آژانس بین‌المللی اتمی، بهبود تکنیک‌های نظارتی غرب، منجر به کشف یک مرکز مخفی غنی سازی در دل کوهی در نزدیکی شهر قم شد.

*استخدام دانشمندان هسته‌ای ایران برای دستیابی به اطلاعات بیشتر

اوضاع پس از انتخابات جنجالی ریاست جمهوری و مشکلات اقتصادی در ایران، زمینه را برای استخدام دانشمندان هسته‌ای در ایران مساعد کرده است. عملیات قوی‌تر اطلاعاتی آمریکا پس از رسوایی 2003 در عراق، به ما اطمینان می‌دهد که تحلیل‌های ارائه شده از سوی کارشناسان، قدرت برنامه اتمی ایران را دست کم نگرفته و یا در آن اغراق ننموده است.

* حذف تحریم‌ها در مقابل توقف برنامه غنی سازی و قبول بازرسی‌های شدیدتر

 از سوی دیگر، واشنگتن نیز همچنان باید راه را بر روی گفتگو باز نگه دارد و همچنین از این واقعیت که علی صالحی، وزیر فعلی امور خارجه ایران، سرپرست سابق سازمان انرژی اتمی ایران و نماینده سابق این کشور در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی فارغ‌التحصیل رشته فیزیک دانشگاه MIT آمریکاست، بهره برداری نماید. از طریق دیپلماسی باید به این نکته پی برد که آیا ایران در مقابل دریافت همکاری‌های صلح‌آمیز هسته‌ای و حذف تحریم‌ها، تمایل دارد تا برنامه غنی سازی را متوقف نماید و اجازه بازرسی‌های شدیدتری را صادر نماید یا خیر.

* اعتمادسازی با منع انجام آزمایش‌های هسته‌ای 

به منظور ایجاد فضای مساعدتر برای رسیدن به یک راه حل سیاسی، آمریکا و دیگر قدرت‌های هسته‌ای به رسمیت شناخته شده از سوی «ان پی تی» باید تعهّد خود را در منع انجام آزمایش‌های هسته‌ای و همچنین شتاب بخشیدن به خلع سلاح هسته‌ای نشان دهند. این کشورها همچنین باید فشار بیشتری بر روی هند، پاکستان، کره شمالی و اسرائیل برای محدود سازی برنامه‌های هسته‌ای وارد کنند و همچنین فشار بیشتری به هند و پاکستان برای دستیابی به یک توافقنامه کنترل تسلیحاتی وارد کنند.

هدف واشنگتن و جامعه بین‌المللی باید فهماندن این مطلب به ایران باشد که با تجاوز از خط قرمز هسته‌ای، آنچه از دست خواهد داد، بیشتر از آنچه بدست می‌آورد خواهد بود (به عنوان مثال راه‌اندازی یک مسابقه تسلیحاتی با اعراب ثروتمندتر که ایران تحت تحریم نمی‌تواند برنده چنین مسابقه‌ای باشد).

*سلاح‌ هسته‌ای تضمین بقای حکومت ایران نیست

سلاح‌های هسته‌ای نتوانستند اتحاد جماهیر شوروی را نجات دهند و همچنین بقای جمهوری اسلامی را در منطقه‌ای که تحت تغییرات گسترده سیاسی قرار دارد، تضمین نخواهند کرد. در ایران تنها، دولتی که واقعا به نیازها و خواسته‌های مردم پاسخ می‌دهد، می‌تواند به بقای خود در ایران مطمئن باشد

.