ايران وپاكستان هم‌پيمانان نزديك هم

به گزارش بولتن نیوز: روزنامه "آسيا تايمز " در مقاله‌اي به قلم ديپلمات و سفير پيشين هند در كشورهاي خاورميانه، "ام. كي. بادراكومار "، مي‌نويسد: دو ديدار پياپي رئيس‌جمهور پاكستان از ايران نشان از آغاز همكاري‌هاي دو كشور دارد.

* دو ديدار رئيس‌جمهور پاكستان از ايران،‌ تأثير مستقيم در روابط اين كشور با آمريكا خواهد داشت

شركت "آصف علي زرداري "، رئيس‌جمهور پاكستان، دركنفرانس دوروزه تروريسم كه در 25 ژوئن در تهران برگزار شد، نمادي سياسي به عنوان نشاني از ناخشنودي عليه آمريكا تلقي شد. ولي بازگشت "زرداري " به تهران در ديدار بعدي‌اش در روز شنبه،‌ كه ظرف سه هفته بعد از اين كنفرانس انجام شد، بي‌شك بر وجود "راهبرد بي‌اعتنايي " پاكستان به آمريكا مهر تائيد مي‌زند.

*تغييرات در پاكستان براي تهران اهميت بالايي دارد

باز هم در ديدار بعدي كه فقط ظرف سه هفته از كنفرانس انجام شد، آيت‌الله علي خامنه‌اي، مقام معظم رهبري در ايران، "زرداري " را به حضور پذيرفت كه نشان‌دهنده اهميت بالايي است كه تهران براي علائم نو‌ظهور تغييرات در سياست‌هاي منطقه‌اي پاكستان قائل شده است.

* عربستان تمام تلاش خود را كرد تا پاكستان را از رفتن به اين دو ديدار در ايران منصرف كند

عربستان سعودي به منظور متقاعد كردن "زرداري " براي شركت نكردن در كنفرانس ماه ژوئن تهران، شيوه ديپلماتيكي در پيش گرفت. درمورد ديدار دوم هم، باز رياض در روز جمعه نگراني خود را از وجود صميميت در روابط پاكستان-ايران ابراز كرد. در آستانه سفر "زرداري " به تهران، "عبدالعزيز القادر "، سفير عربستان سعودي در پاكستان با او ديدار كرد.

* نزديكي ايران و پاكستان به معني رابطه نزديك ميان شيعه و سني است

از قرار معلوم، آشفتگي فزاينده‌اي در رياض در حال ظهور است كه در صورت نزديك‌تر شدن روابط تهران و اسلام‌آباد "تعادل نيروها " در خليج فارس به هم خورده، به يك سو متمايل خواهد شد. انسجام ايران-پاكستان، نظريه عربستان مبني بر تفرقه ميان سني و شيعه به عنوان درونمايه حاكم در سياست‌هاي خاورميانه را كلاً نفي مي‌كند.

* پاكستان با اتحاد با همسايگان هم‌مرزش به دنبال آوردن صلح و ثبات و محوكردن تروريسم از چهره منطقه است

وزير امور خارجه پاكستان در بيانيه‌اي درمورد ديدار "زرداري " بر اهميت آن تأكيد كرد و آن را بخشي از "رايزني‌هاي مستمر، هماهنگي و همكاري " اسلام‌آباد با دولت‌هاي منطقه در مورد صلح و ثبات منطقه، خصوصاً افغانستان، دانست. "پاكستان اهميت زيادي براي كوشش‌هاي دوجانبه با همسايگان هم‌مرزش در مورد تلاش براي آوردن صلح به افغانستان و وارونه كردن جريان تروريسم آزاردهنده براي منطقه قائل است. "

ولي، گزارش ايران بيشتر بر تأثير اين ديدار در همكاري‌هاي اقتصادي تأكيد داشت كه موضوع اصلي گفتگو‌هاي "زرداري " با "محمود احمدي‌نژاد "، رئيس‌جمهور ايران بود، كه در دو ديداري كه در اين سفر طولاني در تهران صورت گرفته بود، انجام شد. جالب‌ اينجاست كه در گفتگو‌هاي تهران حتي اسمي هم از افغانستان برده نشد، گرچه رسانه‌هاي پاكستان از قول مقامات بلندپايه اسلام‌آباد نقل كردند كه موضوع اصلي ‌سخنان "زرداري " درباره افغانستان بوده است -خصوصاً خروج نيروهاي آمريكا و استقرار پايگاه‌هاي نظامي آمريكا در افغانستان.

درواقع،‌ گزارش‌هاي ايران برخلاف هميشه محتاطانه بود، كه نشانگر اين است كه گفتگوها درباره مسائل بسيار حساسي درمورد همكاري‌هايي بوده است كه هيچ‌كدام از دوطرف تمايلي به فاش كردنشان ندارند. بي‌شك‌، موارد امنيتي در بحث‌هايي از اين دست هميشه مورد نظر بوده است.

* ايران، پاكستان و افغانستان به دنبال همكاري براي مبارزه با قاچاق مواد مخدر هستند

"رحمان ملك "، وزير كشور پاكستان در سفر دوم "زرداري " به تهران هم او را همراهي كرد. در ديدار "زرداري " و "احمدي‌نژاد " بر اتخاذ "شيوه‌ خاص منطقه " براي مواجهه با چالش‌هاي نظامي وتروريستي موافقت شد. "زرداري " پيشنهاد ايجاد "نظام مديريت مرزي يكپارچه " و سازوكاري سه‌جانبه شامل كشورهاي پاكستان، ايران و افغانستان در برابر قاچاق مواد مخدر را داد.

* كراچي ويران در اثر خشونت‌ها، بزرگ‌ترين شهر پاكستان است

يك روز بعد از بازگشت "زرداري " از تهران، ملك گفت كه سلاح‌هاي ساخت اسرائيل را در كراچي، بزرگ‌ترين شهر پاكستان كه در هفته‌هاي گذشته محل خشونت‌هاي زيادي بوده است، كشف كرده‌اند. او گفت: "اين سلاح‌ها را از خارج از كشور به كراچي آورده‌اند " همچنين اضافه كرد كه حتي قاتلان اهداف خاص از خارج به اين شهر مي‌آيند.

* رهبر معظم ايران پيام محبت‌آميزي براي ملت پاكستان فرستاد

"زرداري " به احمدي‌نژاد گفت كه پاكستان ايران را "دوستي مهم و تأثيرگذار در منطقه " مي‌داند. چاشني روابط حسنه روبه رشد بين رهبران دو كشور درگزارش‌هايي كه ايران از ديدار "زرداري " و خامنه‌اي داد، كمي زياده از حد است. رهبر معظم در ستايش "ملت پاكستان " - "ملتي بزرگ با سابقه‌اي طولاني و ژرف از تلاش "؛ "ملتي كه به اسلام ايمان دارد "، كه پيشرفت و موفقيتش باعث خشنودي ايران است - بسيار دوستانه برخورد كرد.

* از نظر پاكستان ايران مظهر مقاومت و پيشرفت است

رهبر ايران بابت "دشمن واقعي " مردم پاكستان و اتحاد ملي آن‌ها كه از جانب غرب مي‌آيد- "و آمريكا در رأس آن قرار دارد "- به "زرداري " هشدار داد. جالب اينكه، "زرداري " پاسخ داد كه پاكستان ايران را "نمونه‌اي از مقاومت و مسير پيشرفت خود " مي‌داند.

*خط مستقيم صلح

پاكستان در جلسه اطلاع‌رساني خاطرنشان كرد كه رهبر ايران و "زرداري " درباره موقعيت رو به رشد افغانستان با اشاره به خروج تدريجي نيروهاي آمريكايي " به بحث و تبادل نظر پرداختند. در اين جلسه خلاصه سخنان رهبر ايران از زبان "زرداري " به اين صورت نقل شده است:
- پاكستان از تلاش‌هاي "حامد كرزاي " رئيس‌جمهور افغانستان در جهت صلح و آرامش حمايت مي‌كند.
- پاكستان به روند صلحي با "رهبري افغانستان و متعلق به افغانستان " علاقه‌مند است.
- پاكستان آماده است كه در "ظرفيت‌سازي " مؤسسات افغاني اين كشور را ياري كند.
- پس از خروج نيروهاي غربي، افغانستان نبايد صحنه جنگ‌هاي نيابتي يا جنگ‌هاي داخلي باشد.
- هم پاكستان و هم ايران "منافع حياتي " درصورت وجود ثبات و آرامش در افغانستان دارند.

* دو كشور خواهان گسترش روابط اقتصادي به منظور تسريع اجراي پروژه خط لوله گاز ايران- پاكستان هستند

درمورد مسائل اقتصادي، "زرداري " نتيجه موافقت درباره تجارت آزاد بين كشورها را مطرح كرد و ترتيب دادن مبادله پولي كه آن‌ها را قادر مي‌سازد كه براي معاملات تجاري دوجانبه از پول ملي دو كشور استفاده كنند. اين‌ها نظرات جديدي بود كه تنها نتيجه ملموس آن احتمالاً براي پروژه خط لوله گاز ايران-پاكستان است كه دو كشور خواهان تسريع آن هستند.

احمدي‌نژاد به "زرداري " اطمينان داد كه ايران ساخت خط لوله تا مرز پاكستان را تا پايان سال 2012 تكميل خواهد كرد. ولي نكته اين است كه پاكستان هنوز ساخت بخشي از پروژه را كه از مرزهايش آغاز مي‌شود،‌ شروع نكرده است. تازه در ماه ژوئن تحقيقات براي اجراي پروژه آغاز شد و در بهترين حالت، زودترين زمان احداث آن ابتداي سال آينده خواهد بود.

* پروژه خط لوله، يكي از سودمندترين‌ها براي پاكستان خواهد بود

از لحاظ نظري، خط لوله با برآوردن دست‌كم يك‌چهارم انرژي موردنياز پاكستان -برخي اين ميزان را تا 50 درصد تخمين زده‌اند- منافع سرشاري براي اين كشور خواهد داشت. اين پروژه قادر است رابطه ايران-پاكستان را از لفاظي و گزافه‌گويي تا مرحله راهبردي و واقعي ارتقا دهد.

* تا سال 2015 گاز ايران در لوله‌هاي پاكستان سرازير مي‌شود

بهترين بخش قضيه اين است كه پاكستان قطعا از پاسخ به اعتراضات آمريكا به پروژه خط لوله تا مدتي آزاد خواهد شد و به پيشروي ادامه خواهد داد. تا سال حدود 2015، انتظار داريم كه گاز ايران در لوله‌هاي پاكستان جاري شود.

* پاكستان، بزرگترين كشور مسلمان سني، با همكاري ايران مي‌تواند گروه تروريستي "جندالله " را از ميان بردارد

پروژه خط لوله در مجموع حاكي از روابط راهبردي ايران-پاكستان است. آن‌ها به آرامي ولي مداوم جذب يكديگر شده و به فكر منافع دوجانبه هستند. پاكستان براي ايران همچون هديه‌اي است در پيوند كنوني‌اش با اين كشور، آن هم به دليل اينكه پاكستان اصلي‌ترين كشور مسلمانان سني است، هم‌پيمان سنتي و هميشگي عربستان سعودي و كشوري همسايه كه متوجه شده است كه با آمريكا روابط خصمانه‌اي دارد. همكاري امنيتي نزديك‌تر با پاكستان براي از ميان برداشتن آخرين بقاياي سازمان تروريستي و ضدايراني "جندالله " كه در منطقه سيستان بلوچستان فعاليت مي‌كند، بسيار پرفايده خواهد بود.

* ايران مي‌تواند شرايط مقابله با فعاليت‌هاي آمريكا در پاكستان را فراهم كند

براي پاكستاني كه تحت فشار فزاينده‌اي از سوي آمريكاست، ايران "هم‌پيماني طبيعي " در اين مورد خاص است. به عبارت ديگر، تقسيم اطلاعات با ايران براي پاكستان در تحليل و سركوبي فعاليت‌هاي مخفيانه آمريكا در خاك پاكستان بسيار سودمند خواهد بود.

فقط بايد اين واقعيت را هم درنظر گرفت كه علي‌رغم منافع گوناگوني كه از قديم‌الايام با مسئله افغانستان داشته‌اند، ايران و پاكستان اتفاقاً نگراني‌هاي مشابهي هم دارند. ايران ديگر بر عقايد غيرمنطقي‌اش مربوط به سال‌هاي 1990 مبني بر تنفر از طالبان به عنوان گروهي وهابي اصرار نمي‌ورزد.

* بهتر است كه تهران همچنان مخالف افغانستان تحت اشغال آمريكا باشد

در واقع، طالبان در دهه گذشته عوض شده است در نتيجه تهران مي‌تواند آن را به عنوان جنبشي از مقاومت ملي ببيند. به نفع ايران است كه طالبان در دشمني با افغانستان تحت اشغال آمريكا بماند و موضعي سازش‌ناپذيرش در مورد احتمال ماندگاري پايگاه‌هاي نظامي آمريكا در آنجا داشته باشد.

* اشغال افغانستان توسط آمريكا شرايط مشابهي را براي ايران و پاكستان به وجود آورده است

همچنين، "گلبدين حكمت‌يار "، رهبر مقاومت، دوست مشترك ايران و پاكستان شده است. مهم‌تراز آن، اين مسئله است كه منافع ايران در افغانستان در حال تغيير هستند. نگراني‌هاي قديمي و تاريخي كه بيشتر به وضع اسفناك شيعيان هزاره مي‌پرداختند، كنار گذاشته شده‌اند و اكنون به مسائل بزرگ‌تر مربوط به جغرافياي سياسي توجه مي‌كنند كه اشغال افغانستان توسط آمريكا سرآغاز تأثير بر منافع امنيتي ملي ايران بوده است زيرا ايران اخيراً شرايط خود را مشابه وضعيت پاكستان مي‌داند.

* ايران مي‌خواهد مطمئن شود كه پاكستان براي مذاكره با آمريكا برنامه‌اي درآينده ندارد

هم ايران و هم پاكستان ترجيح مي‌دهند كه روند صلح افغانستان به رهبري "كرزي " انجام شود، نه صلحي كه با شرايط آمريكا به‌دست بيايد، چرا كه در موقعيتي هستند كه بر آن‌ها تأثير خواهند گذاشت. علاوه براين، هر دو كشور با نگراني به چشم‌انداز پايگاه‌هاي نظامي آمريكا در افغانستان مي‌نگرند، به هرحال، ايران گوش به زنگ خواهد بود تا وقتي كه كاملاً مطمئن شود كه تغييرات سياسي در پاكستان تاكتيكي براي ايجاد روابط در حد مذاكره با آمريكا نيست.

ايران همچنين درمورد روابط نزديك سياسي و اقتصادي عربستان سعودي با پاكستان، اين رؤيا را به ذهن راه نخواهد داد كه، در رقابت منطقه‌اي تهران با رياض، اين كشور آشكارا طرف ايران را بگيرد. همچنين تهران وانمود مي‌كند كه بي‌جهت نگران عربستان نيست.

* حالا نوبت پاكستان بود كه ديدار از ايران را تا حدّ مسئله مهمي كه گويي به مرگ و زندگي مربوط مي‌شود، بزرگ كند

اين موضوع احتمالاً به خويشتن‌داري غيرعادي ايران در گزارشش از ديدار "زرداري " از تهران برمي‌گردد -نوبت پاكستان بود كه به مبالغه بپردازد و به رسانه‌ها اخبار اغراق‌آميزي درباره اين ديدار داده و آن را طوري نشان دهند كه گويي مهم‌ترين و سرنوشت‌سازترين مسئله دنياست.

سفير "ام. كي. بادراكومار " ديپلماتي در خدمت سرويس خارجي هند بود. مأموريت‌هاي ديپلماتيكش در شوروي، كره جنوبي، سري‌لانكا، آلمان، افغانستان، پاكستان، ازبكستان، كويت و تركيه بود.

خبرگزاري فارس؛