کاهش مقاومت به داروهاي ضدميکروبي نيازمندعزمي بلند

بولتن نیوز : مقاومت علیه داروهای ضد میکروبی بعنوان یک مشکل جدی و پدیده‌ای نگران کننده کنترل بیماری‌های عفونی و واگیر را مورد تهدید قرار داده و پا را ازآن هم فراتر گذاشته و باعث بازگشت مجدد بعضی از مهم‌ترین آنها به عرصه حیات بشر شده است. این پدیده هر چند در نفس خود یک رویداد طبیعی محسوب می‌شود اما می‌توان با اتخاذ تمهیدات مناسب و استفاده صحیح از آنتی بیوتیک‌ها رویداد آن را به درستی مهار نمود.

اکنون 10 سال از اولین باری که شعار «مقاومت میکروبی نسبت به آنتی بیوتیک‌ها را کاهش دهیم» توسط سازمان جهانی بهداشت مطرح شد می‌گذرد ولی هنوز هم این مشکل جدی که سلامت مردم همه کشورهای جهان را تهدید می‌کند نه تنها به جای خود باقی است بلکه پیچیده‌تر هم شده است. هنوز این تصور غلط در میان بعضی رواج دارد که همه بیماری‌های عفونی و تب دار با تجویز آنتی بیوتیک‌ بهبود می‌یابند.

بعضی از مادران فکر می‌کنند برای فرزندانشان که سرما خورده است اگر آنتی یوتیک تجویز شود بهتر است و کودکانشان زودتر بهبود می‌یابد حال آنکه تنها چند نوبت بخور آب گرم ساده و تجویز استامینوفن کفایت نموده و تجویز غیر ضروری آنتی بیوتیک‌ حتی ممکن است عوارض دیگری در پی داشته باشد.

بعضی از بیماران به توصیه‌های پزشک خود در رابطه با مصرف آنتی بیوتیک‌ و اهمیت آن توجه کافی نمی‌کنند و قبل از موعد مصرف آن را قطع می‌کنند.

بعضی از پزشکان برای عفونت‌‌های ساده ویروسی آنتی بیوتیک تجویز می‌کنند تا شاید از عفونت‌های ثانویه باکتریایی جلوگیری کنند و این در حالی است که مطالعات بالینی فراوانی نشان داده این تجویز هیچ ارزشی در پیشگیری ندارد.

بعضی از داروخانه داران به راحتی داروهای آنتی بیوتیک‌ را بدون تجویز در اختیار مشتریان قرار می‌دهند و این در حالی است که در بسیاری از کشورهای جهان این اقدام به شدت منع شده و با آن برخوردهایی جدی قانونی صورت می‌گیرد.

در بعضی از بیمارستان‌ها بدلیل عدم رعایت نکات بهداشتی که ساده‌ترین آنها شستشوی دست است و همچنین عدم توجه به «احتیاطات استاندارد» عفونت‌هایی در بیماران رخ می‌دهد و حتی از بیماری به بیمار دیگر منتقل می‌شود که باعث اقامت طولانی آنها در بیمارستان و مصرف آنتی بیوتیک‌های گران قیمت و تحمیل هزینه‌های فراوان می شود که به سادگی در ابتدای امر قابل پیشگری هستند.

گاهی اوقات کار به جایی می‌رسد که حتی اقامت طولانی در بیمارستان و تجویز آنتی بیوتیک گران قیمت هم چاره کار نیست و جان بیمار در معرض تهدید جدی قرار می‌گیرد.

انتخاب مناسب داروی ضد میکروبی توسط پزشک و تجویز به اندازه آن و برای مدت زمان لازم رکن اساسی و شرط لازم برای مهار این پدیده مشکل آفرین می‌باشد اما قطعاً کافی نیست. آموزش بیماران و جلب توجه آنها به همه جوانب مصرف دارو، از جمله عوارض احتمالی آن نیز امر مهمی است که نباید مورد غفلت قرار گیرد.

شاید یک مثال ساده برای عزیزان کفایت نماید.

بیماری سل برای همه شما در هر بخش از خدمات پزشکی که اشتغال دارید آشناست. فردی که مبتلا به بیماری سل ریوی می‌شود لازم است تحت یک رژیم درمانی ویژه قرار گیرد و مرتب کنترل شود. چنانچه بیمار درست آموزش دیده و پزشک او را به درستی مراقبت نماید بیمار ظرف 6 ماه در اکثر موارد بدون آنکه نیاز به بستری شدن داشته باشد در 95% موارد بهبود کامل می‌یابد و هزینه درمان او حدود 000/400 تومان خواهد بودکه در حال حاضر بصورت رایگان انجام می‌شود. همین بیمار اگر به درستی آموزش ندیده و داروی خود را به درستی مصرف نکند و یا زودتر از موقع قطع کند و پزشک نکات لازم را به او متذکر نشود ممکن است مبتلا به سل مقاوم به دارو شده و این بار به جای 6 ماه حداقل دو سال درمان او طول می‌کشد و حداقل چند ماه باید در بیمارستان ویژه‌ای بستری شده و رژیم درمانی او عوض شده و تحت درمان با داروهای به مراتب گران‌قیمت‌تر و پرعارضه‌تری قرار گیرد که هزینه‌ آن حدود 40 میلیون تومان برآورد می‌شود و تازه شانس بهبودی او به حدود 50% می‌رسد. همین معضل برای بیماری‌های مهم دیگری مثل ایدز و مالاریا نیز بطور جدی وجود دارد.

اما چه باید کرد؟
خوشبختانه مطالعات نشان داده با وجود یک برنامه جامع و همکاری و همبستگی پزشکان، پرستاران، داروسازان، کمپانی‌های دارویی و همکاری مردم و حمایت آنها می‌تواند در مهار این مشکل اثرات سودمند خود را بسیار زودتر از آنچه تصور می‌رود آشکار سازد.

من این فرصت را برای کلیه همکاران عزیزم که در عرصه درمان بیماران تلاش و کوشش می‌کنند در هر کجای کشور که هستند مغتنم شمرده و از همه آنها می‌خواهم دست به دست یکدیگر داده و با عزمی بلند در این راه نهایت تلاش خود را به کار گیرند. بدیهی است این هدف ارزشمند بدون حمایت همگانی مردم و آگاهی و اطلاع و حمایت آنها محقق نخواهد شد.
وزارت بهداشت می‌کوشد با استفاده از علم و تجربه دانشمندان و اساتید صاحب‌نظر در این رشته برنامه جامعی را تهیه نموده و آن را در سراسر کشور به عرصه اجرا گذارد

.
1-وضع قوانین و مقررات برای استفاده از داروهای ضد میکروبی
2-آموزش‌های تخصصی در رده‌های مختلف
3-آموزش‌های همگانی
4-برقراری نظام مراقبت از مقاومت ضد میکروبی
5-پایش و ارزشیابی نظام مراقبت
6-تحقیق

*وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی