آغاز شمارش معکوس تعطیلی تعاونی های اعتبار فاقد مجوز

با نزدیک شدن به اتمام مهلت تعیین شده توسط بانک مرکزی برای ارائه مدارک و درخواستهای تعاونی های اعتبار به منظور دریافت مجوز فعالیت، باید کمتر از دو هفته دیگر منتظر تعطیلی تعاونی هایی که هیچگونه اقدامی در این خصوص انجام نداده‌اند باشیم.

به گزارش خبرنگار مهر، بانک مرکزی برای ساماندهی بازار غیر متشکل پولی، ارائه مجوز به تعاونی های اعتباری را در دستور کار خود قرار داده است. بر این اساس بانک مرکزی و وزارت تعاون در راستای اجرای برنامه مذکور در تاریخ سوم خردادماه سال جاری تفاهم نامه ای را منعقد کردند.

در این برنامه بانک مرکزی مهلت دو ماهه ای را برای ساماندهی موسسات اعتباری با توجه به درخواست وزارت تعاون در نظر گرفت و طی اعلام اولتیماتوم به آنها، اعلام کرد که پس از اتمام این مهلت، مدیران متخلف ضمن اینکه به عنوان مفسد اقتصادی معرفی می‌شوند از دریافت هرگونه خدمات بانکی نیز محروم خواهند شد.

مسئولان بانک مرکزی بارها هشدار داده اند که تعاونی های اعتباری فاقد مجوز باید هرچه سریعتر نسبت به مشخص شدن وضعیت خود اقدام کنند، در غیر اینصورت با آنها برخوردهای جدی صورت می گیرد و با اعلام اسامی تعاونی های دارای مجوز، از فعالیت بقیه جلوگیری می شود.

کمتر از دو هفته مهلت باقی است

با توجه به مفاد تفاهم نامه مذکور و اعلام فراخوانهای بانک مرکزی و وزارت تعاون به تعاونی های اعتباری فاقد مجوز برای دریافت مجوز فعالیت، به نظر می رسد کمتر از دوهفته دیگر به مهلت قانونی آنها برای ارائه مدارک، درخواست و تشکیل پرونده باقی است، در غیر این صوت باید شاهد تعطیلی تعاونی های اعتبارغیر مجاز باشیم.

بر اساس سیاستهای کلی اصل 44 قانون اساسی، اقتصاد کشور به سه بخش خصوصی، تعاونی و دولتی تقسیم شده، بنابراین اجرای برنامه های توسعه ای برای بخش تعاون در دستور کار قرار گرفت که در این راستا توسعه جایگاه بخش تعاون با فعالیتهای پولی و مالی اهمیت یافت. اما برخی تعاونی های اعتباری فارغ از مباحث قانونی، با اعمال شرایط دلخواه خود و بدون مجوز بانک مرکزی، اقدام به فعالیت در بازار پولی و بانکی کشور کردند.

پیشنهاد برای قانونمند شدن فعالیت تعاونی های اعتبار

به هر حال بانک مرکزی طی دو همایش با همکاری وزارت تعاون تعداد 1100 تعاونی اعتباری را در قالب قوانین این بانک ساماندهی و مجوز اصولی فعالیت را برای آنها صادر کرد. در عین حال بانک مرکزی به آنها پیشنهاد کرد که برای قانونمند شدن فعالیت، تعاونی های اعتباری می توانند به بانک قرض الحسنه و یا موسسه اعتباری و یا با تجمیع به بانک تبدیل شوند.

اجرای مفاد بسته سیاستی- نظارتی بانک مرکزی از دیگری مباحثی است که تعاونی های اعتباری باید به طور کامل آن را رعایت کنند، در غیر این صورت، ضمن اعلام اسامی، از فعالیت آنها نیز جلوگیری به عمل می آید. همچنین مهلت در نظر گفته شده دو ماهه برای جمع آوری مدارک و تکمیل پرونده به هیچ وجه تمدید نمی شود. البته برخی از تعاونی های اعتباری در مرحله موافقت اصولی هستند.

استدلال این بانک برای ساماندهی بازار غیر متشکل پولی، کاهش نرخ تورم است به نحویکه 80 درصد از موفقیت کشور در مهار نرخ تورم نتیجه ساماندهی موسسات پولی، مالی و ارزی و کنترل فعالیتهای ربوی بوده است. همچنین قصد بانک مرکزی برخورد با این موسسات و تعاونی ها نبوده بلکه اصلاح آنها است‏ و هدف اصلی از تمام این موارد عمل کردن آنها بر اساس اصول و ضوابط است.

جلوگیری از فعالیت تعاونی های اعتبار فاقد مجوز

محمود بهمنی رئیس کل بانک مرکزی در این خصوص اعلام کرده بود که پس از مهلت مقرر اگر موسسه و یا تعاونی نرخهای مصوب شورای پول و اعتبار را رعایت نکند اسامی موسسات و بانکهای متخلف را اعلام و درجه آنها را نیز تقلیل می دهیم، ضمن اینکه ناچار خواهیم بود از فعالیت آنها جلوگیری کنیم.

وی با اشاره به اینکه اگر این موسسات بسته سیاستی بانک مرکزی را اجرا نکنند درجه آنها کم خواهد شد، گفت: تعاونی های اعتباری می توانند در قالب قرض الحسنه کارگری، کارمندی و یا به صورت موسسه مالی و اعتباری فعالیت کنند که تبدیل شدن به بانک قرض الحسنه آخرین اقدام آنها می تواند محسوب شود.

بهمنی با بیان اینکه بانکهای کشور می توانند به صورت تعاونی اداره شوند، و تعاونی شدن بانکها با اصل بانکداری اسلامی تناقضی ندارد، گفته بود: بانک مرکزی اختیار اداره سرمایه های تعاونی ها را به دست افرادی که آنها را در مسیرهای درست هزینه نکنند، نخواهد داد.

رئیس کل بانک مرکزی همچنین اعلام کرده است که اگر تعاونی های اعتباری بر اساس اصول و ضوابط عمل کنند بانک مرکزی به هیچ وجه چنین برخوردهایی را با آنها نخواهد داشت و موجبات آزار و اذیت آنها را فراهم نخواهد کرد.

سید حمید پور محمدی قائم مقام وزارت تعاون در این خصوص با بیان اینکه به موسساتی که فارغ از قانون عمل کنند نه تنها کمکی نخواهد شد بلکه ضرر نیز خواهند کرد، گفته بود: طی فرصت دو ماهه تعاونی ها باید اقدامات خود را با قوانین مطابقت دهند.

وی با هشدار نسبت به موسساتی که تا مهلت مقرر نتوانند وضعیت خود را روشن کنند، خواستار همکاری وزارت تعاون برای نیل به این هدف شده بود.

استفاده از فرصت طلایی توسط تعاونی های اعتبار

این در حالی است که محمد عباسی وزیر تعاون از برنامه افزایش سهم تعاونی ها از فعالیتهای پولی و اعتباری به 25 درصد در برنامه پنجم توسعه خبر داده و گفته است: تعاونی های اعتباری که در کنار هم قرار گرفته اند فقط به سود فکر نمی کنند و تامین نیازهای افراد را نیز مد نظر دارند.

وی با تاکید بر اینکه تعاونی های اعتباری باید به قوانین بانک مرکزی احترام بگذارند و اگر به این موضوع اهمیتی ندهند تخریب خواهند شد، اعلام کرده است که تعاونیهای واقعی از غیر واقعی مشخص خواهند شد. امتیازی که بانک مرکزی به تعاونی های اعتباری داده است یک امتیاز ویژه و طلایی محسوب می شود، بنابراین وزارت تعاون از تعاونی های اعتباری درخواست دارد تا از این فرصت حداکثر استفاده را ببرند.

گفتنی است، اخیرا نیز بانک مرکزی به 5 تعاونی اعتباری که براساس شرایط و ضوابط و مقررات بانک مرکزی عمل نمی کردند، هشدار داده و آنها را به بانک مرکزی فراخوانده بود. در عین حال وزارت تعاون نیز سخت گیری هایی را برای فعالیتهای این تعاونی ها در دستور کار خود قرار داده است.

آغاز اقدامات اجرایی

گرچه تعداد این تعاونی های که خارج از چارچوب قانونی عمل می کنند، بیش از این تعداد است، اما بانک مرکزی نسبت به برخورد قطعی با این 5 موسسه وارد عمل شده است به نحوی که از آنها تعهدات محکم و امضا اخذ شده است.

حمید قاسمی امیر مدیرکل تعاونی های نوع جدید نیز در گفتگو با مهر با بیان اینکه در قالب تفاهم نامه ای که با بانک مرکزی داشته ایم برنامه های مربوط به ساماندهی ادامه دارد، گفته است: متاسفانه تاکنون از طریق این 5 تعاونی اعتباری متخلف اقدام مثبتی صورت نگرفته است بنابراین در اولین فرصت نسبت به تعطیلی آنها طبق مقررات اقدام خواهد شد.

این مقام مسئول در وزارت تعاون با اشاره به اینکه هر تعاونی اعتباری که از طریق لیست های وزارت تعاون تائید و به بانک مرکزی ارسال شده باشد می تواند مراحل درخواست تا دریافت مجوز فعالیت را طی کند، تصریح کرده است: در صورتی که تعاونی اعتباری بخواهد بدون هماهنگی وزارت تعاون اقدام به درخواست مجوز از بانک مرکزی نماید، به رسمیت شناخته نمی شود.
در عین حال ‌حمید تهرانفر مدیرکل نظارت بر بانکها و موسسات اعتباری بانک مرکزی نیز با بیان اینکه هنوز اسامی 5 تعاونی اعتباری که بر اساس ضوابط بانک مرکزی عمل نمی کنند، در فهرست متخلفین بانکی قرار دارد، علاوه بر آن نام 5 تعاونی دیگر نیز به فهرست آنها افزوده شده است. علاوه بر آن دو تعاونی اعتباری با همکاری نیروی انتظامی پلمپ شده اند.

با توجه به هشدارهای مکرر بانک مرکزی و همانگونه که دو تعاونی اعتباری بسته شد و 10 تعاونی اعتباری نیز اخطار گرفتند و مهلت قانونی آنها برای ساماندهی نیز در حال اتمام است، به نظر می رسد که به زمان اجرای هشدارها، اخطارها و اولتیماتوم ها مدت زیادی باقی نمانده است.