ان.پي.تي به نفع يا به ضرر كشورها

درپي اعلام سياستهاي هسته اي آمريکا و اتهامات بي اساس مطرح شده درباره برنامه صلح آميز هسته اي ايران و همچنين برگزاري کنفرانس خلع سلاح در تهران راديو گفت و گو در نشستي خبري با رامين مهمانپرست، سخنگوي وزرات خارجه ايران ، دکتر ابو محمد عسگرخاني،عضو هيئت علمي دانشگاه تهران و دکتر محمد کرمي راد، عضو کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس به بررسي معاهده ان پي تي و سوء استفاده ابرقدرتها از اين معاهده پرداخت. مشروح اين گفت و گو به اين شرح است:

راديو گفت و گو : پس از تهديدات آمريکا عليه جمهوري اسلامي ايران ، نمايندگي جمهوري اسلامي ايران در سازمان ملل متحد با ارسال نامه اي به شوراي امنيت، تهديدات اتمي امريکا عليه ايران را باج گيري اتمي خواند.
نظر شما در اين خصوص چيست؟

عسگرخاني: از آنجائيکه جمهوري اسلامي ايران عضوي از ان پي تي است، مطابق مقررات، امريکا و يا هيچ کشور ديگري اجازه ندارد ايران را حتي تهديد به درد شديد کند.

اصطلاحاً در ادبيات بازدارندگي و کنترل تسليحات اين نوع صحبتها را، تحريک به درد شديد تلقي مي کنيم و به استفاده از سلاح هاي متعارف را تهديد به درد خفيف. چون ما عضو ان پي تي هستيم امريکا حتي مجوز بکارگيري واژه هاي اين چنين را مطابق حقوق بين الملل کميسيون تسليحات ندارد.

متأسفانه اين حقي است که امريکاييها بعد از زمان جنگ ، بعد از اينکه به سلاح هاي هسته اي دسترسي يافتند، اين حق را براي خودشان قائل شدند.

تصور من اين است که مي بايستي ما، در جامعه بين المللي مطرح کنيم که، همانطور که در گذشته، بنده در کنفرانس هاي بين المللي مطرح مي کردم که امريکا بيايد اين را قبول کند. تاکنون امريکا، از زمان جنگ سرد هنوز نخواسته اين محدوديت را قبول کند. و خواسته که اولين کسي باشد که از سلاح هسته اي استفاده کند. در صورتي که خواسته جامعه جهاني اين است که واقعاً، نه تنها از اولين ضربه هسته اي استفاده نکنند، بلکه مطابق همان ان پي تي، بسوي خلع سلاح بروند.

متأسفانه ان پي تي يک معاهده اي است که دنيا را به دو طبقه دارا و ندار تقسيم کرده،بنظر بنده بايد يک طبقه متوسط بوجود آيد که نه دارا باشد نه ندار .

دسترسي جمهوري اسلامي ايران به فناوري هسته اي نهضتي را در منطقه ايجاد کرده که ديگر کشورها هم بفکر استفاده از انرژي صلح اميز هسته اي براي کاهش وابستگي به انرژي هاي فسيلي بيفتند.

تهديدات امريکا فقط بلوف است و امکان اين که اين تهديدات اجرا شود به لحاظ عملي و حقوقي وجود ندارد.

راديو گفت و گو: مي توانند اين کار را انجام دهند؟

عسگرخاني: از سال 1995 مي خواهند ماده 10 ان پي تي را طوري تغيير دهند که کشورهايي که ندار هستند هرگز نتوانند از معاهده خارج شوند. و به هر حال اين نوعي فشار است که به جامعه جهاني وارد مي شود.

اين حقي است که به هر حال، جامعه جهاني براي خودش قائل شده و تصوراتي که امريکا درباره خلع سلاح دارد يک شعار بيشتر نيست. اقداماتي که تا کنون کردند،فقط توانستند با روسها کميت را کاهش دهند. يعني تعداد کلاهک ها را کمتر کنند ولي در عوض به صورت عمودي و کيفي، فناوريهاي خودشان را در زمينه سلاح هاي هسته اي تقويت مي کنند. که اينجا اگر فرصت بود بيشتر مي توانستم توضيح دهم.

راديو گفت وگو: آمريکايي ها گفته اند که چين به خاطر منافع اقتصادي در ايران از کشورمان حمايت مي کند. ارزيابي شما ازاين اظهار نظر ايالات متحده و غربي ها چيست؟

عسگرخاني: امريکا بعد از اينکه اوباما روي کار آمد، در صدد اين بود که چهره يک جانبه گرايي را کنار بگذارد و به سياست خارجي خود مشروعيت بدهد. روي کار آمدن اوباما هم در قالب همين سياست بود.
يکي از روشهاي آنها متوسل شدن به شعارهاي چندجانبه گرايي بجاي شعار يکجانبه گرايي زمان بوش بود. در همين راستا تماس هايي را با روسها و چيني ها آغاز کردند. يکي از اهداف آنها جلوگيري از گسترش درخواست کشورها براي دستيابي به انرژي هسته اي بود که تاکنون فقط در اختيار چند کشور بود.
من چند ماه پيش در کنفرانسي که در پايتخت چين در پکن بود شرکت کردم، چيني ها هم به اين اقدامات تبعيض آميز امريکا واقف هستند.

چيني ها به خوبي مي دانند که امريکايي ها اهداف خاصي را حتي عليه چيني ها دنبال مي کنند، از جمله گرايش امريکا به هندوستان، همکاري هسته اي آمريکا با کشوري که حتي عضو ان پي تي هم نيست. هند براي چين يک تهديد بحساب مي آيد.

راديو گفت وگو: آيا تا کنون در مورد تهديدات ايالات متحده عليه جمهوري اسلامي ايران، اعضاي شوراي امنيت، واکنش نشان داده اند يا خير؟

کرمي راد: آنچه در اخبار، از اتاق فکر آقاي اوباما به ما مي رسد و معمولاً برخي از واقع گرايان آمريکايي هم بر اين مسئله صحه مي گذارند،اين است که تهديد ايران ازسوي اوباما ، يک تروريسم دولتي است. ما داريم خلاف آنچه اوباما در شعارهاي تبليغات انتخاباتي خود مي گفت مي بينيم.
اينها بازي هاي بسياري را درپيش گرفتند که نگذراند ايران در عرصه هسته اي موفق باشد.
بديهي است با کنفرانسي که در تهران برگزار شد بي اعتباري ايالات متحده امريکا براي افکار عمومي جهان روشن مي شود.

راديو گفت وگو: آقاي مهمانپرست، اجلاس بين المللي خلع سلاح هسته اي و عدم اشاعه سلاح هاي کشتار جمعي با شعار انرژي هسته اي براي همه، سلاح هسته اي براي هيچ کس آغاز شد، و بلافاصله هم در صدر اخبار جهان قرار گرفت، ارزيابي شما از استقبال کشورهاي شرکت کننده در اين اجلاس چگونه است.

مهمانپرست: اجلاس خلع سلاح تهران، يک نقطه شروع بسيار خوبي بود تا آن خواسته اي که جامعه جهاني، مدتهاست به دنبال آن است، يعني دسترسي به انرژي هسته اي،براي اهداف صلح آميز ، محقق شود. همچنين خواسته ديگر که عبارت است از مبارزه با سلاح هاي هسته اي و از بين بردن هر گونه سلاح هسته اي بدون تبعيض.
استقبالي که از اجلاس تهران شد با توجه به اجلاسهايي که غربيها برگزار مي کنند ، استقبال خوبي است.
تاکنون توانسته ايم اولين حرکت را خيلي خوب شروع کنيم و اميدواريم با راهکارهايي که دنبال مي شود، براي تحقق اهداف اجلاس و عملياتي شدن مصوبات کميته هاي تخصصي شرايط بهتري را فراهم کنيم.

راديو گفت وگو: امريکايي ها همراه با اعضاي 1+5 اعلام کردند که در چارچوب قوانين آژانس و ان پي تي حاضر به مذاکره با ايران هستند، با اين حال چرا اين طور رفتار متناقض، در عرصه جهاني از طرف کشوري که داعيه رهبري جهان را در سر دارد صورت مي گيرد؟

عسگرخاني:امريکاييها در صدد اين هستند که همان مسيري را که براي مهار جمهوري اسلامي ايران بوده در چارچوب سياستهاي مختلف از جمله حقوق بشر، مسئله تروريسم اسرائيل، مسئله نقش ايران در به اصطلاح مسائل خاورميانه و مسائل هسته اي بيان کنند.
اينها سياستهايي است که اگر هم بحث هسته اي مطرح نباشد،در مورد مسائل ديگر مطرح خواهند کرد و همين مسئله را درمورد کره شمالي مطرح کردند و شما مي دانيد که در مورد کره شمالي بحث هسته اي مطرح نيست. آنها تلاش ميکنند تا دو کره يکي نشوند. و براي تحقق اين هدف هميشه بين دو کره تنش ايجاد مي کنند.

در اينجا هم مشکل اول آمرييکايي ها اين است که از رئاليسم تدافعي ايران که بعد از انقلاب اغاز کرد مي ترسند.
در واقع از چندسال پيش که جمهوري اسلامي ايران از همکاري بيش از حد با غربيها نااميد شده بود، آنها بدنبال راههايي براي محدود کردن ما هستند.
امريکايي ها معتقدند: به دشمن حمله کن، اگر فرار کرد دنبالش کن، اما اگر آنجا ايستاد شما فرار کن.

آنها بعداز همکاري ايران در افغانستان و عراق ما را در محور شرارت قرار دادند درحالي که داوطلبانه تمام قوانين بين المللي را اجرا کرده بوديم. حالا ما اين همکاري را حداقل به مدت يکي دو سال قطع مي کنيم.
ما تمام اينها را در طول اين سي سال تجربه کرديم. تمام همکاريهاي مورد نياز و خواسته هاي امريکايي ها تحت فرمولي که آنها مي گويند بايد انجام گيرد، که باز هم بحث اندازه گيري پيش مي آيد که چقدر بايد اين همکاري کامل شود.

راديو گفت وگو: به نظر شما رفتار متناقض کشوري که داعيه رهبري جهان را دارد به چه معني است؟

مهمانپرست:دنياي امروز مواجه با تناقض هاي زيادي است. من فکر مي کنم که يکي از موضوعاتي که اخيراً مطرح شده، همان بحث هسته اي و فعاليت مربوط به کشورهايي است که مي خواهند اين دانش را به صورت مستقل داشته باشند. شما ببينيد عنوان اجلاسي که در واشنگتن تشکيل مي شود را مي گذارند امنيت هسته اي و اعلام مي کند که نگرانيم از اينکه سلاح هاي هسته اي به دست گروههاي تروريستي بيفتد. اين موضوعي است که همه کشورها در مورد آن نگراني دارند و احتمال مي دهند که اگر اين سلاح به دست آدم هاي نا بابي بيفتد ممکن است به بشريت لطمه بزند.
سوالي که الان همه دارند اين است که چه فرقي است بين گروههاي تروريستي در استفاده از سلاح هسته اي و دولت ايالات متحده امريکا يا رژيم اشغالگر قدس. اگر قرار باشد از اين سلاح هسته اي بر عليه ملتها استفاده کند آيا نتيجه هر دوي اينها يکي نيست؟ آيا متهم اصلي ايالات متحده امريکا رِژيم اشغالگر قدس و برخي کشورهاي غربي نيستند، که اين سلاح ها را اندوخته مي کنند،انبارهايشان را افزايش مي دهند و تهديد مي کنند که ملتها را با اين سلاح ها از بين مي برند؟ و آيا ايالات متحده امريکا تنها متهمي نيست که يک بار اين جرم را مرتکب شده و صدها هزار نفررا کشته؟ آيا اگر اين کشورها بخواهند نگران امنيت جهان باشند، نبايد بيشترين نگراني را از ايالات متحده امريکا، رژيم اشغالگر قدس داشته باشند؟آيا اين تناقض نيست؟

کشورهايي که بزرگترين تهديد کننده امنيت دنيا هستند، اقدام به برگزاري اجلاس مي کنند که نگراني خودشان را از به کار گيري سلاح هسته اي اعلام کنند. اين مشخص است که افکار عمومي مردم دنيا اين تناقضها را نمي پذيرند. متوجه مي شوند كه مي خواهند ذهن مردم را منحرف کنند و متهم اصلي را در ميان بحث هاي انحرافي گم کنند، اقدام به فرار به جلو مي کنند و کشورهاي ديگري را که فعاليت هاي صلح آميز دارند واين دانش را براي رشد و توسعه کشور خودشان و مردم منطقه مي خواهند متهم مي کنند و محدود مي کنند.

بنابراين آن چيزي که مخاطب اصلي همه ما بايد قرار گيرد افکار عمومي مردم دنيا و ملت ها و دولتهايي هستند که استقلال و آزادي خودشان را پيشه کردند و براي تحقق آرمانهاي بزرگ بشريت اقدام مي کنند و اين تبعيض ها را بر نمي تابند.

راديو گفت وگو:آقاي کرمي راد، به نظر شما اگر اين تناقضات ادامه پيدا کند آيا مي تواند منجربه خارج شدن از ان پي تي باشد؟يعني ايران بتواند از ان پي تي خارج شود؟

کرمي راد:ما در درجه اول خواهان اين نيستيم که از ان پي تي خارج شويم،ما دوست داريم همه جهان عاري از سلاح هسته اي شود و همه به ان پي تي بپيوندند، بنابراين بايد تلاش کنيم که ان پي تي تقويت شود و کشورهايي که داراي سلاح هسته اي هستند،خلع سلاح شوند.

افکار عمومي همه ملتها را بايد سوق دهيم. دولتها تشويق شوند که بخش زيادي از کشورهاي مختلف، به ايران اسلامي آمدند، صحبتهاي بسيار ارزشمندي هم انجام گرفته،هم منصفانه هم عادلانه. برخي از وزراي خارجي برخي از کشورها. من احساس مي کنم که در اين حرکت يک نهضت جهاني بايد صورت بگيرد که سردمداري اين نهضت الحمدالله ايران اسلامي است.

چرا ايران از ان پي تي خارج شود؟ اگر تهديدات، فشارها، برنامه ها بسيار زياد بخواهد باشد، يعني همان خوي و خصلت زورگويي و زورمدارانه امريکا و اروپا و1+5 و حتي خود آژانس بخواهدانجام شود. بله آنوقت مجلس شواري اسلامي،که همين الان در مسير کار خود دارد و طبيعتاً انتخاب لازم را و آن تصميم لازم را خواهد گرفت.

من فکر مي کنم آنچه را که امروز ما بايد به آن توجه داشته باشيم، اين است که ايران اسلامي در مقابل قدرتهاي پوشالي و پر از تسليحات اتمي است و ايستادگي کرده و الحمدالله اين يکي از امتيازات ويژه و يکي از عرصه هاي سياسي مهم پيروزيهاي بعدي ما خواهد بود.

راديو گفت و گو: آقاي دکتر عسگر خاني، آيا ادامه تهديدات منجربه خروج از ان پي تي مي شود ؟

عسگرخاني:قانون اين را مي گويد. ان پي تي در ماده 10 مي گويد که اگر رويداد فوق العاده اي رخ دهد، به طريقي که منافع عالي کشور به خطر بيفتد آن کشور عضو مي تواند ابلاغ کند و از معاهده خارج شود. واقعيت است ، اين قانون،و اين مجوزي است که خود ان پي تي به ما و مثلاً به کره شمالي داده و کره شمالي هم از اين حقش استفاده کرده. من زمان جنگ تحميلي بود که از مجلس خواستار خروج از ان پي تي شدم، يعني حدود 25،26 سال پيش که به هر حال آن موقع جمهوري اسلامي ايران انتخاب کرد که همچنان در ان پي تي باشد.

راديو گفت وگو:يعني خروج از ان پي تي مي تواند امتياز باشد يا خير؟

عسگرخاني:اگر واقعاً به بن بست برخورد کنيم. ما انصافاً همکاريهاي لازم را در طول اين سالهاي گذشته انجام داديم و اگر اين همکاريها ادامه پيدا کند که تا الان کرده و اگر نتيجه نداشته باشد، شما تصور مي کنيد که چه شود؟ از يک طرف شما عضو ان پي تي باشيد، شما را تهديد کنيم به استفاده از سلاح هاي هسته اي، از يک طرف ديگر در معرض خطريد.

راديو گفت وگو:يعني هيچ حمايتي نمي شويم.

عسگرخاني:من معتقدم در زماني که رژيم امنيت دسته جمعي در دنيا شکل نگرفته، به تعبيري که اگر مثلاً حمله به يک کشوري آغاز شد و همه بيايند براي بحث متجاوز اقدام کنند ، تا زماني که اين چنين رژيم امنيت دسته جمعي شکل نگرفته، کشورها در صدد اين خواهند بود که به هر حال به دکترين خودياري روي بياورند.

زماني خود امريکا بود، الان کشورهاي ديگر همچنان به انرژي هسته اي پيوستند و ادبياتي هم که در اين زمينه وجود دارد، هم موافقين و هم مخالفين معتقد هستند که اين مسيري است که دارد پيش مي رود.

موضع من اين است که ان پي تي بايد تعديل شود بايد تغيير پيدا کند به نحوي که واقعاً قطاري نباشد که برخي از واگنها در حرکت و برخي واگن ها به صورت ساکن باشند. جمهوري اسلامي ايران و هيچ کس مخالف رژِيم امنيت در دنيا نيست. اين رژيم ها بايد به نحوي تدوين و مهم تر از آن اجرا شوند، اين طور نباشد که رژيم مصونيت، رژيم نظارت، رژيم بازرسي براي يک کشور باشد ولي براي مثلاً اسرائيل نباشد و خود امريکا که مي گويند بين سالهاي 2006 و 2009 به صورت عملي به چه نوع فناوري هسته اي دسترسي پيدا کردند و خودشان مي گويند که اگر در سال 2006 به چين حمله مي کردند ،به موشک هاي ميان قاره اي چين 4 ميليون کشته مي داديم .الان ما به قدري روي اين فناوري دقت کرديم که الان مي توانيم ، به جاي اينکه60 درصد از را از بين ببريم، مي توانيم 100در 100 را از بين ببريم و حتي تعداد کشته هاي غيرنظامي را از 4 ميليون به کمتر از 700 نفر مي رسانيم. اين نشان مي دهد که لابراتوارهاي اينها 24 ساعته روي دقت در حال کارند،روي فناروي آر اِم اِي دارند کار مي کنند، از طرفي ديگر اسرائيل به سلاح هاي هسته اي هر چه بيشتر مجهز مي شود،و از طرف ديگر برخي از کشورهاي ندار را به واسطه ان پي تي اينها محدود مي کنند.

راديو گفت وگو: آقاي مهمانپرست، نظر شما چيست؟ اينکه ادامه تعهدات آيا منجربه خروج از ان پي تي بشود خيلي خوب است يا خير؟

مهمانپرست:من فکر مي کنم که مهمترين موضوعي که الان براي آژانس بايد مطرح شود دفاع از حيثيت خودش است. يعني اگر قرار باشد آژانس نتواند در چارچوب خودش، آن کشورها را اعاده کند و تصميمات لازم را در اختيارشان بگذارد، تحت تأثير فشارهاي سياسي کشورهاي خاص قرار گيرد و مطالبي که بايد در چارچوب آژانس تصميم گيري شود به بيرون از آژانس برده شود و تحت اشعاع مسائل سياسي قرار گيرد، آژانس کيفيت خودش را از دست مي دهد. کشورهاي ديگر چه دليلي براي خودشان پيدا مي کنند که به عضويت آژانس در بيايند. وقتي دارند متعهد مي شوند بايد محدوديت هايي را براي خودشان رعايت کنند و در قبال آن از گروه خود بهره مند نشوند.
بنابراين يکي از موضوعات ويژه و مهمي که حتماً در کميته بازنگري ان پي تي، بايد مورد توجه قرار گيرد، همين ايراداتي است که الان به آژانس وارد است و دارد حيثيت حقوقي و چارچوب فعاليتهاي آژانس را زيرسوال مي برد.

راديو گفت وگو:من يک سوال تخصصي تر از شما بپرسم. اينکه به محورهاي مورد بحث در اولين کنفرانس بين المللي خلع سلاح هسته اي هم مي شود اشاره بفرماييد.

مهمانپرست:موضوع مهم بحث چالش هسته اي موجود و عملکرد کشورهاي دارنده سلاح هسته اي و پيدا کردن راهکارهاي عملي براي مقابله با به کار گيري سلاح هسته اي و عملي کردن آرمان خلع سلاح بود که در کميته هاي مختلف، در اجلاس تهران، بحث و مذاکرات شد .