وقتي حاتمي كيا مايه دلشادي ضد انقلاب مي شود!

سيد سهيل موسوي، سرويس فرهنگي – بولتن: ساخته جنجالي حاتمي كيا كه خود در مصاحبه اي آن را بر آمده از جو زمان ساخت دانسته و اذعان كرده كه در صورت پديد آمدن فرصتي دوباره ديگر "به رنگ ارغوان"ي نخواهد ساخت بر خلاف تحليل هاي مثبت و منفي صورت گرفته از لايه هاي عميقي برخوردار است كه بايستي با تيزبيني به آنها پرداخته شود.

اينكه اين فيلم چرا و چگونه توقيف شد و راز اصلي پافشاري برخي نهادها براي اكران نشدن آن چيست از حوصله اين نقد بيرون است اما از آنجا كه در نگرش متداول افراط و تفريطي جامعه چنين فيلمي با "آژانس شيشه اي " همسان خوانده شده و بار ارزشي فراواني به آن داده مي شود شايسته است نكاتي كوتاه و ظريف در اين باره بيان گردد.

1- در اين فيلم نيز حاتمي كيا نشان داده است كه همواره از درون روزنه اي سياه، وقايع و رخدادهاي سياسي و اجتماعي پيرامون خود را نظاره گر است و به همين علت با امنيتي نشان دادن فضاي معمولي جامعه حتي در محيطي علمي و دورافتاده آن هم رشته جنگل شناسي خدمتي بي شائبه براي اثبات شايعات دشمنان در اين باره كرده است. همان كاري كه بهرام بيضايي در "سگ كشي" با نشان دادن صحنه رژه بسيجيان در اماكني چون رستوران ها و هتل ها كرد.

2- اصولا كارگردان فيلم قصد تعريض و حتي به چالش كشيدن نهادهاي امنيتي كشور را به طور خاص نداشته است. بلكه نگارنده متعقد است كه حاتمي كيا – خواسته يا ناخواسته!- ايدئولوژي و نگرش حاكميتي انقلاب اسلامي را هدف قرار داده است. و نهادهاي امنيتي به عنوان بازوي بيروني اين نگرش مورد اشاره و توجه قرار گرفته اند.
چرا كه صحنه دستگيري دختر بي اطلاع شفق، سوء استفاده از احساسات و عواطف، دست زدن به هر روشي براي گرفتن اطلاعات و انجام ماموريت و بسياري صحنه هاي ديگر كه با همراهي نيروهاي انتظامي فيلم نشان داده مي شود پرده از كنايه هاي صريح تر از متني بر مي دارد كه در آن مواجهه نظام با دشمنان و معارضان – نه منتقدان!- القا شده است.
آيا واقعا عمل به وظيفه الهي حفظ كيان انقلاب و اسلام و خاك و ناموس وطن حتما در معارضه با احساسات و وظايف عاطفي و انساني است؟ آيا هوشنگ ستاري، حتما در صورتي به محبوبيت مي رسد و بيننده را راضي مي كند كه از سيستم خارج شده و خود به سوژه اي امنيتي مبدل شود؟ آيا بهتر نبود با صداقت و بدون نيش و كنايه جزئياتي از جنايات كساني با رده اپوزيسيوني "شفق" مورد اشاره قرار مي گرفت تا تمام احساسات و عواطف بيننده متوجه علاقه وي به دخترش نشده و اين گونه تلقي نشود كه وي تحت فشار و به دليل سخت گيري ها و اجبار روزگار به اينجا رسيده و گرنه امثال شفق نيز در نوع خود آدم هاي خانواده دوست و در مفهوم رساتر انسان هاي خوبي! هستند.


3- كارگردان و مدافعان سطحي نگرش هيچ گاه توضيح نداده اند كه اگر اين فيلم در صدد دفاع از نيروهاي امنيتي است چرا با يك مشاوره ساده سناريو را به سمتي نبرده كه مشخص شود در ماموريت هايي به اين مهمي هيچ گاه ماموري تنها فرستاده نمي شود تا دچار دل و دل باختگي نشود و همين دل باختگي سوژه اي براي خالي كردن عقده هاي امنيتي و اجتماعي فيلمساز شود. آيا واقعا اين عشق كه چندين بار از پاك بودن و صميميت آن و نيز نقش بي آلايش دختر يك ضدانقلاب فراري ياد مي شود در معارضه با سيستم امنيتي انقلاب اسلامي است؟ پس با اين حساب چه تفاوتي ميان نظام اسلامي و غير اسلامي است؟

تخطي مامور از وظايف خود مطلبي بديهي و قابل مجازات است اما آيا اشاره به ابعاد ناگفته ماجراي كساني چون شفق و علت پافشاري و قاطعيت نظام براي به دام انداختن كساني چون وي براي روشن تر شدن قضايا مناسب نبود؟ اينكه حاتمي كيا از مسئولان سينمايي تشكر كرده و عملكرد آنان را مي ستايد به دليل اينستكه مديران سينمايي از دغدغه كساني كه جان و مال و زندگي و حيثيت خود را براي اعتلاي امنيت و اقتدار اين آب و خاك گذاشته اند خبر نداشته و نخواسته اند به خواسته آنان توجه كنند از همين رو بايد هم از چنين مديران لارج و بدون سانسوري تقدير كرد!

4- بايد دانست كه بر خلاف القاي باطل و انحرافي اين فيلم، در انقلاب اسلامي ايران "هدف وسيله را توجيه نمي كند" و هر مطلبي كه دال بر اين باشد برآمده از ساخته ها و بافته هايي است كه از زبان ضد انقلاب برآمده و بر زبان و قلم و فيلم برخي ناآگاهان داخلي جاري مي شود.

5- ناگفته ها بسيار است ولي در انتها بايد گفت كه كاش كارگردان پرمدعاي ما كمي نيز در مسماي با معناي "سربازان گمنام حضرت امام زمان (عج) " تامل مي كرد و مي انديشيد كه اين آرامش و عزت و اقتدار را مديون كيست؟ شايد در اين صورت به جاي سياه بافي و توهم تراشي كمي نيز به تقدير از آنان مجاب مي شد.