ترکیه جایگاه خود درمورد ایران را تغییر نمی دهد
منافع ترکیه، محور مشترک روابط با کشورهای اسلامی و غرب
اگر آنکارا زیر بار نوعی تغییر نگرش خود خواسته نرود ، دلیلی وجود ندارد که انتظار تغییری در سیاست این کشوردر قبال ایران داشته باشیم. از قضا، این ایران است که ظرفیت ایجاد تغییر در ترکیه را دارد. منافع ترکیه ایجاب می کند که رابطه خود با ایران و سایر کشورها را گسترش دهد….
بولتن نیوز: به دنبال دعوت حزب عدالت و توسعه از مسوولان سیاسی کشورهای منطقه از جمله مرسی رئیس جمهور مصر، خالد مشعل رهبر جنبش حماس و… ناظران سیاسی معتقدند که ترکیه به دنبال تقویت روابط خود با بازیگران سیاسی و مهم منطقه است و نقش ترکیه در مناسبات سیاسی را گسترش می دهد.
حزب عدالت و توسعه می داند که باید روابط خود با کشورهای همسایه و کشورهای اسلامی خاورمیانه وشمال آفریقا را بهبود بخشد. از جمله ایجاد رابطه بهتر با ایران، به نفع ترکیه است و منافع بسیاری را برای ترکیه دارد و به خصوص ازجنبه سیاست خارجی و حل مناقشات، تبادل اطلاعات، همکاری های امنیتی، و بهبود رابطه و منافع اقتصادی، برای ترکیه اهمیت دارد که رابطه بهتری باایران داشته باشد.
اما ترکیه تلاش دارد که در عین حال که همکاری خود با آمریکا و اروپا رابهتر می کند، امامناقشات سیاسی کشورها را دخالت نمی دهد و تلاش می کند که در حل تنش ها کمک کند اما از اثرگذاری آنها بر روابط ترکیه پرهیز می کند تا از این طریق منافع خود را افزایش دهد.
یکی از رسانه های غربی در این زمینه نوشته است.
ترکیه طی ده سال گذشته نقش حیاتی و مهمی در مورد ایران ایفا کرده است. به طور خلاصه، خود را به عنوان رابطه اصلی و مشروعی بین ایران و جامعه جهانی قرار داده است، که از طریق آن می توان به تمامی مسائل حساس، از جمله به مسألۀ هسته ای، نزدیک شد.
میانجیگری بین ایران و دولتی دیگر و یا گروهی از کشورها همواره یک کسب و کار سودآور و معتبر بوده است، اما اینکار با دستور کار فعال ترکیه نیز هماهنگ است. هیچ فضای دیگری تاکنون چنین تاثیری بر تضمین جایگاه رو به رشد ترکیه در میان جامعۀ جهانی نداشته است.
در همین حال، تنش میان ترکیه و اسرائیل، تأثیر مهمی در روابط بین ترکیه و ایران از خود برجای گذاشته است، همکاری در زمینۀ اطلاعات و امنیت مانند مسائل دیگر نوعی ساز و کار بین المللی است. تنها کشورهای دوست اطلاعات مهم و حیاتی را با یکدیگر به اشتراک می گذارند. بحران میان ترکیه و اسرائیل به طور طبیعی با قطع همکاری در زمینه اطلاعات بین آنکارا و تل آویو به پایان رسید.
تاخیر ترکیه در جمع آوری اطلاعات برای حمایت از مبارزات خود علیه حزب کارگران کردستان (PKK) این کشور را مجبور کرده تا به بازارهای اطلاعاتی جایگزین ، از جمله به ایران روی آورد. به تدریج، همکاری میان ایران و ترکیه به ابعادی غیر منتظره که همانا همکاری های اطلاعاتی باشد رسیده است.
به تازگی، نخست وزیر رجب طیب اردوغان بار دیگر تاکید کرده است که ترکیه به شدت درگیر تبادل اطلاعات با ایران است، و در واقع، همکاری اطلاعاتی به هیچ وجه شباهتی با همکاری در زمینه کشاورزی ندارد. بلکه، این نوع همکاری قابلیت آن را دارد که موقعیت و هویت یک دولت را در نظام جهانی تعیین کند.
بنابراین، همین همکاری اطلاعاتی"اتحاد و همبستگی" میان ایران و ترکیه را به مرحلۀ پیشرفته تری رسانیده است. این اتحاد، که محصول برخی نگرانی های عملی یا اقتصادی بود، در حال حاضر اتحاد ضروریات است که مسائل مهمی مانند امنیت را در بر می گیرد.
اما، یک نکته در اینجا برای آنکارا مطرح است : متحدان تبادل اطلاعاتی این کشور، که شامل ایالات متحده هم می شود، از این کشور راضی نیستند. به تازگی، رئیس کل ستاد فرماندهی ارتش ترکیه گله کرده که در طول تصدی خود هرگاه اطلاعاتی اساسی از آمریکا خواسته آن اطلاعات درزمان مقتضی در اختیار وی قرار نگرفته است.
با توجه به عملکرد ترکیه در طول 30 سال گذشته، احتمال بسیار زیادی وجود دارد که این کشور به لحاظ قابلیت و توانمندی های اطلاعات زمینی و هوائی ، همچنان دولتی ضعیف باقی بماند که این امر در تعیین تصمیم های سیاست خارجی ترکیه امری بسیار مهم و حیاتی خواهد بود. به عنوان مثال، اگر قرار بود ایالات متحده هواپیماهای اطلاعاتی بدون سرنشین MQ-1 خود را به ترکیه بدهد، این کار بیش از 10 میلیارد دلار در تجارت با روسیه و یا هر کشور دیگری ارزش داشت.
در چنین شرایطی، باید توجه داشت که ترکیه به شدت نیازمند به روز رسانی جدی نیروی هوایی ، از جمله تقویت توانایی حمله و دفاع هوائی است . ترکیه بیش از 10 فروند هلیکوپتر ندارد که با آن هم ، مبارزات خود علیه پ ک ک را ساماندهی می کند ! بسیاری از جت های ترکیه دارای سیستم رادار بسیار ضعیفی هستند.
خلاصه اینکه، سنت یارکشی ترکیه در سال های آینده همچنان حفظ شده و یا مطابق با نیازهای دفاعی این کشور به روزرسانی خواهد شد.
در همین حال، آنکارا بر این باور است که باراک اوباما، رئیس جمهور ایالات متحده، وضع موجود را در امور منطقه ای حفظ خواهد کرد. تاکنون، اوباما از نیش زدن و آزار و اذیت ایران خودداری کرده است، و در نتیجه حمله به ایران هنوز هم احتمال چندان محتملی نیست. به عبارت دیگر، آنکارا مطمئن است که روابط تیره بین ایران و جامعه بین المللی کما فی السابق تیره باقی خواهد ماند و انتظار نمی رود اوباما در چنین وضعیتی آنکارا را تحت فشار قرار دهد.
با توجه به همۀ عوامل، به نظر نمی رسد که ترکیه بخواهد موقعیت خود را نسبت به ایران تغییر دهد. طبعا سوریه مسئلۀ مهمی است، اما آنکارا به خاطر سوریه روابط خود را با تهران قطع نمی کند. ترکیه در سیاست خارجی خود نوعی اخلاق به دقت طراحی شده را دنبال می کند. از این رو، هرگز موضوع سوریه را وارد روابط خود با کشوری ثالث از جمله با ایران و روسیه نمی کند.
بنابراین، در عین انتقاد شدید از حمایت ایران از دولت سوریه، آنکارا همچنان به صادرات طلا به ایران ادامه می دهد.
نتیجه گیری: اگر آنکارا زیر بار نوعی تغییر نگرش خود خواسته نرود ، دلیلی وجود ندارد که انتظار تغییری در سیاست این کشوردر قبال ایران داشته باشیم. از قضا، این ایران است که - در این مورد - ظرفیت ایجاد تغییر در ترکیه را دارد. هر گونه اشتباهی از سوی ایران، به ویژه در مورد مشکل PKK ، ممکن است ترکیه را به سمت موضعگیری خصمانه ای نسبت به ایران سوق دهد. ایران، البته، این منطقه را بقدر کافی می شناسد و می داندکه هر رویدادی از این دست به احتمال زیاد می تواند به اشتباهی فاحش بدل شود. "
حزب عدالت و توسعه می داند که باید روابط خود با کشورهای همسایه و کشورهای اسلامی خاورمیانه وشمال آفریقا را بهبود بخشد. از جمله ایجاد رابطه بهتر با ایران، به نفع ترکیه است و منافع بسیاری را برای ترکیه دارد و به خصوص ازجنبه سیاست خارجی و حل مناقشات، تبادل اطلاعات، همکاری های امنیتی، و بهبود رابطه و منافع اقتصادی، برای ترکیه اهمیت دارد که رابطه بهتری باایران داشته باشد.
اما ترکیه تلاش دارد که در عین حال که همکاری خود با آمریکا و اروپا رابهتر می کند، امامناقشات سیاسی کشورها را دخالت نمی دهد و تلاش می کند که در حل تنش ها کمک کند اما از اثرگذاری آنها بر روابط ترکیه پرهیز می کند تا از این طریق منافع خود را افزایش دهد.
یکی از رسانه های غربی در این زمینه نوشته است.
ترکیه طی ده سال گذشته نقش حیاتی و مهمی در مورد ایران ایفا کرده است. به طور خلاصه، خود را به عنوان رابطه اصلی و مشروعی بین ایران و جامعه جهانی قرار داده است، که از طریق آن می توان به تمامی مسائل حساس، از جمله به مسألۀ هسته ای، نزدیک شد.
میانجیگری بین ایران و دولتی دیگر و یا گروهی از کشورها همواره یک کسب و کار سودآور و معتبر بوده است، اما اینکار با دستور کار فعال ترکیه نیز هماهنگ است. هیچ فضای دیگری تاکنون چنین تاثیری بر تضمین جایگاه رو به رشد ترکیه در میان جامعۀ جهانی نداشته است.
در همین حال، تنش میان ترکیه و اسرائیل، تأثیر مهمی در روابط بین ترکیه و ایران از خود برجای گذاشته است، همکاری در زمینۀ اطلاعات و امنیت مانند مسائل دیگر نوعی ساز و کار بین المللی است. تنها کشورهای دوست اطلاعات مهم و حیاتی را با یکدیگر به اشتراک می گذارند. بحران میان ترکیه و اسرائیل به طور طبیعی با قطع همکاری در زمینه اطلاعات بین آنکارا و تل آویو به پایان رسید.
تاخیر ترکیه در جمع آوری اطلاعات برای حمایت از مبارزات خود علیه حزب کارگران کردستان (PKK) این کشور را مجبور کرده تا به بازارهای اطلاعاتی جایگزین ، از جمله به ایران روی آورد. به تدریج، همکاری میان ایران و ترکیه به ابعادی غیر منتظره که همانا همکاری های اطلاعاتی باشد رسیده است.
به تازگی، نخست وزیر رجب طیب اردوغان بار دیگر تاکید کرده است که ترکیه به شدت درگیر تبادل اطلاعات با ایران است، و در واقع، همکاری اطلاعاتی به هیچ وجه شباهتی با همکاری در زمینه کشاورزی ندارد. بلکه، این نوع همکاری قابلیت آن را دارد که موقعیت و هویت یک دولت را در نظام جهانی تعیین کند.
بنابراین، همین همکاری اطلاعاتی"اتحاد و همبستگی" میان ایران و ترکیه را به مرحلۀ پیشرفته تری رسانیده است. این اتحاد، که محصول برخی نگرانی های عملی یا اقتصادی بود، در حال حاضر اتحاد ضروریات است که مسائل مهمی مانند امنیت را در بر می گیرد.
اما، یک نکته در اینجا برای آنکارا مطرح است : متحدان تبادل اطلاعاتی این کشور، که شامل ایالات متحده هم می شود، از این کشور راضی نیستند. به تازگی، رئیس کل ستاد فرماندهی ارتش ترکیه گله کرده که در طول تصدی خود هرگاه اطلاعاتی اساسی از آمریکا خواسته آن اطلاعات درزمان مقتضی در اختیار وی قرار نگرفته است.
با توجه به عملکرد ترکیه در طول 30 سال گذشته، احتمال بسیار زیادی وجود دارد که این کشور به لحاظ قابلیت و توانمندی های اطلاعات زمینی و هوائی ، همچنان دولتی ضعیف باقی بماند که این امر در تعیین تصمیم های سیاست خارجی ترکیه امری بسیار مهم و حیاتی خواهد بود. به عنوان مثال، اگر قرار بود ایالات متحده هواپیماهای اطلاعاتی بدون سرنشین MQ-1 خود را به ترکیه بدهد، این کار بیش از 10 میلیارد دلار در تجارت با روسیه و یا هر کشور دیگری ارزش داشت.
در چنین شرایطی، باید توجه داشت که ترکیه به شدت نیازمند به روز رسانی جدی نیروی هوایی ، از جمله تقویت توانایی حمله و دفاع هوائی است . ترکیه بیش از 10 فروند هلیکوپتر ندارد که با آن هم ، مبارزات خود علیه پ ک ک را ساماندهی می کند ! بسیاری از جت های ترکیه دارای سیستم رادار بسیار ضعیفی هستند.
خلاصه اینکه، سنت یارکشی ترکیه در سال های آینده همچنان حفظ شده و یا مطابق با نیازهای دفاعی این کشور به روزرسانی خواهد شد.
در همین حال، آنکارا بر این باور است که باراک اوباما، رئیس جمهور ایالات متحده، وضع موجود را در امور منطقه ای حفظ خواهد کرد. تاکنون، اوباما از نیش زدن و آزار و اذیت ایران خودداری کرده است، و در نتیجه حمله به ایران هنوز هم احتمال چندان محتملی نیست. به عبارت دیگر، آنکارا مطمئن است که روابط تیره بین ایران و جامعه بین المللی کما فی السابق تیره باقی خواهد ماند و انتظار نمی رود اوباما در چنین وضعیتی آنکارا را تحت فشار قرار دهد.
با توجه به همۀ عوامل، به نظر نمی رسد که ترکیه بخواهد موقعیت خود را نسبت به ایران تغییر دهد. طبعا سوریه مسئلۀ مهمی است، اما آنکارا به خاطر سوریه روابط خود را با تهران قطع نمی کند. ترکیه در سیاست خارجی خود نوعی اخلاق به دقت طراحی شده را دنبال می کند. از این رو، هرگز موضوع سوریه را وارد روابط خود با کشوری ثالث از جمله با ایران و روسیه نمی کند.
بنابراین، در عین انتقاد شدید از حمایت ایران از دولت سوریه، آنکارا همچنان به صادرات طلا به ایران ادامه می دهد.
نتیجه گیری: اگر آنکارا زیر بار نوعی تغییر نگرش خود خواسته نرود ، دلیلی وجود ندارد که انتظار تغییری در سیاست این کشوردر قبال ایران داشته باشیم. از قضا، این ایران است که - در این مورد - ظرفیت ایجاد تغییر در ترکیه را دارد. هر گونه اشتباهی از سوی ایران، به ویژه در مورد مشکل PKK ، ممکن است ترکیه را به سمت موضعگیری خصمانه ای نسبت به ایران سوق دهد. ایران، البته، این منطقه را بقدر کافی می شناسد و می داندکه هر رویدادی از این دست به احتمال زیاد می تواند به اشتباهی فاحش بدل شود. "
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
