شرح حدیثی از امام رضا علیه السلام / شکستن حریم الهی و منعم حقیقی با چیست؟

رُوِیَ عَن عَلِیٍّ ابِی الحَسنَ الرِّضا عَلَیهِ السَّلامُ قالَ: ¹

«اِتِّقٌوا اللهُ اَیُّهَا النّاسُ فی نِعَمِ اللهِ تَعالی عَلَیکُم فَلاتَنفُروُها عَنکُم بِمَعاصیهِ بَل اِستَدیمُوها بِطاعَتِهِ وَ شُکرِهِ عَلی

نِعَمِهِ وَ اَیادِیهِ»²

در روایتی از امام هشتم(علیه‏لسلام)، منقول است که حضرت فرمودند: «اِتِّقٌوا اللهُ اَیُّهَا النّاسُ»؛ ای مردم حریم الهی را حفظ کنید! «فی نِعَمِهِ عَلَیکُم»؛ در نعمت‏هایی که خدا به شما عنایت کرده است. چون خداوند منعم است و به شما نعمت عنایت کرده است، انسان باید حریم منعم را حفظ کند.

مگر شکستن حریم الهی و منعم حقیقی با چیست؟ حضرت می‏فرماید: «فَلاتَنفُروُها بِمَعاصیه»؛ پس نعمت‏های خدا را با حریم شکنی، از خودتان دور نکنید. ما حریم خدا را با چه می‏شکنیم؟ «بِمَعاصیه»؛ با گناه. تا وقتی که حریم الهی را حفظ کنید، این نعمت‏ها هم ادامه دارد؛ چون در جملات بعدی دارد که وقتی حریم منعم را شکستی، آن جاست که نعمت را از خودت رانده‏ای، «فَلاتَنفُروُها عَنکُم بِمَعاصیه»؛ نعمت‏های خدا را با حریم شکنی و معصیت کردن خدا از خودتان دور نکنید. «بَل اِستَدیمُوها»؛ بلکه از این طرف، به این نعمت‏ها دوام ببخشید و دنبال این باشید که ادامه پیدا کند. «بَل اِستَدیمُوها بِطاعَتِهِ وَ شُکرِهِ فی نِعَمِهِ وَ اَیادِیهِ»؛ بلکه با اطاعت خدا و شکرگزاری از او به خاطر نعمت‏ها و لطف‏های خاصّی که به شما کرده است، نعمت‏های خدا را پایدار کنید.

بنابراین، این را بدانید که بسیاری از گرفتاری‏های ما بر اثر حریم‏شکنی ماست؛ یعنی حریم الهی را شکستن، موجب زوال نعمت‏های خدا می‏شود. در مقابل، هرچه انسان حریم الهی را به سبب طاعت خدا و شکرگزاری و سپاس‏گزاری قلبی، لفظی و عملی به جای آورد، موجب می‏شود نعمت‏ها ادامه پیدا کند و الطاف الهیّه، به سوی انسان سرازیر شود.

بحار جلد 77باب 7 روایت 23صفحه182