گروه اقتصادی: اظهارات صریح سعید لیلاز درباره بازنگشتن ۱۳۰ تا ۲۰۰ میلیارد دلار ارز صادراتی، بار دیگر پروندهای را زنده کرد که بولتن نیوز طی بیش از یک دهه با دهها گزارش درباره کارتهای بازرگانی یکبارمصرف، حذف دوایر ارزش گمرک و ضعف نظارت بر تجارت خارجی دنبال کرده بود؛ هشدارهایی که روزی با انکار و حتی برخورد قضایی مواجه شد، اما امروز بخش مهمی از آن در سخنان یک اقتصاددان شناختهشده بازتاب یافته است.
به گزارش بولتن نیوزگاهی زمان، بهترین داور برای قضاوت درباره هشدارهایی است که در زمان خود جدی گرفته نمیشوند. اظهارات اخیر سعید لیلاز درباره بازنگشتن بین ۱۳۰ تا ۲۰۰ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات، نهتنها یکی از بزرگترین چالشهای اقتصاد ایران را آشکار کرد، بلکه بار دیگر افکار عمومی را به سمت هشدارهایی برد که بولتن نیوز سالها پیش درباره ساختار تجارت خارجی و گمرک منتشر کرده بود.
لیلاز در سخنان خود با انتقاد از وضعیت موجود، از سکوت در برابر آنچه «دزدی» خواند سخن گفت و تصریح کرد که حتی در میان جریانهای سیاسی نیز کمتر کسی درباره این پروندهها موضع گرفته است. همزمان، او کاهش شدید قدرت خرید مردم را نیز نتیجه مجموعهای از سیاستها و ناکارآمدیهای اقتصادی دانست.
این سخنان، از نگاه بسیاری از ناظران، با مجموعه گزارشهایی همسو است که بولتن نیوز از ابتدای دهه ۹۰ درباره گسترش کارتهای بازرگانی یکبارمصرف، حذف دوایر ارزش گمرک، ضعف نظارت بر صادرات و واردات، کماظهاری و بیشاظهاری کالا، فرار مالیاتی و عدم بازگشت ارز صادراتی منتشر کرده بود.
در آن سالها بولتن نیوز بارها هشدار داد که حذف سازوکارهای تخصصی ارزشگذاری کالا در گمرک، امکان نظارت دقیق بر ارزش واقعی صادرات و واردات را کاهش داده و زمینه را برای انتقال غیرشفاف منابع ارزی، سوءاستفاده از کارتهای بازرگانی اجارهای و فرار از تعهدات ارزی فراهم کرده است. هشدارهایی که در آن مقطع با مخالفت برخی مدیران روبهرو شد و حتی به گفته مسئولان این رسانه، انتشار گزارشهای مستند درباره تخلفات گمرکی و کارتهای بازرگانی، به شکایت برخی مدیران وقت و توقیف ششماهه بولتن نیوز انجامید.
اکنون اما با طرح دوباره موضوع بازنگشتن صدها میلیارد دلار ارز صادراتی، بسیاری از همان دغدغهها بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفته است. اگر بخش قابل توجهی از ارز صادراتی به کشور بازنگشته باشد، این پرسش جدی مطرح میشود که نقش ضعف نظارت، خلأهای قانونی و سوءاستفاده از کارتهای بازرگانی در شکلگیری این وضعیت تا چه اندازه بوده است.
پرونده کارتهای بازرگانی یکبارمصرف، امروز دیگر صرفاً یک بحث رسانهای نیست؛ این موضوع در گزارشهای نظارتی، پروندههای قضایی و مباحث کارشناسی نیز بارها مورد توجه قرار گرفته و به یکی از نمادهای ضعف در نظام تجارت خارجی تبدیل شده است.
اظهارات سعید لیلاز، فارغ از گرایش سیاسی او، سبب شده است هشدارهایی که سالها پیش از سوی برخی رسانهها از جمله بولتن نیوز مطرح میشد، بار دیگر مورد بازخوانی قرار گیرد. این همزمانی، جایگاه رسانههایی را که با وجود هزینههای سنگین، پیگیر مسائل ساختاری اقتصاد بودهاند، برجستهتر کرده است.
امروز دیگر مسئله تنها اثبات درستی یا نادرستی یک گزارش رسانهای نیست؛ مسئله این است که اگر هشدارهای کارشناسی و رسانهای درباره کارتهای بازرگانی یکبارمصرف، حذف دوایر ارزش گمرک، نظارت بر تجارت خارجی و بازگشت ارز صادراتی در همان سالها مورد توجه قرار میگرفت، آیا اقتصاد ایران با چالش چندصد میلیارد دلاری بازنگشتن ارز، فشار مضاعف بر بازار ارز و کاهش قدرت خرید مردم مواجه میشد؟
این پرسشی است که پاسخ به آن، نه فقط برای گذشته، بلکه برای آینده اقتصاد ایران نیز اهمیت تعیینکننده دارد.
برخی اخبار یک سال گذشته بولتن نیوز:
در تاریخ ۳۰ خرداد ۱۴۰۵ بولتن نیوز در گزارشی با عنوان «آمار تکاندهنده؛ ۱۳۰ میلیارد دلار ارز صادراتی کجاست؟» به تشریح آمارهای اعلامشده از سوی حسین صمصامی پرداخت و هشدار داد که حجم ارزهای بازنگشته، چندین برابر منابع ارزی بلوکهشده ایران در خارج از کشور است و میتواند تأثیر تعیینکنندهای بر مدیریت بازار ارز داشته باشد.
پیش از آن نیز در تاریخ ۲۸ خرداد ۱۴۰۵، بولتن نیوز با انتشار گزارشی تحت عنوان «احضار ۱۳ مدیر پتروشیمی به دادسرا؛ پروندههای ارزی وارد فاز جدید شد» از ورود دستگاه قضایی به پروندههای مرتبط با رفع تعهدات ارزی خبر داده بود. در آن گزارش به تشکیل ۵۸۳ پرونده قضایی برای متخلفان ارزی و احضار مدیران برخی شرکتهای بزرگ اقتصادی اشاره شده بود.
همچنین در تاریخ ۳ اسفند ۱۴۰۴، بولتن نیوز در گزارشی با عنوان «بازداشت مدیران پتروشیمی؛ گام اول در برابر خیانت ارزی/ هشدارهای بولتن نیوز دیده شد، اما دیرهنگام» نسبت به آثار مخرب عدم بازگشت ارزهای صادراتی هشدار داده و تأکید کرده بود که بیتوجهی به این موضوع میتواند به بحرانهای جدی در بازار ارز و اقتصاد کشور منجر شود.
این رسانه همچنین در تاریخ ۸ آبان ۱۴۰۴ با انتشار گزارش «شاهرگ اقتصاد کشور در دست دلالان ارز؛ دادستان کل کشور زنگ خطر را به صدا درآورد» به نقل از دادستان کل کشور، موضوع صادرکنندگانی را مطرح کرد که از بازگرداندن ارزهای صادراتی خودداری کردهاند و برای برخی از آنان پرونده قضایی تشکیل شده است.
در تاریخ ۶ بهمن ۱۴۰۴ نیز گزارش «ورود قهری قوه قضائیه به مسئله عدم بازگشت ارزهای ناشی از صادرات» منتشر شد که در آن از تشکیل هیئت ویژه قضایی برای رسیدگی به پروندههای ارزی و بررسی آمارهای مربوط به ارزهای بازنگشته خبر داده شده بود.
علاوه بر این، بولتن نیوز در گزارشهای «سیاست رفع تعهد ارزی با طلا متوقف شد؛ بازگشت دیرهنگام به مسیر رسمی بازگشت ارز صادراتی» در ۲۳ مهر ۱۴۰۴ و «لزوم بررسی گمرک در رفع تعهد ارزی با شیوه ورود شمش طلا با رویه مسافری» در ۲۵ مهر ۱۴۰۴ نیز نسبت به برخی رویههای مورد استفاده برای رفع تعهدات ارزی هشدار داده و بر ضرورت شفافسازی فرآیندهای ارزی تأکید کرده بود.
نمونهای از گزارشهای بولتن نیوز درباره گمرک، کارتهای بازرگانی و تخلفات تجارت خارجی در سالهای گذشته:
بطور مثال بولتن نیوز در 27 شهریور 1400 در گزارش هایی با تیتر " افزایش فساد کارت های بازرگانی یکبار مصرف و سود قاچاقچیان با جایگزینی سامانه جامع گمرکی بجای سامانه آسیکودای، در 27 آذر 1395 در گزارشی با تیتر " حذف و ادغام دوایر ارزش گمرک منجر به خروج بی ضابطه میلیارد ها دلار از کشور شده است" ، در 21 آبانماه 1395 در گزارشی با تیتر " آیا در تخلفات سازمان یافته در گمرک نیز اتاق بازرگانی مسئول است " و ده ها گزارش دیگر به موضوع چالش های کارتهای بازرگانی یکبار مصرف و ایجاد اختلال در گمرکات کشور به دلیل دستورات غیرکارشناسانه مدیران وقف گمرک ریاست وقت گمرک ایران پرداخته است. اما نه تنها کسی گوش نداد بلکه بولتن نیوز را با شکایت مستقیم مدیران وقف گمرک به خطار افشاگری ها شش ماه تعطیل کردند.
عاقبت هشدارها در خصوص رسانه ملی، عاقبت کارت های بازرگانی نشود
چرا کارت بازرگانی را حذف نمی کنیم؟ چه کسی نفع می برد؟
عملکرد بد متولی مبارزه با قاچاق، منجر به قاچاق مضاعف شد
مسئول خسارت و شکستن کمر اقتصاد کشور چه کسی است
تائید دزدی ازگمرک و بیتالمال باکارتهای بازرگانی یکبار مصرف
با کارت یکبار مصرف21 میلیارد دلار سر گمرک کلاه گذاشتند
افزایش 10000 میلیاردی معوقات کارت یکبارمصرف زمان کرباسیان
هشدار درباره حسابهای اجارهای/ طلب ۱۲ هزار میلیاردی مالیاتی
گمرک و بنادر، پاشنه آشیل قاچاق کالا و اقتصاد مقاومتی
این بار، این رهبر انقلاب بود که ایراداتتان را بیان کردند نه بولتن نیوز
دروغ سیزده اداره کل گمرک، دو هفته زودتر از زمان مقرر
برکناری زنجیرهای مدیران گمرک به دلیل تخلفات قانونی
تشکیل کارگروه ویژه برای رسیدگی به عملکرد گمرک ظروف شیشهای و درپوش و ضایعات کریستال
اگر سامانه جامع گمرکی پاسخگو است چرا دنبال اظهارنامهها هستید
دفاع طیبنیا از گمرک نشان میدهد ایشان خبری از واقعیات موجود در آنجا ندارد +سند
اگر گوش شنوای نقد رسانههای حرفهای نیستید، دستی برای بستن دهان آنها نباشید
دروازههای گمرک بروی کالاهای قاچاق بسته شود / ورود مقتدرانه نیروی انتظامی پس از واکاوی بولتن نیوز
مسئولین تا دیر نشده به تخلفات گمرک ورود کنند
حذف و ادغام دوایر ارزش گمرک منجر به خروج بی ضابطه میلیارد ها دلار از کشور شده است
افزایش درآمدهای گمرکی و کاهش قاچاق کالا ربطی به عملکرد گمرک و سامانه ندارد
نظارت ها در گمرک شدید ضعیف است / قاچاق عمدتاً از طریق مبادی رسمی وارد میشود
هنرمندی گمرک ایران در ترخیص ظروف کریستال با عنوان خرده شیشه و خاک سیلیس+ اسناد
وارد مسائل شخصی و خصوصی رئیس و کارکنان گمرک نشوید
ارواح سرگردان در گمرک ظروف شیشهای را با درپوش عوض میکنند
ارسال مدیر بدون اختیار به گمرک شهید رجایی با چه هدفی است / اسناد تازه از قاچاق گسترده در بندرشهید رجایی
دو روی سکه قاچاق کالا و فرار مالیاتی/حمید حسینی:می خواهند بخش خصوصی ضعیف شود
حذف کارت بازرگانی مرگ اتاقهای بازرگانی است
همه چیز در خصوص کارت بازرگانی و نحوه دریافت آن
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com