همتی در بانکوک از تاب‌آوری اقتصاد ایران گفت؛ مردم در انتظار نشانه‌های عملی ثبات بازار

گروه اقتصادی: عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، در نشست سالانه صندوق بین‌المللی پول و گروه بانک جهانی در بانکوک تایلند، با اشاره به فشارهای اقتصادی، تحریم‌های آمریکا و پیامدهای جنگ، تأکید کرد که اقتصاد ایران در برابر این فشارها تاب‌آوری قابل توجهی نشان داده و سخن گفتن از فروپاشی اقتصاد ایران با واقعیت‌های موجود سازگار نیست.

به گزارش بولتن نیوز، همتی همچنین مهار تورم، تثبیت انتظارات تورمی، حفظ ثبات مالی و تداوم خدمات بانکی و نظام پرداخت را از اولویت‌های بانک مرکزی عنوان کرد.

این مواضع از منظر دفاع از توان اقتصادی کشور در مجامع بین‌المللی اهمیت دارد؛ به‌ویژه آنکه رئیس‌کل بانک مرکزی از صندوق بین‌المللی پول خواسته است آثار جنگ، تحریم‌ها و محدودیت‌های پرداخت بین‌المللی را با معیارهای یکسان و منصفانه بررسی کند.

با این حال، آنچه در داخل کشور اهمیت بیشتری دارد، تبدیل این رویکرد به نتایجی است که مردم و فعالان اقتصادی بتوانند آثار آن را در زندگی روزمره و تصمیم‌های اقتصادی خود مشاهده کنند.

اعتماد عمومی؛ حلقه تعیین‌کننده ثبات بازار ارز

تجربه نوسانات ارزی نشان می‌دهد که مدیریت بازار تنها به میزان عرضه ارز محدود نمی‌شود. انتظارات مردم درباره آینده اقتصاد، اعتبار تصمیمات بانک مرکزی، امکان پیش‌بینی قیمت‌ها و اطمینان فعالان اقتصادی از تأمین به‌موقع ارز نیز بر رفتار بازار اثر می‌گذارد.

در فضایی که نگرانی نسبت به آینده ارزش پول ملی افزایش می‌یابد، بخشی از تقاضای ارز و طلا می‌تواند با انگیزه حفظ قدرت خرید شکل بگیرد. در چنین شرایطی، حتی افزایش عرضه ارز نیز لزوماً به‌تنهایی برای ایجاد آرامش پایدار کافی نیست.

از همین رو، ضروری است جلب اعتماد مردم و کاهش التهاب بازار به یکی از شاخص‌های اصلی ارزیابی عملکرد بانک مرکزی تبدیل شود.

این شاخص باید با داده‌هایی مانند کاهش دامنه نوسانات ارز، محدود شدن اختلاف نرخ‌ها، کاهش تأخیر در تأمین ارز و سنجش معتبر انتظارات تورمی ارزیابی شود.

بریکس؛ ظرفیتی که باید آثار آن برای اقتصاد ایران روشن شود

یکی از موضوعاتی که در کنار سخنان همتی در بانکوک شایسته توجه است، ظرفیت همکاری‌های پولی و بانکی ایران با اعضای بریکس است.

استفاده از ارزهای ملی در مبادلات تجاری، توسعه سازوکارهای پرداخت جایگزین و کاهش وابستگی به مسیرهای پرهزینه انتقال ارز، از جمله زمینه‌هایی است که می‌تواند در کاهش آسیب‌پذیری اقتصاد ایران در برابر محدودیت‌های مالی خارجی مؤثر باشد.

البته عضویت در بریکس به‌تنهایی به معنای رفع موانع بانکی یا دستیابی فوری به منابع ارزی نیست. آنچه اهمیت دارد، میزان عملیاتی شدن توافق‌ها و آثار قابل اندازه‌گیری آنهاست.

در همین زمینه انتظار می‌رود بانک مرکزی روشن کند چه میزان از مبادلات تجاری کشور از مسیر ارزهای ملی تسویه شده، هزینه انتقال پول چه تغییری کرده و چه برنامه اجرایی مشخصی برای گسترش این همکاری‌ها وجود دارد.

اطلاع‌رسانی مستند درباره چنین پیشرفت‌هایی می‌تواند به تقویت اطمینان فعالان اقتصادی کمک کند؛ بدون آنکه نیازی به وعده‌های بزرگ و غیرقابل سنجش باشد.

از تاب‌آوری اقتصاد تا آرامش سفره مردم

تاب‌آوری اقتصاد ایران در برابر فشارهای خارجی موضوع مهمی است، اما برای مردم، ثبات اقتصادی زمانی معنای ملموس پیدا می‌کند که نگرانی نسبت به افزایش مداوم قیمت‌ها کاهش یابد و قدرت خرید خانوارها کمتر در معرض نوسانات قرار گیرد.

بانک مرکزی در این مسیر مسئولیت مهمی دارد، هرچند مهار پایدار تورم نیازمند هماهنگی سیاست‌های پولی، مالی، تجاری و تولیدی کشور است.

کاهش التهاب بازار ارز، شفافیت در تصمیم‌گیری، اطلاع‌رسانی به‌موقع و پرهیز از ایجاد انتظارات غیرواقعی می‌تواند به تقویت اعتماد عمومی کمک کند.

دفاع از ریال؛ از بیان اهداف تا سنجش نتایج

بولتن نیوز معتقد است سخنان رئیس‌کل بانک مرکزی در بانکوک فرصتی برای توجه دوباره به اهمیت ثبات پولی و اعتماد عمومی است.

در این چارچوب، اقدامات مؤثر بانک مرکزی در تأمین ارز کالاهای اساسی، حفظ خدمات بانکی و کاهش اختلالات مالی باید منصفانه مورد توجه قرار گیرد؛ همان‌طور که تأخیرها، ناهماهنگی‌ها و فرصت‌های استفاده‌نشده نیز نیازمند بررسی کارشناسی و پاسخگویی است.

معیار نهایی موفقیت سیاست‌های ارزی نباید صرفاً حجم ارز عرضه‌شده یا کاهش مقطعی قیمت دلار باشد؛ بلکه باید دید این سیاست‌ها تا چه اندازه توانسته‌اند اعتماد مردم را تقویت کنند، نگرانی فعالان اقتصادی را کاهش دهند و به ثبات قابل دوام بازار کمک کنند.

اقتصاد ایران بیش از هر زمان به تصمیم‌های قابل پیش‌بینی، گزارش‌های شفاف و نتایج ملموس نیاز دارد؛ زیرا دفاع مؤثر از ریال، پیش از هر چیز، دفاع از اعتماد مردم به پول ملی و قدرت خرید آنان است.