دلار ۲۳۵ هزار تومانی را چه بازاری قیمت‌گذاری می‌کند؟

گروه اقتصادی  در حالی که دلار آزاد در روزهای گذشته تا محدوده ۲۳۵ هزار تومان بالا رفته، تتر ظهر امروز حوالی ۲۳۲ هزار تومان ایستاده و بازار طلا و سکه نیز فعلاً نشانه‌ای از هجوم تازه به دارایی‌ها نشان نمی‌دهد. این اختلاف به‌تنهایی اثبات‌کننده کاهش قریب‌الوقوع دلار نیست، اما یک سؤال مهم را دوباره مقابل سیاست‌گذار قرار می‌دهد: وقتی بازارهای مختلف هنوز بر سر قیمت بالاتر به اجماع نرسیده‌اند، چه بازاری در حال ساختن مرجع ذهنی دلار برای اقتصاد ایران است و چرا بانک مرکزی از این فرصت برای بازپس‌گیری مرجعیت قیمت استفاده نکند؟
به گزارش بولتن نیوز، پس از افزایش قابل‌توجه نرخ ارز در روزهای گذشته، معاملات امروز وارد مرحله‌ای شده که شاید مهم‌تر از چند هزار تومان بالا یا پایین رفتن دلار باشد.
مسئله اکنون این است که آیا محدوده‌های بالای اخیر قرار است در ذهن فعالان اقتصادی به‌عنوان «قیمت عادی جدید» تثبیت شود یا بازار هنوز ظرفیت عقب‌نشینی دارد؟
بررسی همزمان چند بازار نشان می‌دهد پاسخ هنوز قطعی نیست.
تتر فعلاً جلوتر از دلار حرکت نمی‌کند
یکی از مهم‌ترین نشانه‌های امروز رفتار تتر است.
تتر که به دلیل معاملات شبانه‌روزی در ماه‌های اخیر به یکی از نرخ‌های مورد توجه فعالان بازار ارز تبدیل شده، ظهر امروز حوالی ۲۳۲ هزار تومان قرار گرفته است؛ پایین‌تر از محدوده‌هایی که دلار آزاد طی روزهای اخیر تجربه کرده است.
این اختلاف نباید بزرگ‌نمایی شود.
نمی‌توان صرفاً از پایین‌تر بودن تتر نتیجه گرفت که دلار الزاماً باید کاهش پیدا کند؛ زیرا ساختار، عمق، محدودیت‌ها و بازیگران این دو بازار یکسان نیستند.
اما از طرف دیگر نمی‌توان این پیام را نیز نادیده گرفت:
بازار تتر فعلاً برای هدایت یک موج افزایشی تازه جلوتر از دلار حرکت نکرده است.
طلا هم فعلاً فرمان حمله نمی‌دهد
بازار طلا و سکه نیز امروز اهمیت دارد.
طلای ۱۸ عیار ظهر امروز نسبت به روز گذشته کاهش نشان داده و سکه نیز در سطوح پایین‌تری معامله شده است.
بنابراین فعلاً سه بازار مهم، یک پیام واحد برای جهش تازه صادر نمی‌کنند.
این دقیقاً همان نقطه‌ای است که سیاست‌گذار باید بیش از همیشه هوشیار باشد.
وقتی همه بازارها همزمان در حال دویدن به سمت بالا هستند، تغییر انتظارات بسیار دشوارتر است؛ اما زمانی که بازار وارد مکث و تردید می‌شود، اقدام درست می‌تواند اثر بیشتری داشته باشد.
یک اقدام مثبت را هم باید دید
در روزهای گذشته اقداماتی برای افزایش عمق بازار رسمی و نزدیک‌تر کردن نرخ‌های معاملاتی انجام شده است و حجم معاملات بازار ارز تجاری نیز نسبت به ماه‌های ابتدایی سال افزایش یافته است.
همچنین تأکید رئیس‌جمهور در اجلاس بریکس بر توسعه استفاده از ارزهای ملی و حرکت از همکاری بالقوه به همکاری عملیاتی، از جهت کاهش آسیب‌پذیری ارزی کشور قابل توجه است.
این اقدامات را باید دید.
اما مسئله اکنون تکمیل این مسیر است.
بازار ارز با سخنرانی یا یک اقدام منفرد آرام نمی‌شود؛ مجموعه اقدامات باید آن‌قدر منسجم باشد که انتظارات فعال اقتصادی را تغییر دهد.
فرصت امروز؛ قدرت سمت عرضه را نشان دهید
یکی از نقاط ضعف فعلی بازار، کمبود اطلاعات شفاف درباره قدرت واقعی سمت عرضه است.
بازار می‌داند بانک مرکزی ارز عرضه می‌کند؛ اما برای شکل‌گیری انتظار جدید، چند سؤال نیازمند پاسخ روشن است:
چه میزان ارز در هفته گذشته واقعاً معامله شده است؟
چه میزان از ارز صادراتی به چرخه اقتصاد برگشته است؟
چه میزان تقاضای تجاری تأمین شده؟
و چه میزان منابع ارزی واقعاً در دسترس اقتصاد قرار دارد؟
انتشار منظم این اطلاعات می‌تواند از صدور ده‌ها اطلاعیه کلی درباره «کنترل بازار» اثر بیشتری داشته باشد.
اجازه ندهید ۲۳۵ هزار تومان عادی شود
خطر امروز الزاماً جهش چند هزار تومانی دلار نیست.
خطر بزرگ‌تر این است که اقتصاد ایران به‌تدریج محدوده‌های فعلی را بپذیرد و فعال اقتصادی، فروشنده، تولیدکننده و مصرف‌کننده محاسبات آینده خود را بر مبنای دلار ۲۳۵ هزار تومانی تنظیم کنند.
وقتی یک قیمت به «انتظار عمومی» تبدیل شد، پایین آوردن آن بسیار دشوارتر خواهد شد.
به همین دلیل مکث فعلی بازار یک فرصت است.
بانک مرکزی مرجع قیمت را پس بگیرد
سؤال بنیادی همچنان پابرجاست:
مرجع قیمت دلار ایران کجاست؟
اگر تتر یک عدد می‌دهد، درهم عدد دیگری، بازار آزاد نرخ دیگری و بازار رسمی فاصله قابل‌توجهی با همه آنها دارد، فعال اقتصادی برای تصمیم‌گیری به کدام عدد اعتماد کند؟

این وضعیت فقط یک مشکل آماری نیست؛ مسئله حکمرانی ارزی است.
بانک مرکزی زمانی می‌تواند مرجعیت قیمت را در اختیار داشته باشد که بازاری عمیق، شفاف و قابل اعتماد ایجاد کند که فعال اقتصادی برای کشف قیمت، ابتدا به آن نگاه کند.
امروز زمان شوک مصنوعی نیست؛ فرصت ساختن اعتماد است
داده‌های موجود اجازه نمی‌دهد گفته شود دلار حتماً در آستانه کاهش جدی قرار دارد.
همان‌طور که شواهد کافی برای اعلام آغاز موج صعودی تازه نیز وجود ندارد.
این دقیقاً زمانی است که باید از هیجان فاصله گرفت.
بازار امروز بیش از دلار، به «اعتماد» نیاز دارد.
اقدامات اخیر بانک مرکزی و دیپلماسی اقتصادی دولت ظرفیت‌هایی ایجاد کرده‌اند که اگر با شفافیت منابع ارزی، بازگشت ارز صادراتی، افزایش عمق بازار رسمی و برنامه عملیاتی استفاده از ارزهای ملی تکمیل شوند، می‌توانند به تغییر انتظارات کمک کنند.
هدف نباید ساختن یک کاهش موقت باشد.
هدف بزرگ‌تر باید این باشد که مرجعیت قیمت ارز به داخل اقتصاد کشور بازگردد و اجازه داده نشود نرخ‌های هیجانی به مبنای محاسبات اقتصادی مردم تبدیل شوند.
یک سؤال برای امروز
در شرایطی که تتر هنوز قیمت‌های بالاتر دلار را تأیید نکرده و طلا و سکه نیز فعلاً سیگنال جهش تازه‌ای نمی‌دهند، سؤال از بانک مرکزی بسیار ساده است:
آیا اکنون همان فرصتی نیست که باید با عرضه مؤثر، شفافیت اطلاعات و تقویت مرجع رسمی قیمت، اجازه نداد دلار ۲۳۵ هزار تومانی به نرخ عادی اقتصاد تبدیل شود؟
امروز نه زمان اعلام پیروزی است و نه زمان ترساندن بازار.
امروز زمان استفاده از فرصت است.